Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

cumhuriyet_gazetesi_cuma_kitaplari:avrupa_ile_asya_arasindaki_adam_1_16 [2015/07/28 15:51] (current)
Line 1: Line 1:
 +´╗┐´╗┐~~NOCACHE~~┬á
 +<​php>​tpl_youarehere();</​php>​┬á
 +----┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​┬á
 +[<​2>​]┬á
 +~~Title: Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô I : 16~~ ┬á
 +=== AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô I ===┬á
 +=== DAGOBERT VON MIKUSCH ===┬á
 +----┬á
 +M├╝nzevi h├╝k├╝mdar her ┼čeyden ve herkesten ku┼čkulan─▒yordu,​ bunda da pek haks─▒z de─čildi, ├ž├╝nk├╝ has─▒mlar─▒ kollar─▒n─▒ en y├╝ksek mevkilere kadar uzatm─▒┼č bulunuyorlard─▒. Ne var ki hi├žbir tehdit, -bir cuma selaml─▒─č─▒ t├Âreninde at─▒lan gibi- hi├žbir bombal─▒ suikast giri┼čimi ve kendi hayat─▒ hakk─▒nda duydu─ču s├╝rekli kayg─▒lar onu yolundan d├Ând├╝remiyor,​ aksine ayn─▒ do─črultuda daha inatla, daha sebatla, daha ─▒srarla y├╝r├╝mesine neden oluyordu. \\┬á
 +Her alanda g├Âzetim, denetim ve zihinleri d─▒┼čar─▒ya kar┼č─▒ kapal─▒ tutma sistemi, bir ├Ârg├╝t├╝n kurulmas─▒n─▒ da zorunlu k─▒lm─▒┼čt─▒;​ bu ├Ârg├╝t y─▒llar ge├žtik├že b├╝y├╝yecek dev bir kurulu┼č haline gelecektir. ─░┼čkilli padi┼čah, halk─▒n aras─▒nda neler olup bitti─čini bilmek istedi─či gibi, tek tek herkesin kalbinden neler ge├žirdi─čini de anlamak istiyordu. Bunun i├žin g├Âzlere, evlerin duvarlar─▒n─▒ delip i├žerisine bakabilecek g├Âzlere ihtiyac─▒ vard─▒. B├Âylece yava┼č yava┼č bir hafiyeler, casuslar, ispiyonlar ordusu do─čdu. Bunlar her yerde, her zaman haz─▒r ve naz─▒rd─▒lar. Sokakta dilenci olup dikilirler, r─▒ht─▒mlarda g├Âzlerini denize att─▒klar─▒ oltadan ay─▒rmayan bal─▒k├ž─▒lar olurlar, en kibar evlerde s├╝sl├╝ giysiler i├žinde u┼čakl─▒k ederlerdi. ─░nsan bir ┼čeyler anlatt─▒─č─▒ en yak─▒n dostundan bile emin olamazd─▒. Kimse kimseye g├╝venemiyor,​ herkesin kafas─▒nda bir "​acaba"​ sorusu ├ž├Ârekleniveriyordu. T├╝rk kahvehanelerinden birine tan─▒mad─▒klar─▒ bir adam girmeye g├Ârs├╝n, herkes zaten yava┼č sesle y├╝r├╝tt├╝─č├╝ sohbeti kesip susard─▒; konu┼čmalar─▒n yeniden ba┼člayabilmesi i├žin, ├Âncelikle bu yeni gelenin, saray─▒n hafiyelerinden biri olup olmad─▒─č─▒n─▒n anla┼č─▒lmas─▒ zorunluydu. \\┬á
 +Her g├╝n ad─▒n─▒ "​curnal"​ denilen raporlardan bir sepet dolusu Y─▒ld─▒z K├Â┼čk├╝'​nden i├žeri girerdi. Raporuna yazacak ┼čey bulamayanlar,​ uygun bir ┼čey uydurmaktayd─▒lar. Her habere kar┼č─▒l─▒k ├žok iyi para ├Âdeniyordu. Bu konuda padi┼čah "​─░sterlerse benden ├žals─▒nlar,​ yeter ki sadece hizmet etsinler"​ diyordu. \\┬á
 +Nitekim onun hizmetinde bulunanlar bir servet sahibi olabiliyordu. Sultan parayla ve zengin arma─čanlarla yanda┼člar─▒n─▒n sadakatini garanti alt─▒na almak istiyordu. Her despotlukta oldu─ču gibi, onun da ├ževresinde bir saray kli─či, her dedi─čini onaylayan kuklalardan bir grup meydana gelmi┼čti. Bunlar─▒n hepsi gizli polisin ba┼č─▒ Fehim Pa┼ča tipinde vicdans─▒z, dayan─▒l─▒r ├Âl├ž├╝lerin ├žok ├Âtesinde a├žg├Âzl├╝, herkesin nefret etti─či, berbat ki┼čiler de─čildi. ─░stanbul'​un bu korkun├ž adamdan kurtulmas─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒ i├žin, Alman B├╝y├╝kel├žisi Mare┼čal von Bieberstein,​ o g├╝ne kadar kamuoyunun kendisinden esirgedi─či sevgiyi kazanm─▒┼čt─▒. Fehim Pa┼ča bir Alman t├╝ccara kar┼č─▒ yasad─▒┼č─▒ i┼člemlere kalk─▒┼č─▒nca,​ Mare┼čal b├╝t├╝n a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒ ortaya koyarak pa┼čan─▒n cezaland─▒r─▒lmas─▒n─▒ istemi┼č ve padi┼čah─▒n bu g├Âzdesi b├╝t├╝n haremiyle birlikte Bursa'​ya s├╝rg├╝ne gitmek zorunda kalm─▒┼čt─▒. Padi┼čah─▒n yak─▒n ├ževresinde ├╝st├╝n yetenekte kafalar da vard─▒; Suriyeli kurnaz tilki ─░zzet Pa┼ča ile ger├žekten karakter sahibi olan, saray─▒n geni┼č yetkili genel sekreteri Tahsin Pa┼ča bu nitelikte ki┼čilerdi. Abd├╝lhamit elbette ki ├ževresine sadece de─čeri s─▒f─▒r kimseleri toplayacak kadar al─▒k de─čildi. Her dilek├ženin,​ elde edilmek istenen her ayr─▒cal─▒k isteminin en y├╝ksek ki┼čiye ula┼čan yolu bulabilmesi i├žin, y├╝kl├╝ce bah┼či┼člerle ya─članmas─▒ eskiden beri k├Âkle┼čmi┼č bir gelenekti. O zamanlar Avrupa ├╝lkesi Rusya'​da da durum bundan pek farkl─▒ de─čildi. \\┬á
 +Gizli yard─▒mc─▒ g├╝├žlerin binlercesine yap─▒lan ├Âdemeler, verilen ├Âd├╝ller ve sad─▒kane hizmetlere kar┼č─▒l─▒k g├Âsterilen c├Âmertlikler,​ elbette ki tutar─▒ y├╝ksek rakamlara varan bir paraya mal oluyordu. Buna eldeki paray─▒ hovardaca harcay─▒p hesapl─▒ kullanamamak gibi T├╝rklere ├Âzg├╝ ├Âzelli─čin Abd├╝lhamit'​te ├žok belirgin ┼čekilde bulunu┼ču da ekleniyordu. Maliye peri┼čand─▒,​ kasalar bo┼č kalm─▒┼čt─▒. Yabanc─▒ sermayenin gelmesi zorunlulu─ču do─čmu┼čtu. Gelgelelim Paris ve Londra'​n─▒n bankerleri Osmanl─▒ devletine g├╝venemiyorlard─▒. Bunlar tatl─▒ parac─▒klar─▒n─▒ ancak devletin maliyesini de kontrol alt─▒na al─▒rlar, vergilere ve g├╝mr├╝k gelirlerine pe┼čin haciz koyarlarsa verebileceklerdi. B├Âylece "dette publique"​ D├╝yunu Umumiye kuruldu. Yabanc─▒ ├╝lkelerin T├╝rkiye'​de ger├žekle┼čtirdikleri bor├žlar y├Ânetimiydi bu, T├╝rkler i├žin haysiyet k─▒r─▒c─▒ bir durumdu; bir yard─▒mdan ├žok, i┼čleri daha da karma┼č─▒kla┼čt─▒rmak i├žin bir bahaneydi. \\┬á
 +Postaneler ├žok s─▒k─▒ g├Âzetleniyordu. (Gizli haberle┼čmeler i├žin bereket versin, yabanc─▒ postanelerin kapit├╝lasyonlar gere─či dokunulmazl─▒klar─▒ vard─▒ ve bu ayr─▒cal─▒klar─▒n─▒ da titizlikle koruyorlard─▒). Telefon kurulmas─▒na izin verilmeyen bir haberle┼čme arac─▒ say─▒ld─▒─č─▒ndan ─░stanbul'​da yasakt─▒. Bas─▒na ├žok kat─▒ bir sans├╝r uygulan─▒yordu. \\┬á
 +<​php>​sayfa_numaralama(39);</​php>​┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​

´╗┐