Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

cumhuriyet_gazetesi_cuma_kitaplari:avrupa_ile_asya_arasindaki_adam_1_23 [2015/07/28 15:51] (current)
Line 1: Line 1:
 +´╗┐´╗┐~~NOCACHE~~┬á
 +<​php>​tpl_youarehere();</​php>​┬á
 +----┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​┬á
 +[<​2>​]┬á
 +~~Title: Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô I : 23~~ ┬á
 +=== AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô I ===┬á
 +=== DAGOBERT VON MIKUSCH ===┬á
 +----┬á
 +Bir defas─▒nda kimsenin dinine, mezhebine bakmaks─▒z─▒n,​ enerjik bi├žimde ├Ânlemler almaya kalk─▒┼č─▒lm─▒┼č,​ o zaman da b├╝t├╝n H─▒ristiyanl─▒k d├╝nyas─▒ din karde┼člerimiz su├žsuz yere bask─▒ya u─čruyor diye aya─ča kalkm─▒┼čt─▒. \\┬á
 +Durum ger├žekten kangren hale geldi─činden,​ Avrupa devletleri asayi┼čin do─črudan do─čruya kendilerince sa─članmas─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝ler. ─░lgili b├╝y├╝k devletler, Avusturya ile Rusya, 1903'​de M├╝rzsteg'​de bir antla┼čma yaparak, Makedonya'​da ortakla┼ča bir jandarma ├Ârg├╝t├╝ kurmay─▒ kararla┼čt─▒rd─▒lar. Fransa ile ─░ngiltere de onlara kat─▒ld─▒, Almanya sadece dolayl─▒ bi├žimde yard─▒mc─▒ olmakla yetindi, ─░talya ise sadece ├╝st y├Ânetimde g├Ârev ald─▒. Ne var ki bu uluslararas─▒ itfaiye de, tehlikeli yang─▒n merkezini s├Ând├╝remedi. Her baharla birlikte ├žetelerin sava┼č─▒ yeniden ba┼čl─▒yordu. Asl─▒nda hi├žbir yarar─▒ bulunmayan yabanc─▒ jandarman─▒n,​ sadece T├╝rkiye i├žin onur k─▒r─▒c─▒ olmas─▒ bak─▒m─▒ndan bir ├Ânemi vard─▒. \\┬á
 +Balkanlar yeni uyanan emperyalizmin ├žapraz ate┼či alt─▒na girince, durum daha da ├žapra┼č─▒kla┼čt─▒. 20. y├╝zy─▒l─▒n ilk be┼č y─▒l─▒ geride kald─▒─č─▒nda,​ Avrupa politikas─▒ndaki b├╝y├╝k y├Ân de─či┼čtirmeler etkisini g├Âstermeye ba┼člad─▒. ─░ngiltere kendi geni┼č s├Âm├╝rge imparatorlu─čunun her par├žas─▒n─▒ g├╝venlik alt─▒na almak ├╝zere harekete ge├žti. Fransa'​yla anla┼čarak M─▒s─▒r'​a kar┼č─▒l─▒k Fas'─▒ b─▒rakt─▒. Bu oldubittiyi izleyen Algeciras konferans─▒nda Almanya ilk diplomatik yenilgisine u─črad─▒. \\┬á
 +Rusya ise Uzakdo─čuÔÇÖdaki yay─▒lmas─▒ Japonlar─▒n zaferiyle kesildi─činden,​ yeniden bat─▒ya y├Ânelmi┼č ve Balkanlarla ─░stanbul'​a ili┼čkin eski pl├ónlar─▒na d├Ânm├╝┼čt├╝. ─░ngiltere geleneksel d├╝┼čman─▒n─▒ ├žabuk kazanmay─▒ ba┼čard─▒. 1907 Antla┼čmas─▒ yine M├╝sl├╝man d├╝nyas─▒n─▒n s─▒rt─▒ndan her iki taraf─▒n isteklerini g├Âz ├Ân├╝nde bulunduruyor ve birbirlerinin alan─▒na girmelerini ├Ânl├╝yordu. \\┬á
 +O g├╝nlerde d├╝nya politika sahnesinde ba┼č akt├Âr olan ─░ngiltere Kral─▒ Edward VII. durup dinlenmeden ba┼čkentten ba┼čkente dola┼č─▒yor,​ b├╝y├╝k oyunun fig├╝rlerini yerli yerine koymaya u─čra┼č─▒yordu. Rusya'​yla ─░ngiltere d├╝nyay─▒ aralar─▒nda b├Âl├╝┼čt├╝rm├╝┼člerdi,​ ikisinin s─▒n─▒r ├žizgisi ├╝zerinde bulunan Yak─▒ndo─čuÔÇÖda,​ ├Âncelikle Orta-Avrupa devletlerinin geri itilmesi gerekmekteydi. Bunlar─▒n ba┼č─▒nda topraklar─▒n─▒ durmadan geni┼čletmeye u─čra┼čan Avusturya, sonra da Almanya geliyordu. Almanya'​n─▒n T├╝rkiye'​yi ekonomik bak─▒mdan fethetmeye ba┼člamas─▒ ve Ba─čdat demiryolunu yapmas─▒, ─░ngiliz pl├ónlar─▒n─▒ do─črudan do─čruya aksatmaktayd─▒. \\┬á
 +Kral Edward, Makedonya sorununu kendisi ele ald─▒. B├╝y├╝k devletlerle ortakla┼ča y├Ânetilen ├╝lkede, Orta-Avrupa'​ya kar┼č─▒ bir ├že┼čit set olu┼čturmak istedi; ayn─▒ zamanda -hedefine bar─▒┼č├ž─▒ yoldan ula┼čmay─▒ umdu─čundan- bu b├Âlgeyi s├╝rekli tehdit eden sava┼č tehlikesini de bu ┼čekilde gidermeyi ama├žl─▒yordu. Yabanc─▒ jandarma ├Ârg├╝t├╝n├╝n ard─▒ndan Avrupa'​n─▒n mali kontrol├╝ geldi. Padi┼čah h├╝k├╝mdarl─▒k haklar─▒n─▒n k─▒s─▒tlanmas─▒n─▒ g├Ân├╝l r─▒zas─▒yla onaylamay─▒nca,​ donanmaya bir g├Âsteri seferi yapt─▒r─▒larak yeni d├╝zeni kabule zorland─▒; T├╝rkiye i├žin yeni bir onur k─▒r─▒c─▒ durumdu bu. Gelgelelim ba┼č─▒ndaki belay─▒ defetmesi i├žin ba┼čka ├žaresi de yoktu. ├ç├╝nk├╝ ilgili b├╝y├╝k devletler g├Âr├╝n├╝┼če g├Âre g├╝├ž birli─či yapm─▒┼č durumdayd─▒lar. ├ť├ž├╝nc├╝ ve son bir ├Ânlem olarak da Makedonya'​da Avrupal─▒ bir y├╝ksek adalet divan─▒ kuruldu. ─░ngiliz kral─▒n─▒n ate┼čli ├žabalar─▒ sayesinde h├╝k├╝metlerin ├žo─ču bu do─črultuda kazan─▒lm─▒┼č bulunuyordu;​ sadece Rusya, o da kendi pl├ónlar─▒n─▒ uygulamak istedi─či i├žin duraksamaktayd─▒. Padi┼čah oyalama yollar─▒na saparak zaman kazanmay─▒ denedi; bu arada bir ├žare bulurum umudundayd─▒. J├Ân T├╝rkler gerilim y├╝kl├╝ bir dikkatle Edward VII. ile Abd├╝lhamit aras─▒ndaki d├╝elloyu izliyorlard─▒. \\┬á
 +Japonlar─▒n hi├ž umulmad─▒─č─▒ halde Rus devini yenilgiye u─čratmas─▒,​ T├╝rk milliyet├žilerinin umutlar─▒n─▒ yeniden g├╝├žlendirmi┼čti. Plevne ve ┼×─▒pka kahramanlar─▒ ┼čimdi Port-Arthur ve Mukden gibi isimlerde yeniden aya─ča kalkm─▒┼člard─▒. Bu isimler k├╝├ž├╝k bir Do─čulu halk─▒n da, b├╝y├╝k Avrupa devletlerinin en g├╝├žl├╝lerinden biri kar┼č─▒s─▒nda zaferler kazanabilece─čini g├Âstermekteydi. Japonlar bir ├Ârnek ve parlak bir model olmu┼člard─▒:​ Onlar kendi g├╝├žleriyle yenilenmeyi,​ her ├že┼čit yabanc─▒ m├╝dahale ve himayesine kar┼č─▒ koymay─▒ ba┼čarm─▒┼člard─▒. Osmanl─▒lar─▒n d├╝nya imparatorlu─čundan elde kalm─▒┼č olanlar─▒n kurtar─▒lmas─▒ gerekiyordu. ─░sl├ómiyet de ┼čimdi kitleler ├╝zerindeki manevi etkisinin b├╝t├╝n g├╝c├╝yle bu amac─▒n arkas─▒nda yer almal─▒yd─▒. \\┬á
 +<​php>​sayfa_numaralama(39);</​php>​┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​

´╗┐