´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô I : 17


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô I

DAGOBERT VON MIKUSCH


Bu da kimi zaman umulmad─▒k sonu├žlar do─čurmaktayd─▒. Baz─▒ ┼čeyler bas─▒nda yer alamazd─▒, ├Ârne─čin bir h├╝k├╝mdar─▒n suikast sonucu ├Âld├╝─č├╝ haberi asla verilemezdi; bunun yerine sadece ├Âld├╝─č├╝ yaz─▒l─▒rd─▒. Nitekim Lucchenis cinayeti dolay─▒s─▒yla da haber ÔÇť─░mparatori├že Elisabeth Cenevre'de ├Âld├╝ÔÇŁ diye verilmi┼čti. Yaln─▒z burada bir sonraki c├╝mle sans├╝r├╝n g├Âz├╝nden ka├žm─▒┼č ve yukar─▒daki habere ba─čl─▒ olarak herkes ┼ču c├╝mleyi de okumu┼čtu: ÔÇťOlay b├╝t├╝n Avrupa'da genel bir infial uyand─▒rm─▒┼čt─▒r.ÔÇŁ

* * *

Fakat bunca hesaba gelmez giderlere mal olan, bu kocaman haber alma ayg─▒t─▒n─▒ i┼čletmek asl─▒nda bir i┼če yaram─▒yordu. G├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere komplolar, bask─▒ rejiminin ├Ârt├╝s├╝ alt─▒nda p─▒trak gibi ├ži├žeklenmekteydi.
Su├žlu gen├ž subaylar demir parmakl─▒klar ard─▒na konal─▒ birka├ž hafta ge├žmi┼čti. Tek tek kapat─▒ld─▒klar─▒ h├╝crelerinden Y─▒ld─▒z K├Â┼čk├╝n├╝n sa─č─▒r duvarlar─▒n─▒ seyredebiliyorlard─▒. B├Âylesine bir durumda insan─▒ ger├žekten ├╝rk├╝ten bir manzarayd─▒ bu. Durumlar─▒ hi├ž de i├ž a├ž─▒c─▒ de─čildi. Gizli eylemleri konusunda y─▒─č─▒nla kan─▒t eldeydi; ka├žamak yollara saparak kem k├╝m etmenin art─▒k yarar─▒ olamazd─▒. Bekleyebilecekleri en hafif ceza ordudan kovulmalar─▒yd─▒, ka├ž y─▒l s├╝rece─či kestirilemez bir zaman i├žin ortadan kaybedilmeleri de olas─▒yd─▒.
Genel m├╝fetti┼č B├╝y├╝k ─░smail Pa┼ča soru┼čturmay─▒ bizzat y├Ânetiyordu. Ona g├Âre olay ├žok vahimdi. Orduya art─▒k g├╝venilmezse, isyan ruhu ordunun i├žine bile girmi┼čse, devletin hi├žbir dayana─č─▒ kalmam─▒┼č demekti, bu da sonun ba┼člang─▒c─▒ olurdu, bu a├ž─▒dan pa┼ča hi├ž de haks─▒z de─čildi. Bu yoldan padi┼čah─▒ etkilemeye u─čra┼č─▒yor ve su├žlular─▒n ba┼čkalar─▒na ibret olacak ┼čekilde cezaland─▒r─▒lmas─▒n─▒ istiyordu, bir yandan da Harp Okulu Komutan─▒ R─▒za Pa┼ča'n─▒n daha ├Ânceden gerekli g├Âzetimi yapmad─▒─č─▒n─▒ da ima etmeye ├žal─▒┼č─▒yordu. Eski hasm─▒n─▒n n├╝fuzunu k─▒rma f─▒rsat─▒n─▒ ├Âteden beri hep aray─▒p durmu┼čtu zaten.
B├Âylece aylar ge├žti. Mustafa Kemal'in annesi Z├╝beyde Han─▒m ─░stanbul'a ko┼čup gelmi┼čti. Fakat ona o─člunu g├Âstermediler, t├╝rl├╝ korkular─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒ alt─▒nda ne olaca─č─▒n─▒ beklemek, hep beklemek zorundayd─▒. ÔÇť─░┼čte o zamanÔÇŁ diye anlat─▒r Mustafa Kemal, ÔÇť├žok a─člamaktan g├Âzlerinin g├Ârme g├╝c├╝ azalmaya ba┼člad─▒.ÔÇŁ
Bu s─▒rada Y─▒ld─▒z K├Â┼čk├╝'nde sessiz bir sava┼č cereyan etmekteydi. R─▒za Pa┼ča nas─▒l bir tehlikenin kendisini bekledi─čini biliyordu. ├ľzenle saklamaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ liberal g├Âr├╝┼člerine ra─čmen, efendisinin sevgisini kazanm─▒┼č bulunuyordu. Abd├╝lhamit'in ona ihtiyac─▒ vard─▒, hem de yine ─░smail Pa┼čan─▒n g├Âzetimi i├žin ihtiyac─▒ vard─▒; insanlar─▒ b├Âyle kar┼č─▒l─▒kl─▒ birbirlerine kollatt─▒rmak, vehimlerle dolu bu h├╝k├╝mdar─▒n ├Âteden beri ba┼čvurdu─ču bir y├Ântemdi. R─▒za Pa┼ča eski ├Â─črencilerini savundu ve onlar─▒n sadece gen├žli─čin verdi─či d├╝┼č├╝ncesizlikle b├Âyle bir ├ž─▒lg─▒nca budalal─▒─ča sapt─▒klar─▒n─▒ ileri s├╝rd├╝. Ordu b├Âyle ├žok iyi yeti┼čmi┼č subaylar─▒ndan yoksun b─▒rak─▒lamazd─▒; zaten bu olay y├╝ksek r├╝tbe ve yetki sahibi baz─▒ kimselerin, ordu i├žinde kendilerine yanda┼člar kazanmak i├žin ├žal─▒┼čt─▒klar─▒ izlenimi vermekteydi.
Abd├╝lhamit birbirine ├želme takmaya u─čra┼čan bu kar┼č─▒l─▒kl─▒ ├žabalara i├žinden sevinmi┼č olabilir. Ordunun ├╝st d├╝zey komutanlar─▒n─▒n birbirleriyle b├Âyle ├žat─▒┼čmas─▒ onu memnun ediyordu; bu ge├žimsizlik onlar─▒n taht─▒ tehdit edecek ┼čekilde birle┼čmelerini engelliyordu; ├ž├╝nk├╝ amcas─▒ Abd├╝laziz b├Âylesi bir birle┼čmeyle d├╝┼č├╝r├╝lm├╝┼čt├╝.
Her iki generali de incitmeden, ama birini di─čerine tercih etti─či izlenimini de vermeksizin, majesteleri olduk├ža ba─č─▒┼člay─▒c─▒ ortalama bir ├ž─▒kar yol buldu. K─▒sa bir s├╝re sonra padi┼čah─▒n iradesi yay─▒nland─▒; bunda su├žlular─▒n geri d├Ânmelerini olanaks─▒z k─▒lacak ┼čekilde uzak yerlere s├╝rg├╝n edildikleri bildiriliyordu.
Yirmi d├Ârt saat sonra da Mustafa Kemal, muhafaza alt─▒nda, kendisini atand─▒─č─▒ yere g├Ât├╝recek olan vapura bindirildi. Biraz uzaktan, y├╝z├╝n├╝ ├Ârtm├╝┼č olarak annesi onu izlemekteydi. O─čluyla vedala┼čmas─▒na izin verilmemi┼čti. «   01   ...    07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   ...    39   »   


´╗┐