´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô I : 19


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô I

DAGOBERT VON MIKUSCH


─░├žiliyor, mezelerden biraz al─▒n─▒yor, sigaralar t├╝tt├╝r├╝l├╝p ┼čundan bundan sohbet ediliyordu. Daha sonra da, zaman─▒ gelince, ekselans vali ellerini ├ž─▒rp─▒nca, u┼čaklar as─▒l yemekleri getiriyorlard─▒: Oh, on iki ├že┼čit yeme─čin arkas─▒ndan bol ┼čerbetli tatl─▒lar veriliyordu. Sonra da kahveler i├žiliyor, sohbete devam edilirken yine bir hayli sigara t├╝tt├╝r├╝l├╝yor, derken hareme ge├žilebilecek k─▒vama geliniyordu.
G├╝nd├╝zleri ge├ž saatlere kadar uyunuyordu, ├Â─čleden sonra iki, ├╝├ž saatli bir zaman h├╝k├╝met i┼člerinin bitirilmesine yetmekteydi. G├╝ne┼č ufka do─čru kaymaya ba┼člar ba┼člamaz, vefal─▒ dostlar yine bir araya geliyordu. Daha alt derecede b├Âlge y├Âneticileri olan mutasarr─▒flar ve kaymakamlar da, b├╝y├╝klerin ├Ârne─čine uyarak, kendi olanaklar─▒ ├Âl├ž├╝s├╝nde ayn─▒ ┼čeyi yapmaktayd─▒lar.
B├Âyle olmakla birlikte y├Ânetimin y├╝r├╝t├╝lmesinde herhangi bir beceriksizlik ya da ak─▒ls─▒zl─▒k yoktu. Vali pa┼ča insanlara nas─▒l davran─▒laca─č─▒n─▒ ├žok iyi biliyor ve halk─▒n ├Âzelliklerine sayg─▒ g├Âsteriyordu. Kendisine kafa tutulmad─▒─č─▒ s├╝rece g├╝lery├╝zl├╝, iyi kalpli bir beyefendiydi; herkesi nezaketle kabul eder; ortaya ├ž─▒kan anla┼čmazl─▒klar─▒ g├╝l├╝msemeyerek tatl─▒ diliyle ├ž├Âz├╝mlemesini bilir ve ┼čik├óyetleri dost├ža bir sab─▒rla dinlerdi. Yeter ki kusurlar─▒n d├╝zeltilmesi i├žin ─▒srar edilmesin.
Bu arada yollar ├ž├Âkm├╝┼č, k├Âpr├╝ler y─▒k─▒lm─▒┼č, ormanlar kaybolmu┼č, limanlar kumla dolmu┼č, ├╝lke ─▒ss─▒zla┼čm─▒┼čt─▒r. B├Âylesi kayg─▒ verici durumlar vali pa┼ča hazretlerine arz edilince, bunlar─▒n kendisini ilgilendirmedi─čini s├Âylemekle yetinecektir; onun g├Ârevi sadece d├╝zeni korumak ve vergi toplamakt─▒r. Hem ola─čan─▒n d─▒┼č─▒ndaki haller i├žin elde hi├žbir padi┼čah iradesi de yoktur.
K├╝├ž├╝k sava┼člar sona erince gen├ž kurmay y├╝zba┼č─▒, Abd├╝lhamit'e kar┼č─▒ gizli sava┼č─▒n─▒ daha derin bir inan├žla yeniden y├╝r├╝tmeye koyuldu.
Yafa, Kud├╝s, Beyrut ve ┼×am komutanl─▒k kararg├óhlar─▒nda kendisiyle ayn─▒ g├Âr├╝┼čte yeterince arkada┼č vard─▒r. Bunlar Kemal'in inand─▒r─▒c─▒ telkinleriyle i┼čbirli─či yapt─▒lar. Pl├ónlar─▒ Filistin ve Suriye'nin her yan─▒nda devrimci h├╝creler olu┼čturmakt─▒. Fakat bu pl├ón yerinde sayd─▒, gizli dernek ├Ân-ayak olanlardan ibaret kald─▒. Arap halk─▒n─▒n milliyet├ži bir T├╝rk hareketinden yana olmad─▒─č─▒ ├žok ge├žmeden a├ž─▒k├ža anla┼č─▒ld─▒. Daha sonra devleti y├Ânetecek olan gen├ž subay bu olgudan ger├žek├ži sonu├žlar ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.
Makedonya'ya d├Ânmek arzusu gittik├že a─č─▒rl─▒k kazanmaktayd─▒. Orda bulunan 3. Orduda -yap─▒lan g├Âzetime ve al─▒nan bunca ├Ânleme ra─čmen- ordunun b├╝t├╝n ilerici elemanlar─▒ yava┼č yava┼č bir araya gelmekteydi. Sel├ónik siyasal a├ž─▒dan dinda┼člar─▒n Mekkesi olmu┼čtu.
Fakat bu mayalanma merkezine, s├╝rg├╝n karar─▒na ra─čmen atanmak isteyen, ├Âncelikle y├╝ksek r├╝tbeli bir kay─▒r─▒c─▒ bulmak zorundayd─▒. SelanikÔÇÖte top├žu generali ┼×├╝kr├╝ Pa┼ča vard─▒, hem padi┼čah─▒n g├Âz├╝ne girmi┼čti, hem de ate┼čli bir yurtseverdi. Y├╝zba┼č─▒ Kemal ona bir mektup yazd─▒, g├Âr├╝┼čmelerini a├ž─▒k├ža belirtip arzu etti─či nakil i┼činde yard─▒m─▒n─▒ rica etti.
Haftalar ge├žiyor, hi├žbir cevap gelmiyordu. Sonunda bir ├Â─čle vakti, garnizonunda g├Ârevli bulundu─ču Yafa'da k─▒┼čladan ├ž─▒karken tan─▒mad─▒─č─▒ biri eline bir pusula tutu┼čturdu, k├ó─č─▒tta ┼čunlar yaz─▒l─▒yd─▒: ÔÇťSel├ónik'e gelmeye ├žal─▒┼č, orda destek bulacaks─▒n.ÔÇŁ
Bu lakonik ve belirginlikten yoksun haber, nice zamand─▒r bekleyen iste─če ├žar├žabuk kesin bir bi├žim verilmesine yetti. Bir, iki g├╝n i├žinde gerekli haz─▒rl─▒klar tamamland─▒; arkada┼člar─▒ paraca yard─▒mda bulundular; Yafa Komutan─▒ Binba┼č─▒ Ahmet Bey, s├╝rg├╝n├╝n garnizonda bulunmad─▒─č─▒ fark edilecek olursa, tam zaman─▒nda haber verece─čini vaat etti. B├Âylece Mustafa Kemal Avrupal─▒ turist k─▒l─▒─č─▒na girerek M─▒s─▒r-Yunanistan ├╝zerinden gizlice Selanik'e gitti.
Daha kente vard─▒─č─▒ g├╝n├╝n ak┼čam─▒, ge├ž vakit ┼×├╝kr├╝ Pa┼čay─▒ ziyaret etti.
«   01   ...    09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   ...    39   »   


´╗┐