Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

cumhuriyet_gazetesi_cuma_kitaplari:avrupa_ile_asya_arasindaki_adam_1_03 [2015/07/28 15:51] (current)
Line 1: Line 1:
 +´╗┐´╗┐~~NOCACHE~~┬á
 +<​php>​tpl_youarehere();</​php>​┬á
 +----┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​┬á
 +[<​2>​]┬á
 +~~Title: Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô I : 03~~ ┬á
 +=== AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô I ===┬á
 +=== DAGOBERT VON MIKUSCH ===┬á
 +----┬á
 +Asl─▒nda peygamberin ye┼čil bayra─č─▒ alt─▒nda, genellikle hi├ž de k├Ât├╝ ya┼čan─▒lm─▒yordu. T├╝rk efendiydi, ya da hi├ž de─čilse ├Âyle oldu─čunu san─▒yor ve sava┼člar─▒n y├╝k├╝n├╝ omuzluyordu. Askerlik hizmetine al─▒nmayan yerli H─▒ristiyanlarla Yahudilerin i┼čleri t─▒k─▒r─▒ndayd─▒. Vergiler ger├ži hem a─č─▒r, hem de geli┼čig├╝zeldi,​ ama vergi ka├ž─▒rman─▒n da bin t├╝rl├╝ yolu vard─▒. Yabanc─▒lar ise bir ayr─▒cal─▒klar a─č─▒n─▒n korumas─▒ alt─▒nda hemen b├╝t├╝n ticareti ellerinde tutuyorlar, gerekti─činde devlet kasas─▒n─▒n eksi─čini bile tamaml─▒yorlard─▒. Bunlar ├╝lkeye yaln─▒zca Bat─▒'​n─▒n mallar─▒n─▒ ve k├╝lt├╝r ara├žlar─▒n─▒ getirmekle kalmam─▒┼člar,​ onun huzursuzlu─čunu da ta┼č─▒m─▒┼člard─▒.┬á
 +;#;┬á
 +* * *┬á
 +;#;┬á
 +Y─▒l 1887, halifelik taht─▒nda oturan [[https://​tr.wikipedia.org/​wiki/​II._Abd├╝lhamid|Sultan Abd├╝lhamit]]'​tir;​ Osmanl─▒ hanedan─▒n─▒n uzun h├╝k├╝mdarlar listesinde herhalde ehliyetsiz denilecek olanlardan biri de─čil. ├çok sevilen bir padi┼čah olan [[https://​tr.wikipedia.org/​wiki/​Abd├╝lmecid|Abd├╝lmecit]]'​in ikinci o─čluydu; kader onu hi├ž umulmad─▒k bir anda, biraz da ├╝rk├╝t├╝c├╝ bi├žimde en y├╝ksek iktidar makam─▒na ├ž─▒karm─▒┼čt─▒. Kendisinden ├Ânceki iki padi┼čah, halk iradesinin s├Âzc├╝s├╝ say─▒lan uleman─▒n deste─čiyle giri┼čilen darbelerle tahtlar─▒ndan indirilmi┼člerdi. \\┬á
 +─░lkin amcas─▒ [[https://​tr.wikipedia.org/​wiki/​Abd├╝laziz|Abd├╝laziz]]'​i indirmi┼člerdi (*); bu padi┼čah─▒n ola─čand─▒┼č─▒ hayallere dalan ruhu giderek ├Âl├ž├╝y├╝ ka├ž─▒rm─▒┼č,​ sonunda Tanr─▒'​ya benzemek kuruntusu i├žinde dengesini yitirmi┼čti. Tahttan indirildikten sonraki g├╝n├╝n sabah─▒nda, kendisini bilek damarlar─▒ kesilmi┼č olarak yata─č─▒nda ├Âl├╝ buldular. Hekimler kurulu bunu intihar olarak a├ž─▒klad─▒. Kamuoyu ise ba┼čka kan─▒dayd─▒. \\┬á
 +Ondan sonra tahta ├ž─▒kan [[https://​tr.wikipedia.org/​wiki/​V._Murad|V. Murat]]'​─▒n durumu daha iyi olmad─▒. Asl─▒nda devleti y├Ânetenler naz─▒rlard─▒. Bunlardan Abd├╝laziz'​e kar┼č─▒ darbeye kat─▒lm─▒┼č olanlardan ikisi, naz─▒rlar kurulu toplant─▒s─▒ndayken,​ ├Â├ž almak isteyen biri taraf─▒ndan ├Âld├╝r├╝ld├╝ (*). Avrupa yakas─▒ndaki illerde ayaklanmalar s├╝r├╝p gidiyordu; Hristiyanlarla M├╝sl├╝manlar birbirlerini bo─čazlamaktayd─▒;​ b├╝y├╝k devletlerin -o zamanki ad─▒yla d├╝veli muazzaman─▒n- filolar─▒ g├Âzda─č─▒ vermek i├žin hemen ko┼čup gelmi┼člerdi. ─░mparatorluk par├žalanmak ├╝zereydi. V. Murat zay─▒f b├╝nyeliydi,​ birka├ž ay sonra iyile┼čmeyecek derecede ruhsal hastal─▒─č─▒ bulundu─ču gerek├žesiyle,​ devleti y├Ânetecek yetenekten yoksun oldu─ču il├ón edilerek tahttan indirildi. Bu ├Ânemli hastal─▒─č─▒na ili┼čkin rapor ise daha sonra alelacele d├╝zenlettirildi. K├╝├ž├╝k karde┼či Abd├╝lhamit o zamanlar 34 ya┼č─▒ndayd─▒;​ uzun boyu, vakur bak─▒┼čl─▒ iri g├Âzleri, kudret belirtisi kartal burnuyla g├Âsteri┼čli bir ┼čehzadeydi;​ ├žok iyi ata biniyor, ├žok ustaca k─▒l─▒├ž kullan─▒yordu;​ Sultan Osman'​─▒n k─▒l─▒c─▒n─▒ ku┼čand─▒─č─▒nda b├╝t├╝n ba┼čkent onu T├╝rk devletinin yenilik├ži h├╝k├╝mdar─▒ diye alk─▒┼člayarak sel├ómlad─▒. \\┬á
 +Her iki padi┼čah─▒n da tahttan indirilmesinde,​ as─▒l y├Ânlendirici kafa olan sadrazam Mithat Pa┼ča, tahta ├ž─▒karken Abd├╝lhamit'​i ├╝nl├╝ "1876 Me┼črutiyeti"​ni il├ón etmekle y├╝k├╝ml├╝ k─▒lm─▒┼čt─▒. Zeki, enerjik bir adam olan Mithat Pa┼ča son derecede ba┼č─▒na buyruk ve ha┼čin miza├žl─▒yd─▒;​ T├╝rkiye'​nin h─▒zla modernle┼čtirilmesiyle Avrupa'​da iyi izlenimler uyand─▒r─▒laca─č─▒,​ b├Âylece de "​Bosforun Hasta Adam─▒"​na y├Âneltilebilecek m├╝dahaleler i├žin her t├╝rl├╝ bahanenin bertaraf edilece─čini d├╝┼č├╝n├╝yordu. Ne var ki bu konuda ├žok ac─▒ hayal k─▒r─▒kl─▒klar─▒na u─črayacakt─▒. \\┬á
 +Tam iki y─▒l sonra Ruslar, Plevne'​de T├╝rklerin ┼čanl─▒ bir savunmay─▒ ger├žekle┼čtirmelerine ra─čmen ─░stanbul kap─▒lar─▒na dayand─▒lar. ─░lgili b├╝y├╝k devletlerin birbirlerini ├žekememeleri sayesindedir ki, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču kolunun, baca─č─▒n─▒n kesilmesiyle besbelli ├Âl├╝m├╝ne neden olacak bir ameliyattan kurtuldu; b├Âylesi kurtulu┼ču ilk kez oluyor de─čildi, son kez de olmayacakt─▒. 1878 Berlin Kongresinde,​ Bismarck'​─▒n ├žabas─▒yla,​ ├ž─▒kmak ├╝zere olan bir d├╝nya sava┼č─▒ ├Ânlendi; T├╝rkiye ger├ži Tuna boylar─▒nda birka├ž ilini vermek zorunda kald─▒, ama yine de her iki k─▒tadaki s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde egemenlik durumunu zedelenmeden korudu. \\┬á
 +Abd├╝lhamit ilk saltanat y─▒llar─▒n─▒n bu k├Ât├╝ deneyimlerinden kendi hesab─▒na yararlanmay─▒ bildi. Mithat Pa┼ča, bir ├že┼čit saray naz─▒r─▒ gibi, h├╝k├╝meti kendi bildi─čince y├Ânetmeyi d├╝┼č├╝n├╝rken,​ s├╝rg├╝ne gitmek zorunda kald─▒. \\┬á
 +<​php>​sayfa_numaralama(39);</​php>​┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​

´╗┐