´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô I : 09


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô I

DAGOBERT VON MIKUSCH


T├╝rkler yine kom┼čular─▒ndan birine kar┼č─▒ cepheye gitmekteydiler. Bu sefer kavga Girit Adas─▒ y├╝z├╝nden ├ž─▒km─▒┼čt─▒; Avrupa'daki dengenin koruyucular─▒ i├žin ba┼č a─čr─▒t─▒c─▒ sorunlardan biri olmu┼čtu bu Girit. Yunanl─▒lar bu adada milli ve hayati ├Ânemde haklar─▒ oldu─ču kan─▒s─▒ndayd─▒lar, T├╝rkiye de kendisine ait olan ┼čeyi hakl─▒ olarak kendili─činden vermek istemiyordu. Yery├╝z├╝n├╝n kodamanlar─▒ ise -s─▒k s─▒k g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere- kesin bir ├ž├Âz├╝m ┼čeklinde g├Âr├╝┼č birli─čine varamam─▒┼č ve i┼či oluruna b─▒rakm─▒┼člard─▒.
Askeri fidanl─▒kta yeti┼čmekte olan, gelece─čin mare┼čalleri yan─▒ ba┼člar─▒nda cereyan eden sava┼č─▒ ku┼čkusuz b├╝y├╝k bir merakla izlemi┼čler ve hen├╝z yetersiz de olsa, uzmanl─▒k dallar─▒nda kazan─▒lm─▒┼č bilgileriyle ya┼čl─▒ generallerin y├╝r├╝tt├╝kleri harek├ót ├╝zerinde ate┼čli tart─▒┼čmalar yapm─▒┼člard─▒r.
Yurt sevgisiyle ├žarpan kalpleri hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─čramayacakt─▒. 1897'de yap─▒lan bu Teselya seferi, uzun bir s├╝re i├žin son kez sava┼č ┼čans─▒n─▒n g├╝lmesiyle, T├╝rkiye i├žin zaferle sonu├žlanm─▒┼čt─▒. Yunanl─▒lar s├╝rekli geri ├žekilip, bir zamanlar tanr─▒lar─▒n─▒n oturdu─ču Olemp da─č─▒n─▒n kar┼č─▒s─▒nda topla┼čmak zorunda kalm─▒┼člar, ├žok ge├žmeden de soluklar─▒ b├╝sb├╝t├╝n t─▒kanm─▒┼čt─▒. Ordular─▒n─▒n komutas─▒ Yunanistan'─▒n gen├ž veliahd─▒ KonstantinÔÇÖdeydi; o s─▒rada az ├Âtede, Manast─▒r'da askeri ├Â─črenci olan biriyle, yirmi be┼č y─▒l sonra bu sefer kral olarak, ku┼čkusuz en zorlu ve en son sava┼č─▒nda boy ├Âl├ž├╝┼čecekti. Manast─▒r'daki ├Â─črenci ise ┼čimdi ikinci ya da birinci s─▒n─▒ftayd─▒. Bu d├Ânemde herkesin e─čilimleri ve yetenekleri a├ž─▒k├ža ortaya ├ž─▒kmaktayd─▒; karakterler daha g├Âze ├žarpar bi├žimde birbirinden farkl─▒la┼č─▒yor, daha sonraki y─▒llar─▒n erke─činde ki┼čili─činin ilk ├žizgileri belirginle┼čiyordu.
O zamanlar on sekiz ya┼člar─▒nda olan Mustafa Kemal'in nas─▒l bir izlenim uyand─▒rd─▒─č─▒n─▒, en iyi ┼čekilde bir okul arkada┼č─▒n─▒n a─čz─▒ndan ├Â─čreniyoruz: ÔÇťHer zaman bir kenarda kal─▒rd─▒ÔÇŁ diye anlat─▒yor bu arkada┼č─▒, ÔÇťKendi i├žine kapal─▒, sessiz durur ve kimseyle yak─▒n arkada┼čl─▒k kurmazd─▒. Fakat bu haline ra─čmen asla nobran ya da aksi biri de─čildi, tersine g├╝ler y├╝zl├╝yd├╝, yapmac─▒ktan uzak bir s─▒cakkanl─▒l─▒─č─▒ vard─▒. ─░┼čin en garip yan─▒ da ┼čuydu: Kendisi hi├ž ortaya ├ž─▒kmad─▒─č─▒ halde, bizi hep o y├Ânetir, fakat bunu sezdirmezdi. ├çok okurdu; okudu─ču bir kitap ├╝zerinde d├╝┼č├╝nmesi ise, ├╝├ž kat─▒ daha fazla zaman─▒n─▒ al─▒rd─▒. Bir defas─▒nda ona ÔÇťBizimle oynam─▒yorsun, her zaman uzakta duruyorsun, ne d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ de hi├žbir zaman s├Âylemiyorsun, nedir amac─▒n─▒ senin?ÔÇŁ diye sorduk.
ÔÇťBen ├Âyle sizler gibi olmak istimiyorum, ben bir ┼čey olmak istiyorum cevab─▒n─▒ vererek y├╝r├╝y├╝p gitti.ÔÇŁ
Daha sonralar─▒ onu efsanele┼čtiren yaz─▒lar, portresini de abart─▒l─▒ bi├žimde ├žizmektedir. Kesinlikle bilinen ise yeterince basittir: Arkada┼člar─▒ ├╝zerinde etkili olan ve onlar─▒n g├╝venini kazanan, yetenekli bir ├Â─črencidir; bir de kendi bildi─či yolda gitmek niyetindedir.
Her zaman dost├ža davranan g├Âr├╝n├╝┼č├╝n├╝n ard─▒nda, kesin kararl─▒l─▒─č─▒n─▒ ve inat├ž─▒ irade g├╝c├╝n├╝ saklayan, bu hemen anla┼č─▒lmaz insan─▒ arkada┼člar─▒ biraz yad─▒rgam─▒┼č olmal─▒d─▒rlar. Kendisini elbette ki oldu─čundan b├╝sb├╝t├╝n farkl─▒ bi├žimde de─čerlendirecek de─čillerdi. Zaten onun y├╝z├╝nde, her zaman g├Âr├╝len tiplerin birbirine rahat├ža kar─▒┼čan, temiz ├žizgileri, yumu┼čak d├╝ped├╝zl├╝─č├╝ yoktu. Benli─či de Do─čulu insanlara ├Âzg├╝, yorgun melankoliden hi├žbir belirti yans─▒tm─▒yordu; ─░slamiyetÔÇÖin getirdi─či yi─čit├že, insanca b├╝y├╝k, fakat yine de sava┼čmadan, tevekk├╝lle yazg─▒ya boyun e─čmek demek olan, huzuru Tanr─▒'da aramak do─črultusunda da onda hi├žbir e─čilim yoktu. Onun karakteri daha ├žok eski g├Â├žebe T├╝rkleri hat─▒rlat─▒yordu; g├╝c├╝n├╝ yitirmeyen canl─▒l─▒─č─▒, pervas─▒z at─▒lganl─▒─č─▒, sertli─či ve ha┼činli─čiyle d├╝nyaya nam salm─▒┼č bu ─▒rk─▒n ├Âzellikleriydi.
Y─▒lda bir defa tatillerde eve gidiliyordu. Fakat annesiyle aras─▒na ge├žici bir so─čukluk girmi┼čti. ├ç├╝nk├╝ Z├╝beyde Han─▒m Moral─▒ Rag─▒p ad─▒nda biriyle yeniden evlenmi┼čti; kocas─▒ b├╝t├╝n servetini kaybetmi┼č Moral─▒ tan─▒nm─▒┼č bir bey olan Abbas'─▒n o─čullar─▒ndand─▒. Annesinin ikinci kez evlenmesini o─čul bir t├╝rl├╝ hazmedememi┼čti. Daha sonra bundan ÔÇťBen anneme ├ó┼č─▒kt─▒m, annem de banaÔÇŁ diye bahseder. ├ťvey babas─▒yla asla konu┼čmad─▒, onun i├žin b├Âyle biri mevcut de─čildi. Ne var ki annesi birka├ž y─▒l sonra yeniden dul kald─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   ...    39   »   


´╗┐