´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô I : 38


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô I

DAGOBERT VON MIKUSCH


67 ya┼č─▒ndaki padi┼čah, yar─▒ a├ž─▒k arabas─▒ i├žinde, her zamankinden daha din├ž ve daha keyifli bir g├Âr├╝n├╝mde, sel├óm duran asker dizilerinin ├Ân├╝nden ge├žerken, belki de her zamankinden daha g├╝r sesle geleneksel hayk─▒r─▒┼č ortal─▒─č─▒ inletti: ÔÇťMa─črurlanma! Padi┼čah─▒m senden b├╝y├╝k Allah var!ÔÇŁ
Oysa az ├Ânce ─░ttihat├ž─▒lar, ─░stanbul ├╝zerine y├╝r├╝yen birliklerin korumas─▒ alt─▒nda Aya Stefanos'ta (Ye┼čilk├Ây'de) toplad─▒klar─▒ parlamentoda, Abd├╝lhamit'in tahttan indirilmesini kararla┼čt─▒rm─▒┼člard─▒. Burada uzun ve ate┼čli tart─▒┼čmalar oldu. Subaylar Abd├╝lhamit'in ├Âld├╝r├╝lmesini istiyorlard─▒. Fakat komitenin ├Ânderleri so─čukkanl─▒ davranarak b├Âyle bir ak─▒ls─▒zca ad─▒m─▒n at─▒lmas─▒n─▒ ├Ânlemeyi ba┼čard─▒lar.
Ayn─▒ cuma g├╝n├╝ ─░stanbul halk─▒na Hareket Ordusu komutan─▒ Mahmut ┼×evket Pa┼ča imzas─▒yla bir bildiri yay─▒mland─▒; bunda di─čer ┼čeyler aras─▒nda padi┼čah─▒n tahttan indirilece─čine ili┼čkin b├╝t├╝n s├Âylentilerin ger├žek d─▒┼č─▒ oldu─ču belirtiliyordu. Halk─▒ yat─▒┼čt─▒rmay─▒ ama├žlayan bu bildirinin Mustafa Kemal taraf─▒ndan kaleme al─▒nd─▒─č─▒ s├Âylenir. Daha sonra da as─▒l amac─▒n─▒ saklamak ve kamuoyunu kazanmak i├žin buna benzer hilelere ba┼čvuracakt─▒r.
Cumartesi gecesi Sel├ónikli birlikler sessizce ba┼čkente girdiler. Onlarla kar┼č─▒la┼čanlar, sokaklar─▒ dolduran bu sessiz g├Âlgeleri bir hayaletler ordusu sanm─▒┼č olmal─▒d─▒rlar. Sabahleyin b├╝t├╝n ├Ânemli noktalar i┼čgal edilmi┼č bulunuyordu; ├žat─▒┼čmalar k─▒sa s├╝rd├╝, sadece baz─▒ k─▒┼člalar─▒n i├žinde askerler umutsuzluklar─▒ndan dolay─▒ inatla kar┼č─▒ koydular; direni┼čin hi├žbir ┼čans─▒ yoktu ve sadece yok yere birtak─▒m kurbanlara mal oldu. Y─▒ld─▒z K├Â┼čk├╝n├╝ ku┼čatm─▒┼č muhaf─▒z alay─▒na kar┼č─▒ herhangi bir sald─▒r─▒dan ├Âzellikle sak─▒n─▒ld─▒. Askerler kendileriyle konu┼čulup ikna edilmek suretiyle kazan─▒ld─▒; bunlar sessizce ├žekilip giderken iki Makedonya taburu saray─▒n giri┼č yerlerini i┼čgal ediyordu.
Sonra da s─▒ra temsilin son sahnesine geldi. Bu sahnede her ┼čey olabilirdi, ├Âzellikle vicdan─▒ temiz olmayanlardan ├žok ┼čeyler beklenebilirdi. Kesin son geciktik├že, sab─▒rs─▒zl─▒k da art─▒yordu. Fakat her ┼čeyin yasaya ve usule g├Âre y├╝r├╝mesi i├žin ┼čeyh├╝lisl├óm─▒n bir fetvas─▒na gerek vard─▒. Zorlu bir sil├óh olan ┼čeriat, kar┼č─▒ harekete neden olmu┼čtu, ┼čimdi yine ayn─▒ ┼čeriat ad─▒na karar verilecekti. ├ç├╝nk├╝ Kuran ┼č├Âyle buyuruyordu: ÔÇťHalife g├Ârevini yap─▒yorsa ona boyun e─čmekle y├╝k├╝ml├╝y├╝z, yapm─▒yorsa onu g├Ârevden almal─▒y─▒z.ÔÇŁ
Parlamento ve ayan meclisi topland─▒. B├╝t├╝n m├╝minlerin halifesinin ve h├╝k├╝mdar─▒n─▒n g├╝nahlar─▒ bir bir say─▒ld─▒ktan sonra, ┼čeyh├╝lisl├óma ┼ču soru y├Âneltildi: ÔÇťBu ko┼čullar alt─▒nda halk─▒n temsilcilerinin padi┼čah─▒ g├Ârevinden almay─▒ kararla┼čt─▒rmas─▒ uygun olur mu?ÔÇŁ
Cevap ├žok kestirmeydi: ÔÇťEvet.ÔÇŁ
Herhalde bir h├╝k├╝mdar─▒n yazg─▒s─▒, hi├žbir zaman bu kadar k─▒sa ve kesin tarzda belirlenmemi┼čtir.
Ak┼čam├╝zeri ├╝├ž s─▒ra duvarl─▒ Y─▒ld─▒z K├Â┼čk├╝n├╝n b├╝y├╝k giri┼č kap─▒s─▒ ard─▒na kadar a├ž─▒k durmaktayd─▒. Fakat korkun├ž sessizli─či bozacak tek bir ├ž─▒t ├ž─▒km─▒yordu. Bir y─▒─č─▒n binas─▒yla birlikte saray daha ├žok bir ├Âl├╝ler kentini and─▒r─▒yordu. Saray g├Ârevlileri ve hizmetk├órlar─▒ efendilerini y├╝z├╝st├╝ b─▒rakm─▒┼člar, ├žar├žabuk ellerine ge├žirebildikleri ganimetleriyle ortadan kaybolmu┼člard─▒. Perdeleri indirilmi┼č ├žal─▒┼čma odas─▒n─▒n lo┼člu─ču i├žinde Abd├╝lhamit gelecek olanlar─▒ beklemekteydi. Yan─▒ ba┼č─▒nda en k├╝├ž├╝k o─člu, on ya┼č─▒nda bir ├žocuk olan ┼čehzade Abdurrahman oturuyordu. Padi┼čah son g├╝nlerde ├žocu─ču yan─▒ndan ay─▒rmaz olmu┼čtu; ├žocuk onun koruyucusuydu. ├ç├╝nk├╝ M├╝sl├╝manlar ├žocuklar─▒ incitmekten, hele yaralamaktan ├žok ├žekinirlerdi. Kendisine sad─▒k kalm─▒┼č bir sekreter taraf─▒ndan parlamentonun g├Ânderdi─či ├╝├ž temsilcinin geldi─či haber verildi. Temsilciler i├žeri girip meclisin karar─▒n─▒ bildirdiler.
Bunun ├╝zerine padi┼čah ÔÇťK─▒smet b├Âyleymi┼čÔÇŁ dedi. ÔÇťKarar beni ├žok ├╝zd├╝; her zaman halk─▒m─▒n iyili─či i├žin ├žal─▒┼čt─▒m. Milletin arzusuna boyun e─čiyorumÔÇŽ Hi├ž de─čilse hayat─▒m korunacak m─▒?ÔÇŁ
«   01   ...    28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   »   


´╗┐