Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

cumhuriyet_gazetesi_cuma_kitaplari:avrupa_ile_asya_arasindaki_adam_2_02 [2015/07/28 15:51] (current)
Line 1: Line 1:
 +´╗┐´╗┐~~NOCACHE~~┬á
 +<​php>​tpl_youarehere();</​php>​┬á
 +----┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​┬á
 +[<​2>​]┬á
 +~~Title: Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô II : 02~~ ┬á
 +=== AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô II ===┬á
 +=== DAGOBERT VON MIKUSCH ===┬á
 +----┬á
 +milyonlarla say─▒l─▒yor,​ K├╝├ž├╝k Asya'​n─▒n do─ču ve g├╝neydo─čusunda,​ geni┼č alanlara yay─▒lm─▒┼č bulunuyorlar,​ ayr─▒ca ├╝lkenin b├╝t├╝n b├╝y├╝k kentlerinde de az─▒nl─▒k olarak ya┼č─▒yorlard─▒. En eski Hristiyanlardan olman─▒n ve b├╝y├╝k bir ge├žmi┼če sahip bulunman─▒n gururuyla, y├╝ksek bir k├╝lt├╝rel geli┼čimin bilincine vard─▒lar; bu da onlar─▒ kendi ba┼člar─▒na ya┼čayabilecek bir halk olabilecekleri inanc─▒na g├Ât├╝rd├╝. \\┬á
 +Refah d├╝zeylerinin y├╝kselmesi ve say─▒lar─▒n─▒n da s├╝rekli artmas─▒ kar┼č─▒s─▒nda,​ bir zamanlar var olmu┼č eski Ermeni devletini yeniden kurman─▒n hayaline kap─▒ld─▒lar,​ bu umut i├žinde de kom┼ču Rusya'​dan te┼čvik ve destek g├Ârd├╝ler. Bu durum ├ževrelerinde ve aralar─▒nda ya┼čayan M├╝sl├╝manlar─▒n onlara kar┼č─▒ ├Âfkeli bir kin duymalar─▒na yol a├žt─▒; ancak g├Âr├╝n├╝rdeki b├╝t├╝n nedenler bile bu kini a├ž─▒klamaya yetecek g├╝├žte de─čildir, bunun ├žok derinlerdeki k├Âklerini kanda aramal─▒d─▒r. J├Ân T├╝rklerin izinden giden Kemalistler,​ ├Ânc├╝lerinin hemen hemen b├╝t├╝n eylemleri hakk─▒nda g├Âr├╝┼čler ileri s├╝rm├╝┼člerdir. Sadece Ermeni sorununda J├Ân T├╝rkleri savunmu┼člar ve onlar─▒n b├╝t├╝n d├╝nyaca ├žok k├Ât├╝ bir su├ž say─▒lan yok etme politikalar─▒n─▒,​ a├ž─▒k├ža olmasa bile, hi├ž de─čilse susmak suretiyle onaylam─▒┼člard─▒r. Bug├╝n bile Ermeni konusu her T├╝rk i├žin bir "​dokunma-bana ├ži├že─či"​dir. Olay─▒n insani y├Ân├╝ bir yana b─▒rak─▒l─▒rsa,​ Ermenilerin kendi devletleri b├╝nyesinden d─▒┼čar─▒ at─▒lmas─▒ yeni T├╝rkiye i├žin -├Ânko┼čullardaki baz─▒ farklarla- Amerika'​da beyazlar─▒n kurdu─ču yeni devlet i├žin, K─▒z─▒lderililerin yok edilmesinden hi├ž de daha az ├Ânemde bir zorunluluk de─čildi. \\┬á
 +Dinsel oldu─ču kadar, ─▒rksal nitelikte de olan b├Âylesine z─▒tl─▒klar kar┼č─▒s─▒nda,​ b├╝t├╝n ├žabalar bo┼čunayd─▒. ─░rtican─▒n yenilgiye u─črat─▒lmas─▒ndan sonra ┼čimdi, art─▒k saraydan gelen hi├žbir engelleme olmaks─▒z─▒n,​ milli devlet kurmak yolunda ciddi ├žal─▒┼čmalara ba┼članm─▒┼čt─▒;​ bu konuda ilk denemelere i├ž sava┼čla cevap verildi. Makedonya'​da ├žete sava┼člar─▒ yeniden alevlendi; kimse kendi iste─čiyle "​T├╝rkle┼čtirilmek"​ istemiyordu. Arnavutlar Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču'​nun ─░svi├žrelileridir,​ padi┼čah─▒n muhaf─▒z birli─či onlardan olu┼čtu─ču gibi, tarih boyunca bir├žok sadrazam da onlardan yeti┼čmi┼čtir;​ bu bak─▒mdan da kendilerine her zaman ho┼čg├Âr├╝l├╝ davran─▒lm─▒┼čt─▒r. Devlet birli─či i├žinde daha s─▒k─▒ bir kayna┼čmayla yer almaya kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒lar ve oymak ├Âzg├╝rl├╝klerinin k─▒s─▒tlanmas─▒na da direndiler. Sonra da d├╝ped├╝z ayakland─▒lar. D├╝zenlenecek ba┼čar─▒l─▒ bir sefer Arnavutlar─▒n akl─▒n─▒ ba┼č─▒na getirmeliydi;​ her zaman gereken psikolojik beceriden yoksun bi├žimde y├Ânetilen bu sefer, bar─▒┼č getirece─či yerde, yeni kinlerin tohumlar─▒n─▒ sa├žmaya yarad─▒. Arabistan'​a da koca bir ordu g├Ândermek zorunda kal─▒nd─▒. Padi┼čah─▒n vasalleri olan ├ž├Âl emirleri, merkezi otoritenin zay─▒fl─▒─č─▒ndan yararlanarak kendi ba─č─▒ms─▒z oymak dukal─▒klar─▒n─▒ kurmaya kalkm─▒┼člard─▒. Orta├ža─č AlmanyaÔÇÖs─▒nda da benzeri durumlar g├Âr├╝l├╝r, imparatorluklar otoritesinde her gev┼čeme, yerel prenslere kendi iktidarlar─▒n─▒ art─▒rmaya kalk─▒┼čma yollar─▒n─▒ a├žm─▒┼čt─▒r. \\┬á
 +K─▒saca ├žok k├Âhnemi┼č devlet yap─▒s─▒n─▒n modernle┼čtirilmesi diye tan─▒mlanabilecek olan reformlar da hi├ž iyi y├╝r├╝m├╝yordu. Ertelenemez nitelikteki bu zorunlulukta bile ak─▒ll─▒ca hamleler ve iyi niyetler, ├Ânlenilmesine g├╝├ž yetmeyen engellere ├žarp─▒yordu. D├╝r├╝st ├žabalarla yap─▒n─▒n de─či┼čtirilmesi ve yeniden kurulmas─▒na giri┼čilmi┼čti;​ hepsi de bu amaca y├Ânelik say─▒s─▒z plan ve proje haz─▒rland─▒ ve ger├žekle┼čtirilmesine giri┼čildi; y├╝zlerce kararname ├ž─▒kar─▒ld─▒. Ne var ki birlik halinde bir devlet yap─▒s─▒n─▒n en ba┼čta gelen ├Ânko┼čulu olan ba─čda┼č─▒k-homojen bir yasaman─▒n, tarih ├Âncesi g├Â├žebeli─činden 19. y├╝zy─▒l─▒n kentlisine kadar b├╝t├╝n k├╝lt├╝r basamaklar─▒n─▒n temsil edildi─či bir ├╝lkede uygulanmas─▒ olanaks─▒zd─▒. \\┬á
 +Daha da k├Ât├╝s├╝ kendi evinin efendisi olamay─▒┼č─▒ haliydi. Devlet b├╝t├žesi yabanc─▒ ├╝lkelerin bor├žlar y├Ânetimi, bir ├že┼čit tazminat komisyonu, D├╝yunu Umumiye taraf─▒ndan d├╝zenleniyordu. Fakat devlet gelirleri ├žo─ču kez bor├žlar─▒n faizlerini ancak kar┼č─▒lad─▒─č─▒ndan,​ yabanc─▒ ┼čirketlere verilen ayr─▒cal─▒klarla ilgili eski sistemde ivedi d├╝zeltmeler yapmak zorunda kal─▒nd─▒. Fakat ayr─▒cal─▒klara kar┼č─▒l─▒k ├╝lkeye para gelmesi i├žin, ├╝nl├╝ "​kapit├╝lasyonlar"​a,​ yabanc─▒lar─▒n eski hukuk ve ticaret ayr─▒cal─▒klar─▒na el s├╝r├╝lemezdi. O zamanlar sadece fizik g├╝├žl├╝kleri bak─▒m─▒ndan de─čil, ayn─▒ zamanda moral bak─▒mdan da ├╝st├╝nl├╝kleri s├Âz g├Ât├╝rmez b├╝y├╝k devletlerin a─č─▒r basmas─▒ kar┼č─▒s─▒nda,​ kapit├╝lasyonlar her t├╝rl├╝ ekonomik geli┼čmeyi engelledi─či halde, bu zincirlere sadece el s├╝r├╝lmeye kalk─▒┼č─▒lmas─▒ bile d├╝┼č├╝n├╝lemezdi. Ekonomik ilerleme olmaks─▒z─▒n,​ elbette ki k├╝lt├╝rce de y├╝kselme olamazd─▒. \\┬á
 +<​php>​sayfa_numaralama(33);</​php>​┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​

´╗┐