Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

cumhuriyet_gazetesi_cuma_kitaplari:avrupa_ile_asya_arasindaki_adam_2_03 [2015/07/28 15:51] (current)
Line 1: Line 1:
 +´╗┐´╗┐~~NOCACHE~~┬á
 +<​php>​tpl_youarehere();</​php>​┬á
 +----┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​┬á
 +[<​2>​]┬á
 +~~Title: Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô II : 03~~ ┬á
 +=== AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô II ===┬á
 +=== DAGOBERT VON MIKUSCH ===┬á
 +----┬á
 +Buna benzer bir d├Ân├╝p d├Ân├╝p ayn─▒ yere gelme dans─▒, manevi alanda da yap─▒l─▒yordu. -Kabul edilmeleri art─▒k ka├ž─▒n─▒lmaz bir zorunluluk olan- yeni ya┼čama bi├žimlerine yolu a├žmak i├žin, din kurulu┼člar─▒ndan belirli bir kopma gerekliydi. Fakat buna da ─░slamiyet kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yordu;​ din adamlar─▒ndan de─čil de (bu y├Ânden gelecek engellemeler nas─▒l olsa a┼č─▒labilirdi) daha ├žok halk─▒n duyarl─▒l─▒─č─▒ndan ├žekiniliyordu. M├╝sl├╝man kitlesi b├╝t├╝n varl─▒─č─▒yla,​ alabildi─čine derinlemesine din kurulu┼člar─▒yla kayna┼čm─▒┼čt─▒;​ sadece gelenek oldu─ču i├žin de─čil, aksine onun i├žin h├ól├ó ya┼čayan de─čerler say─▒ld─▒─č─▒ndan bunlara s─▒k─▒ca ba─čl─▒yd─▒. A├ž─▒k├ža dinsel bir irtica hareketi olan Nisan (31 Mart) ayaklanmas─▒ndan sonra, reformcular ─░slamiyet'​in sembollerine el s├╝rmekten ka├ž─▒n─▒yorlard─▒. Art─▒k ┼čapkadan hi├ž s├Âz edilmiyordu. D├╝nya sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda T├╝rk ordu komutanl─▒─č─▒,​ askerler i├žin y├╝zlerini ya─čmurdan ve ├ži─č g├╝ne┼č ─▒┼č─▒─č─▒ndan koruyacak, ├Âte yandan da mekruh say─▒lan Avrupal─▒ ┼čapkas─▒n─▒ hat─▒rlatabilecek bir kenar─▒ ya da siperli─či bulunmayacak bir serpu┼č bulabilmek amac─▒yla ├žok b├╝y├╝k ├žabalar harcamak zorunda kalm─▒┼čt─▒. Kad─▒nlar i├žin pe├že ta┼č─▒mak ve toplumdan soyutlanmak yasa─č─▒ b├╝t├╝n kat─▒l─▒─č─▒yla uygulanm─▒┼čt─▒ ve uygulan─▒yordu. Toplumun b├╝nye ve d├╝┼č├╝ncelerin ├ževre de─či┼čtirmesine,​ s─▒n─▒rl─▒ da olsa ancak tek bir yolla, laikle┼čmeyle ula┼č─▒labilirdi,​ fakat din ile devlet i┼člerinin ayr─▒lmas─▒ o zaman i├žin olanaks─▒z g├Âr├╝n├╝yordu. Bundan dolay─▒ da ─░slami kurumlardan vazge├žilemiyordu,​ ├ž├╝nk├╝ bunlar M├╝sl├╝man d├╝nyas─▒n─▒n en g├╝├žl├╝ birle┼čtirme ara├žlar─▒yd─▒. Bunlar olmaks─▒z─▒n hemen hemen Osmanl─▒ devletinin yar─▒s─▒n─▒ olu┼čturan Arap b├Âlgesi elde tutulamazd─▒. Fakat ─░slami kurumlar yaln─▒zca ├ža─ča ayak uydurmay─▒ engellemekle kalm─▒yor, kendi ├Âz├╝nden dolay─▒ "​milliyet"​ d├╝┼č├╝ncesine de kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yordu;​ Orta├ža─č Avrupas─▒'​n─▒n evrensel kilisesi de, yine bu ┼čekilde kendi yap─▒sal niteli─činden dolay─▒, devlet s─▒n─▒rlar─▒n─▒n halklara g├Âre belirlenmesine kar┼č─▒ ├ž─▒km─▒┼čt─▒. \\┬á
 +B├Âylece zorunlulu─čun dikte ettirdi─či bu konu -├žok ge├žmeden her biri ba┼čka telden ├žalmaya ba┼člam─▒┼č olsa bile, yine de- b├╝t├╝n J├Ân T├╝rkler i├žin bir t├╝rl├╝ ├ž├Âz├╝mleyemedikleri bir sorun durumunu ald─▒. Me┼črutiyetin b├╝nyesi onlar─▒ ba┼čar─▒s─▒zl─▒─ča mahk├╗m ediyordu. Etkiler ve kar┼č─▒-etkiler ├ž├Âz├╝lemeyen bir d├╝─č├╝mde birbirine dola┼čmaktayd─▒;​ bu d├╝─č├╝m├╝ daha sonra gelecek biri de ger├ži ├ž├Âzemeyecekti,​ ama bir vuru┼čta parampar├ža edecekti. \\┬á
 +Abd├╝lhamit'​in devrilmesinden sonraki y─▒llarda T├╝rkiye'​nin durumu, Sezar'​─▒n ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒ndan ├Ânceki d├Ânemin Romas─▒na benzer. ─░├ž sava┼člar ve parti kavgalar─▒ bu ├ža─č─▒n belirgin ├Âzelli─čidir. Yaln─▒z d├╝┼č├╝nceler de─čil, iktidarlar da birbirleriyle bo─ču┼čuyordu. \\┬á
 +Radikal ─░ttihat├ž─▒lar─▒n y├╝r├╝tme organ─▒ olan komite, pl├ónl─▒ ┼čekilde parti diktat├Ârl├╝─č├╝n├╝ ama├žl─▒yordu. Sovyet devletindekine benzer ┼čekilde, ├╝lkenin belliba┼čl─▒ her yerinde ─░ttihat├ž─▒lar─▒n bir temsilcisi vard─▒, ├žo─ču kez de ya bir telgraf memuru ya da bir te─čmendi bu temsilci; bunlar ilin valisinden muhtarlara kadar b├╝t├╝n y├Ânetimi g├Âzetim alt─▒nda bulunduracak,​ merkezin istedi─čini yerine getirecek ve halk aras─▒nda da yeni ayd─▒nlanman─▒n ─▒┼č─▒─č─▒n─▒ yayacakt─▒. Komitenin elbette ki ak─▒ll─▒ kafalardan, becerikli adamlardan yana eksi─či yoktu; onda eksik olan ger├žek bir orkestra ┼čefiydi; bir Lenin'​in devrimci dehas─▒na ya da bir Tro├žki'​nin ac─▒mas─▒z sertli─čine sahip bir ├Ânderdi. Parti hi├žbir zaman devlet y├Ânetimini,​ mutlak bir iktidara sahip olabilecek ┼čekilde eline ge├žirmeyi ba┼čaramad─▒. Belki de bu d├Ânemde ├╝lke i├žin ola─čan├╝st├╝ bir tehlike yararl─▒ olacakt─▒, b├Âylesine bir tehlike zorunluydu da. ─░ttihat├ž─▒lar ne zaman iktidarlar─▒n─▒ kesinlikle kuracak duruma yak─▒nla┼čsalar,​ her seferinde d─▒┼č politikada bir gerileme olmu┼č, onlar─▒n sayg─▒nl─▒─č─▒n─▒ sarsm─▒┼č, kendi saflar─▒nda b├Âl├╝nmeler meydana getirmi┼č ve kar┼č─▒ ak─▒mlara yeniden ├╝st├╝nl├╝k kazand─▒rm─▒┼čt─▒r. \\┬á
 +Zaman istikrars─▒z tablolarda yans─▒yordu;​ karmakar─▒┼č─▒k bir film seyredenin g├Âz├╝ ├Ân├╝nde oynay─▒p duruyordu: K─▒sa s├╝relerde de─či┼čen sadrazamlar,​ feshedilen parlamentolar,​ umutla umutsuzlu─čun g├╝n ve gece gibi de─či┼čip durdu─ču, g├╝r├╝lt├╝l├╝ pat─▒rt─▒l─▒ meclis oturumlar─▒,​ korkuyla arkas─▒nda g├Âlgeler ara┼čt─▒ran bakanlar─▒n h├╝k├╝met toplant─▒lar─▒.. Kilitli kap─▒lar aras─▒nda siyasal kul├╝pler toplan─▒yor,​ emirler veriliyor, sloganlar bildiriliyor,​ kararlar al─▒n─▒yor, herkes ba┼čkas─▒n─▒ ku┼čkuyla kolluyordu. Geceleyin vurulan biri, bir k├Â┼čede yere y─▒─č─▒l─▒yor,​ bir ikincisi ertesi sabah ├Ânemli bir makam alarak ortaya ├ž─▒kmak i├žin, bir arka merdivenden yukar─▒ ├ž─▒k─▒yor, karalt─▒lar se├žilir gibi oluyor, isimler ans─▒z─▒n parlay─▒veriyor,​ sonra yine ans─▒z─▒n s├Ân├╝p gidiyordu. \\┬á
 +<​php>​sayfa_numaralama(33);</​php>​┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​

´╗┐