´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Atat├╝rk'├╝ ├ľzleyi┼č - II : 06


ATAT├ťRK'├ť ├ľZLEY─░┼× - II

RU┼×EN E┼×REF ├ťNAYDIN


Bah├žede unutulmu┼člar─▒ ise, hele geceleyin kar ve don ans─▒z─▒n bast─▒rm─▒┼čsa, ertesi sabah i┼čkencedeki insan korkuluklar─▒ gibi kaskat─▒ kesilip t├╝rl├╝ acalip b├╝z├╝l├╝┼čler ve k─▒vr─▒l─▒┼člar alm─▒┼č bulunurduÔÇŽ El de─čince her yanlar─▒ kemikler gibi ├žat─▒r ├žat─▒r k─▒r─▒l─▒rd─▒!.. S─▒cak bir odaya al─▒nd─▒klar─▒ zaman ├╝zerlerinden tahtalara saatlerce p─▒t─▒r p─▒t─▒r su damlamaya, etrafa ya┼č bez kokan bir bu─ču yay─▒lmaya ba┼člard─▒.
.
O evlerde bu da─č so─ču─čuna dayanabilmenin b├╝t├╝n s─▒rr─▒n─▒n s─▒rf sa├ž sobalarda oldu─ču, odalar havaland─▒r─▒lmak i├žin pencereler a├ž─▒ld─▒─č─▒ ve k├╝ller temizlenmek i├žin soba s├Ând├╝r├╝ld├╝─č├╝ vakit, d─▒┼čar─▒n─▒n keskin ayaz─▒ birka├ž an i├žinde olanca ac─▒l─▒─č─▒ ile i├žeri sald─▒r─▒nca daha kesin anla┼č─▒l─▒rd─▒!.. Sobas─▒z yerde bar─▒n─▒lamad─▒─č─▒ i├žin, sadece ─▒s─▒t─▒lm─▒┼č odada soyunulurdu; ko┼ča ko┼ča yatak odas─▒na ge├žilirdi. O oday─▒ da sa├ž soba ile ─▒s─▒tmak faydas─▒z; hele odun azl─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝l├╝rse uygunsuz olurdu. Onun i├žin bu t├╝rl├╝ hareket etmekten ba┼čka ├žare yoktuÔÇŽ
Evin ─▒s─▒nmam─▒┼č taraflar─▒ndaki kap─▒ tokma─č─▒ madenlerine elin, elektri─če tutulmu┼č gibi yap─▒┼č─▒p kald─▒─č─▒ oluyorduÔÇŽ Gece su i├žilmek istense s├╝rahi ele g├╝lle gibi a─č─▒rla┼čm─▒┼č ve topakla┼čm─▒┼č geliyordu. Avu├ž i├žinde kar eritip i├žmek s├╝rahiden su bo┼čaltmaktan kolayd─▒ÔÇŽ
O k─▒┼č, o ilk y─▒l ├çankaya's─▒n─▒n ba─člar─▒nda oturmu┼č olanlar─▒n o zamana kadar ├Âm├╝rlerinde g├Âr├╝p ge├žirdikleri k─▒┼člardan hi├ž birine benzemedi─či i├žin zihne, kendiliklerinden saplan─▒p kalm─▒┼č bu ┼čeyler, ┼čimdi, g├Âstermelik tasvir san─▒lmamal─▒. Robenson Kruzoe tasvirlerini, ilk Amerikal─▒ kolonlar─▒n maceralar─▒n─▒ hat─▒rlatan bu ┼čeyler o y─▒lki ger├že─čin ta kendisidir!.. ─░stanbul'dan g├Â├ženlerin ancak daha bir tanesini g├Ârm├╝┼č olduklar─▒ o k─▒┼č, Anadolu k├Âyl├╝lerinin nesiller ve nesillerdir bilip masallar─▒na ve t├╝rk├╝lerine ge├žirmi┼č olduklar─▒ daimi ve tabii mevsim geli┼č gidi┼člerinden ┼č├Âyle bir ola─čan─▒ idiÔÇŽ Tabiat, ─░stanbul'dan g├Â├ženlerin tenine ve can─▒na ├Âyle bir k─▒┼č─▒ i┼čletmekle, memleketin ve milletin as─▒rlard─▒r ├žekti─či ac─▒ya bir kere de ayd─▒nlar─▒ ┼č├Âyle bir dald─▒r─▒p uyarmak ve ruhlar─▒n─▒ onarmak istiyor san─▒l─▒rd─▒. Fakat b├Âyle olsa da onu gene en koyu i├žlili─či ile duyurmu┼č olmuyordu!..
O k─▒┼č ki ├çankaya'da oturanlar─▒n ├žektikleri zorluklar Anadolu k├Âyl├╝s├╝n├╝nkilerin yan─▒nda en d─▒┼č ve en ├╝st kabuk say─▒l─▒rd─▒ÔÇŽ Biliniyordu ki eksik olanlar, denizlere varan ve d├╝nyaya ula┼čt─▒ran yollar─▒n d├╝┼čman ordusu taraf─▒ndan kesilmi┼č olmas─▒ y├╝z├╝ndendir. Bolluklu ┼čehirlerin yabanc─▒ bask─▒s─▒ alt─▒nda tutulmas─▒ ├╝zerine ÔÇťzaruri hav├óyicÔÇŁ dedikleri ┼čeyleri elde etmek imk├ónlar─▒, en yoksul Anadolu b├Âlgesi kaynaklar─▒ndan ancak, bak─▒ms─▒z ├Âk├╝z gidi┼či s├╝ratiyle inim inim inleyerek y├╝r├╝r ka─čn─▒larda; veya beslemsiz at y├╝r├╝y├╝┼č├╝ ile on, on iki yerde konaklaya konaklaya gider y├╝k arabalar─▒nda; dermans─▒z e┼ček kervanlar─▒nda ta┼č─▒nmaya kalm─▒┼č olmak y├╝z├╝ndendir!.. O zamanlar, bitmez t├╝kenmez Anadolu yollar─▒nda nefes ve derman t├╝ketmi┼č o hayvanlar─▒ bile ┼čimdi en g├╝r bir ta┼č─▒t kayna─č─▒ gibi anmak hi├ž haks─▒z olmaz!.. Yiyeceklerin, i├žeceklerin, giyeceklerin, ├Ârt├╝neceklerin, d├╝┼čmana at─▒lacak kur┼čunlar─▒n ve g├╝llelerin, o a┼č─▒lmaz dedikleri karl─▒ tipili da─člardan gelip cepheye yeti┼čmesi, o hayvanc─▒klar─▒n s─▒rt─▒na y├╝klenmi┼č ve onlar─▒ yeden erkek ruhlu kad─▒nlar─▒n himmetine kalm─▒┼čt─▒!.. Bu ta┼č─▒t hareketlerinin, Sakarya'daki mot├Ârl├╝ d├╝┼čman h─▒z─▒n─▒ kesen kudretini, zaferden sonra yeniden Ankara'ya d├Ânm├╝┼č olan Franklen Buyyon'un bana s├Âyledi─či ┼ču c├╝mle, iki s├Âzde ne kadar ak─▒ldan ├ž─▒kmayacak gibi g├╝zel a├ž─▒kl─▒yordu: ÔÇťKa─čn─▒ kamyonu yendiÔÇŁ!.. Fakat ka─čn─▒lar─▒n Ankara'ya ta┼č─▒y─▒p getirdiklerinden ne kadar─▒ k├Âyl├╝lerin eksi─čini giderebilecekti!.. Onlar, bir g├╝n bile derinli─činden ayr─▒lamad─▒klar─▒ o atadan kalma ve babadan g├Ârme g├╝├žl├╝klerinin i├žinde y├╝zy─▒llard─▒r ve y├╝zy─▒llard─▒r hep ├Âyle dayan─▒p gidiyorlard─▒!.. ┼×imdi de d├Ârt senelik cihan sava┼č─▒ndan arta kalm─▒┼č son delikanl─▒lar─▒ k├Âylerinden elli altm─▒┼č kilometre ├Âtedeki cephenin tutulmas─▒na g├Ândermi┼čler; verimi az topraklar─▒ndan yeti┼čtirip ├╝retebildiklerini o cephenin beslenmesine g├Ândermi┼čler; geride kalanlar so─čukta paltosuz s─▒rtlar─▒n─▒ yumrula┼čt─▒rarak; eldiven tan─▒mam─▒┼č ellerini kar─▒nlar─▒n─▒n ├╝st├╝nde, bir sanc─▒
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   ...    51   »   


´╗┐