´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô II : 05


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô II

DAGOBERT VON MIKUSCH


ÔÇťBir gazetecinin al─▒┼č─▒lm─▒┼č cinsten rastgele karalamas─▒.ÔÇŁ
ÔÇťHey, baksana bana. Ben yazd─▒m bunu.ÔÇŁ
ÔÇťAffedersin, bilmiyordum. Fakat yazmam─▒┼č olman─▒ isterdim.ÔÇŁ
Sonra da ekledim:
ÔÇťCemal Bey, g├╝n├╝n basmakal─▒p yollar─▒na sap─▒p, her budalaya kendini be─čendirmeye kalk─▒┼čma. Y─▒─č─▒nlar─▒n alk─▒┼č─▒ ne ├Ânemlidir, ne de bir a─č─▒rl─▒─č─▒ vard─▒r. G├╝c├╝n├╝ hep b├Âyle istenilene g├Âre bir ┼čeyler yaratma yolunda harcamaya devam edersen, ┼ču g├╝nler sana ne getirir bilemem, fakat gelece─čini hi├ž ku┼čkusuz mahvetmi┼č olursun. B├╝y├╝k adam olmak, kimseye yaltaklanmamak, kimsenin g├Âz├╝n├╝ boyamamak, ancak ├╝lke i├žin ger├žek zorunlulu─čun ne oldu─čunu g├Ârmek ve do─čruca bu amaca y├╝r├╝mektir. Herkes kendi g├Âr├╝┼č├╝yle ortaya ├ž─▒kacak, herkes seni yolundan d├Ând├╝rmek isteyecektir. Olsun, sen yine bildi─činden hi├ž ┼ča┼čmayacak, tuttu─čun yolda devam edeceksin. Att─▒─č─▒n her ad─▒mda ├Ân├╝ne engeller dikilecektir. Ama sen, kendinin b├╝y├╝k de─čil, aksine k├╝├ž├╝k ve g├╝├žs├╝z oldu─čunu kabul eder, hi├žbir yerden yard─▒m ummaz, hi├žbir destek beklemezsen, sonunda b├╝t├╝n engelleri a┼čars─▒n. O zaman biri ├ž─▒k─▒p seni b├╝y├╝k adam olarak nitelendirirse, sana bunu diyenlerin y├╝z├╝ne sadece g├╝l├╝p ge├žeceksin. Cemal Bey s├Âzlerimi sessizce dinlemi┼čti; ne var ki ele┼čtirim pek etkili olmam─▒┼ča benziyordu.ÔÇŁ
***
Rahat i├žinde uyuklayan garnizon hayat─▒, anayasan─▒n ba┼čar─▒s─▒yla birlikte gerilerde kalm─▒┼čt─▒. K─▒┼čla avlusunda yap─▒lan k─▒sa e─čitim ├žal─▒┼čmalar─▒ yerine, ┼čimdi birliklerin yar─▒m g├╝n ya da b├╝t├╝n g├╝n d─▒┼čar─▒ya ├ž─▒kar─▒lmas─▒na ba┼članm─▒┼čt─▒. A├ž─▒k arazide e─čitime ├ž─▒k─▒l─▒yor, piyade ve s├╝vari birlikleriyle manevralar yap─▒l─▒yor, ┼čimdi t├╝fekler, hatta toplar ger├žek mermilerle doldurulup ate┼č ediliyordu, oysa b├Âyle ┼čeyleri yapmak Abd├╝lhamit zaman─▒nda tek kelimeyle yasakt─▒. Bu canl─▒ askerlik eylemleri, manevraya kat─▒lmak ├╝zere bandoya ayak uydurarak sokaklardan ge├žen alaylar, o g├╝nlerde g├Âr├╝lmeye de─čen, ─░stanbul'un korkun├ž karga┼čas─▒ ve gazetelerin kulak t─▒rmalayan kavgalar─▒ aras─▒nda insan─▒ teselli eden manzaralard─▒. Ku┼čkusuz bu genel temizleme, parlatma, havaland─▒rma ve g├╝veleri kovalamadan ho┼čnut kalmayanlar da vard─▒. Padi┼čah─▒n ÔÇťbendeg├ónÔÇŁ y├Ânetimi sona erdirilmi┼čti; otuz ya┼č─▒ndaki generaller, bu y├Ânetim sayesinde bir zamanlar yapt─▒klar─▒ h─▒zl─▒ s─▒├žramalar bir kenara konunca, yeniden te─čmen apoletlerini takm─▒┼člard─▒. ┼×imdi b├╝t├╝n yurtta┼člar yasa kar┼č─▒s─▒nda e┼čit oldu─čundan, Hristiyan Osmanl─▒lar─▒n da renkli ceketleri giymeleri gerekiyordu, bu da onlar─▒n hi├ž ho┼čuna gitmiyordu. M├╝sl├╝man cihat ordusu, her dinden, her mezhepten askerlerin bulundu─ču bir halk ordusu oluyordu ya da hi├ž de de─čilse b├Âyle olmas─▒ gerekiyordu. Ne var ki ba┼čar─▒lamad─▒ bu. E─čer bir insan─▒n Hristiyan olarak vatan─▒ i├žin sava┼čmas─▒ ya da ├Âlmesi gerekiyorsa, bunu elbette hilal yerine ha├ž alt─▒nda yapmay─▒ ye─čleyecekti.
Mahmut ┼×evket Pa┼ča, periyodik olarak harbiye naz─▒rl─▒─č─▒ yapt─▒ ve hi├ž de─čilse ordunun yeniden d├╝zenlenmesi i┼čine, sivillerin ve siyasal kul├╝p├ž├╝lerin kar─▒┼čmas─▒n─▒ ├Ânledi. Komitenin iste─čine ayk─▒r─▒ olarak da Almanya kayzerinden General von der Goltz'u istedi; bu g├Âzl├╝kl├╝, dost davran─▒┼čl─▒ mare┼čal, o ne┼čeli iyimserli─či ve ─▒s─▒r─▒c─▒ n├╝ktesiydi, her ┼čeye bilgece kar─▒┼čmas─▒n─▒ biliyor ve onun ├╝st├╝nl├╝─č├╝ne her T├╝rk subay─▒, i├žinden ister ─░ngiltere'yi, ister Fransa'y─▒ tutsun, ister gen├ž, ister ya┼čl─▒ olsun boyun e─čiyordu. Mahmut ┼×evket Pa┼ča ordunun partiye de─čil, devlete hizmet etmesi gerekti─čini biliyordu. Hi├žbir subay─▒n siyasal bir kurulu┼ča girmemesini isteyen bir genelge de yay─▒nlanm─▒┼čt─▒; fakat bu y├Ânerge ne yaz─▒k ki k├ó─č─▒t ├╝st├╝nde kald─▒, uygulanamad─▒.
Mustafa Kemal, Sel├ónik'te yava┼č yava┼č dikkatleri ├╝zerine ├žekmeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Kurmay i┼čareti bu kola─čas─▒, askerlikle ilgili bir ┼čeyin g├Âr├╝lmesi ya da ├Â─črenilmesi s├Âz konusu oldu─ču her yerde haz─▒r bulunuyor; g├Ârev gere─či bir y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ bulunmad─▒─č─▒ halde, b├╝t├╝n tatbikatlara, atl─▒ g├Âsterilere, brifinglere kat─▒l─▒yordu. G├Ârd├╝kleri ya da duyduklar─▒ konusunda ele┼čtirisel g├Âr├╝┼člerini bir not defterine yazmaktayd─▒. Bu arada Moltke'nin yaz─▒lar─▒ndan ├ž─▒kard─▒─č─▒ ├Âzetleri ya da Napolyon'un seferleri hakk─▒nda
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   ...    33   »   


´╗┐