´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô I : 08


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô I

DAGOBERT VON MIKUSCH


Annesine ya da yak─▒nlar─▒ndan ba┼čka bir kimseye hi├žbir ┼čey sezdirmeden on iki ya┼č─▒ndaki ├žocuk, babas─▒n─▒n bir arkada┼č─▒na ba┼čvurup, akl─▒na koydu─ču i┼či yapmas─▒ i├žin onunu yard─▒m─▒n─▒ rica etti. Eski bir asker olan bu adam, askerce istekleri anlay─▒┼čla kar┼č─▒lad─▒. SelanikÔÇÖteki askeri okulun y├Âneticileriyle g├Âr├╝┼č├╝p, Mustafa'n─▒n s─▒navlara sokulmas─▒n─▒ sa─člad─▒; o da s─▒nav─▒ ba┼čar─▒p okula kabul edildi.
Askeri okullar─▒n giderleri padi┼čah taraf─▒ndan kar┼č─▒lan─▒rd─▒. B├Âylece burdaki ├Â─črencilerin ├Â─čretimlerini s├╝rd├╝rmelerini adeta padi┼čah─▒n kendisi ├╝stlenmi┼č gibi oluyordu; dolay─▒s─▒yla da i┼čin ┼čakaya gelir yan─▒ yoktu. Serke┼člik yapan ya da yeterince ba┼čar─▒ g├Âsteremeyen, nefer olarak orduya g├Ânderilir, orda y─▒llarca askerlik yapmak zorunda kal─▒r, bo─čaz toklu─čuna e─čitim g├Ârd├╝kten sonra, belki astsubayl─▒─ča y├╝kselebilirdi. Ba┼č─▒n─▒n ├╝st├╝nde b├Âylesi bir Demokles'in k─▒l─▒c─▒ as─▒l─▒ durunca, insan boyun e─čmeyi, her zaman do─čru ve adaletli olmasa da kurallara uymay─▒ ├Â─čreniverir; nefsine egemen olmaya al─▒┼č─▒r, ancak s─▒k s─▒k i├žinden isyan etmek arzusuna da kap─▒l─▒r.
Gen├ž Mustafa'n─▒n en ho┼čland─▒─č─▒ ders matematikti, nitekim ├žok ge├žmeden bu dersin parlak bir ├Â─črencisi oldu. Matemati─čin hayalden ar─▒nm─▒┼č, nesnel, apa├ž─▒k olu┼ču, onun ger├žeklere y├Ânelik ruhuna uygun geliyordu. Burada sadece verilmi┼č nicelikler vard─▒, ger├žekte var olan nicelikler; burada kesin kararlar verilmesi gerekiyordu; ÔÇťolabilirÔÇŁ ya da ÔÇťa┼ča─č─▒ yukar─▒ÔÇŁ s├Âzlerine yer yoktu. Matematik problemleri ├╝zerinde ileri geri laf edilemezdi, onlar─▒ ├ž├Âz├╝mlemek gerekiyordu; k├╝├ž├╝k ├žapta bir strateji i┼čte. ├ľzellikle de zorluklar─▒ ├žekiciydi. ─░lk bak─▒┼čta durum muamma gibi g├Âr├╝n├╝yorsa da, ├ž├Âz├╝m├╝ de yine onun i├žinde sakl─▒yd─▒, yap─▒lacak olan i┼č sadece bu ├ž├Âz├╝m├╝ bulup ortaya ├ž─▒karmakt─▒. Bir ├Âdevin ├╝st├╝ne ─▒srarla d├╝┼čmek, onun can al─▒c─▒ noktas─▒n─▒ bulmadan rahat etmemek, do─ču┼čtan k─▒l─▒ k─▒rk yar─▒c─▒n─▒n mizac─▒na g├Âre ┼čeylerdi biraz da.
Bu sa─č─▒n bilim dal─▒nda b├╝t├╝n arkada┼člar─▒ndan daha ilerdeydi. ├çok ge├žmeden matematik ├Â─čretmeniyle aralar─▒nda dost├ža bir yak─▒nl─▒k kuruldu. D├╝nyan─▒n kendisini tan─▒yaca─č─▒ ad─▒ da bu ├Â─čretmenden alacakt─▒. ├ľ─čretmenin de ad─▒ Mustafa'yd─▒, bu y├╝zden ÔÇťB├Âyle olmayacak buÔÇŁ dedi, ÔÇťaram─▒zda bir fark olmal─▒, Onun i├žin bundan b├Âyle senin ad─▒n Kemal olsun!ÔÇŁ Bu ad─▒ siciline de kaydettiler. Kemal yetkin demekti. ├ľ─čretmen ona bir ├že┼čit belleticilik g├Ârevi de verdi; arkada┼člar─▒n─▒n ├Âdevlerini denetleyecek, gerekirse konuyu bir defa daha a├ž─▒klayacakt─▒. B├Âylesi bir ayr─▒cal─▒kl─▒ yere ge├žmesi, ondaki kendine g├╝ven duygusunu daha da peki┼čtirmi┼čti; bu ┼čekilde ├Ân pl├óna ├ž─▒kmas─▒, d├╝r├╝st bir ├Âzele┼čtiri e─čiliminden kaynaklanan a┼č─▒r─▒ ├žekingen al├žak g├Ân├╝ll├╝l├╝─č├╝nden s─▒yr─▒lmas─▒na yaram─▒┼čt─▒.
Bu s─▒rada ÔÇťKemalÔÇŁ g├Ân├╝l heyecanlar─▒ndan da uzak kalmad─▒. On d├Ârt ya┼č─▒n─▒n co┼čkusuyla kom┼čular─▒ olan bir gen├ž k─▒za sevdaland─▒. Ku┼čkusuz k─▒zla konu┼čabilmi┼č de─čildi, onu sadece uzaktan seyrediyor ve ├ževresinde pervane oluyordu. Ak┼čam├╝zerleri okuldan eve d├Âner d├Ânmez, pantolonunu ├žar├žabuk ├╝t├╝lettiriyor, sonra da arkada┼člar─▒yla oynamak bahanesiyle hemen soka─ča f─▒rl─▒yordu. Ancak oyun oynamak yerine, sevdi─či k─▒z─▒n evi ├Ân├╝nde bir a┼ča─č─▒ bir yukar─▒ geziniyor, bu dola┼čmas─▒ mizac─▒ndaki inat├ž─▒ sebatk├órl─▒k nedeniyle saatlerce s├╝r├╝yordu. Belki de o taze g├╝zellik, kafeslerin ard─▒ndan kendisini ona g├Âsteriyor ve pantolonu b─▒├žak gibi ├╝t├╝l├╝, vefal─▒ ┼č├Âvalyesine kara g├Âzlerinin ok┼čay─▒c─▒ bak─▒┼člar─▒yla te┼čekk├╝r ediyordu.
Ne var ki b├Âyle k├╝├ž├╝k, ger├žekten sevimli oyalanmalar, yeni ad─▒ndan ├Âv├╝n├ž duyan delikanl─▒n─▒n basamak basamak y├╝kselmesine engel olmad─▒. Buradaki alt s─▒n─▒flar─▒ tamamlayanlar, ├╝lkede pek az bulunan demiryollar─▒ndan biriyle Selanik'ten birka├ž saatte gidilen, Makedonya'n─▒n i├ž kesimindeki Manast─▒r'a, askeri liseye giderlerdi. O zamanlar Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču geni┼č bir ┼čerit halinde, Adriyatik Denizine kadar b├╝t├╝n Balkan yar─▒madas─▒n─▒ kaplamaktayd─▒.
Mustafa Kemal'in Manast─▒r'a geldi─či y─▒l, kent sil├óh ┼čak─▒rt─▒lar─▒ ve sava┼č g├╝r├╝lt├╝leriyle dolup ta┼č─▒yordu; bunlar daha sonra kendisine hayat─▒n─▒n uzun bir d├Ânemi boyunca hep e┼člik edecek bir melodinin hen├╝z uzaklardan yank─▒lanan ilk sesleriydi. Top arabalar─▒n─▒n tok tak─▒rt─▒lar─▒n─▒n e┼člik etti─či uzun asker dizileri caddelerden ge├žiyor, bu s─▒rada padi┼čah─▒n sad─▒k sava┼č├ž─▒lar─▒ Anadolu'daki yurtlar─▒n─▒n yan─▒k havalar─▒n─▒ s├Âyl├╝yorlard─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   ...    39   »   


´╗┐