´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô II : 04


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô II

DAGOBERT VON MIKUSCH


┼×imdi bir fig├╝r giderek belirginle┼čmekteydi, ├žizgileri ├Âylesine peki┼čiyordu ki, g├Âr├╝n├╝┼če g├Âre p─▒r─▒l p─▒r─▒l be┼či─činde kal─▒c─▒ olaca─ča benziyordu: Mahmut ┼×evket Pa┼ča'yd─▒ bu; Abd├╝lhamit'i deviren adam. Ordu alk─▒┼č tutuyordu ona, bir ad─▒m daha, son bir ad─▒m daha ve diktat├Ârd├╝r art─▒k, fakat yan─▒ ba┼č─▒nda tehdit edercesine Jakobin ba┼člar─▒ ortaya ├ž─▒k─▒nca, geri ├žekilip kaybolur. Ve b├Âylece iktidar-iktidars─▒zl─▒k oyunu, perde kapanmaks─▒z─▒n s├╝r├╝p giderken, uzaktan sava┼čmak ├╝zere yola ├ž─▒km─▒┼č taburlar─▒n─▒ y├╝r├╝y├╝┼č mar┼č─▒ yank─▒lan─▒r.
Bu d├Ânemle ilgili olarak Mustafa Kemal'in insani b├╝y├╝kl├╝kle ili┼čkili olarak anlatt─▒─č─▒ bir olay vard─▒r ki, kapsam─▒ ve kendine ├Âzg├╝ renklili─či bak─▒m─▒ndan burada tekrar edilmeye de─čer niteliktedir.
Daha sonralar─▒ bir arkada┼č meclisinde ÔÇťO g├╝nlerde ─░stanbul'a yap─▒lan y├╝r├╝y├╝┼čten sonra Sel├ónik'e d├Ânm├╝┼č, i┼če ba┼člam─▒┼čt─▒mÔÇŁ diye anlat─▒yor. ÔÇťBir ak┼čam Kristal Palas'a gittim, buras─▒ Olimpos Oteli'nden pek uzakta olmayan H├╝rriyet Meydan─▒'nda bulunuyordu. Salon t─▒kl─▒m t─▒kl─▒m doluydu, bo┼č yer yoktu. Bana ├Âteki u├žta, merdivenle ├ž─▒k─▒lan ayr─▒ bir oday─▒ g├Âsterdiler. Yukar─▒ ├ž─▒k─▒nca kar┼č─▒ma zarif d├Â┼čenmi┼č, k├╝├ž├╝k bir salon ├ž─▒kt─▒, hepsi de dolu birka├ž masas─▒ vard─▒. Bir masaya yakla┼čt─▒─č─▒m─▒ hat─▒rl─▒yorum. Burada rak─▒ ve bira i├žiliyor, yurt sorunlar─▒ ├╝zerinde ate┼čli laflar ediliyordu. S├Âz devrimlerin nas─▒l yap─▒lmas─▒ gerekti─čine geldi ve bir devrimin ba┼čar─▒ya ula┼čmas─▒ i├žin b├╝y├╝k adamlara ihtiya├ž oldu─ču s├Âylendi. Bana ├Âyle geliyordu ki, hepsinin i├žinde yatan gizli bir arzu, ihtiya├ž duyulan o b├╝y├╝k adam olmakt─▒. Fakat nas─▒l olunacakt─▒? Her ┼čeyden ├Ânce de: Bir b├╝y├╝k adam olmak i├žin ne gibi nitelikler zorunluydu?
Oradakilerden biri: ÔÇťBen Cemal Bey gibi olmak isterdim!ÔÇŁ diye ba─č─▒rd─▒.
Bu s├Âz├╝ ├Âtekiler ÔÇťBravo - Cemal gibi!ÔÇŁ diye onaylad─▒lar (*).
Sonra da masada oturanlar─▒n hepsi -onlar─▒ sadece ┼č├Âyle b├Âyle tan─▒yordum- bana d├Ând├╝.
Onlar─▒ sakin, so─čuk bir bak─▒┼čla s├╝zd├╝m. Ben b├Âyle bakarak, onlara elbette bir ┼čeyler anlatmak istemi┼čtim. Fakat hi├žbiri bendeki bu suskun hareketsizli─či anlam─▒┼ča benzemiyordu. Daha ├žok benim genellikle b├╝y├╝k adamlar hakk─▒nda, ├Âzellikle de Cemal hakk─▒nda onlar─▒n g├Âr├╝┼č├╝ne kat─▒lmam─▒ beklemekteydiler.
Sadece bir jest yaparak onlar─▒ onaylamaktan beni neyin al─▒koydu─čunu bilmiyorum. Benim b├Âyle ─▒srarl─▒ bi├žimde susu┼čum, masa arkada┼člar─▒m─▒n pek ho┼čuna gitmemi┼čti ve y├╝zlerindeki ifadeden ┼čahs─▒mla ili┼čkili olarak neler d├╝┼č├╝nd├╝klerini okuyabiliyordum. ÔÇťPek tan─▒mad─▒─č─▒m─▒z bu adam kendini be─čenmi┼čin biri olacakÔÇŁ diye d├╝┼č├╝nmekteydiler.
O ak┼čam masada, yo─čun sigara dumanlar─▒ alt─▒nda, iki g├Âr├╝┼č dile getirildi.
Bir g├Âr├╝┼če g├Âre, ├Ânce b├╝y├╝k adam, sonra vatan─▒n kurtar─▒c─▒s─▒ olunmal─▒yd─▒. Di─čer g├Âr├╝┼če g├Âre ise lafla b├╝y├╝k adam olunmazd─▒. ├ľnce vatan kurtar─▒lmal─▒yd─▒, ondan sonra bile, b├╝y├╝k adam olman─▒n s├Âz├╝ edilemezdi.
Dostlar─▒m, bu iki g├Âr├╝┼čten hangisinin benimki oldu─čunu sizler d├╝┼č├╝n├╝p bulabilirsiniz.
Birka├ž g├╝n sonra -yine konuyla ilgili oldu─ču i├žin eklemek istiyorum- ayn─▒ yerde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m Cemal Beyle birlikte tramvayla Olimpos oteline gidiyordum. Cemal, Sel├ónik gazetelerinin birinde imzas─▒z bir makale yay─▒nlatm─▒┼čt─▒. Elinde tuttu─ču gazeteyi bana g├Âsterip sordu: ÔÇťBa┼čmakaleyi okudun mu?ÔÇŁ
ÔÇťHay─▒r.ÔÇŁ
ÔÇťOku.ÔÇŁ
Okudum ve gazeteyi kendisine geri verdim.
ÔÇťNas─▒l buldun?ÔÇŁ diye sordu.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   ...    33   »   


´╗┐