´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô II : 10


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô II

DAGOBERT VON MIKUSCH


etkiledi─činden Enver Bey'le ni┼čanlanmas─▒na izin ├ž─▒km─▒┼čt─▒. B├Âylece Enver Bey halifenin, d├╝nyan─▒n b├╝y├╝klerinin bu en b├╝y├╝─č├╝n├╝n yak─▒n bir gelecekteki damad─▒ olman─▒n sa─člad─▒─č─▒ bir sayg─▒nl─▒k ├žemberinin i├žinde bulunuyordu. Arkas─▒nda muhaf─▒z birli─či oldu─ču halde nerde g├Âr├╝nse, bedeviler hemen kendisine alk─▒┼č tutuyorlard─▒. O da bu b├╝y├╝k, ama hi├ž de tehlikesiz olmayan ├žocuklara nas─▒l davran─▒lmas─▒ gerekti─čini ├žok iyi biliyor, onlara her s├Âz├╝n├╝ dinletiyordu. -┼×atafat olmadan Araba s├Âz ge├žirilmedi─činden- i├ži pek g├Ârkemli d├Â┼čenmi┼č kocaman ├žad─▒r─▒nda, oymak beylerini huzuruna kabul ediyor, Berassa, Tarhana, Cafara, ├ťbeyde, Fassani, Tuareg ve daha ba┼čka oymaklar─▒n ileri gelenlerine elini ├Âpt├╝r├╝yor, yorulmak bilmeyen bir sab─▒rla binlerce ┼čik├óyeti ve iste─či dinliyor, daha da ├Ânemlisi, hayli y├╝kl├╝ce arma─čanlar da─č─▒t─▒yor, bir ├ž├Âl kral─▒ gibi h├╝k├╝mranl─▒─č─▒n─▒ y├╝r├╝t├╝yordu. Sava┼č├ž─▒ bir ─░sl├óm tarikat─▒ olan Senussi'lerin en b├╝y├╝k ┼čeyhi, Bingazi'nin as─▒l h├╝k├╝mdar─▒, ona yollad─▒─č─▒ dostluk mesaj─▒nda kendisine ┼č├Âyle hitap ediyordu: ÔÇťYorulmak bilmez sava┼č├ž─▒, cesurlar─▒n en cesuru, b├╝y├╝k arslan, dostumuz, g├Âz├╝m├╝z├╝n s├╝ruru, karde┼čimiz, devletlu Enver Pa┼ča.ÔÇŁ
Talih ku┼ču, fele─čin bu sevgili ├žocu─čunun ba┼č─▒na, bug├╝ne kadar arka arkaya konmu┼čtu, daha da konaca─ča benziyordu. Kendisi de atakl─▒─č─▒yla tek bir darbede kazanmak ya da kaybetmek ├╝zere gelece─čini ve can─▒n─▒ ortaya koymakta asla duraksama g├Âstermemi┼č, her seferinde de kazanan o olmu┼čtu. Y─▒ld─▒z─▒n─▒n parlakl─▒─č─▒na inanm─▒┼č ve Bonapart gibi ─░talya seferinden sonra ba┼č─▒nda zafer ├želengiyle ba┼čkente girmeyi umut etmi┼čse, hi├ž de ┼ča┼čmamal─▒ buna.
T├╝rklerin g├Âr├╝┼č├╝ne g├Âre zafer ┼čans─▒ bulunmayan bu sava┼č─▒n, gereksiz yere uzat─▒lmas─▒n─▒n -ba┼člad─▒─č─▒ g├╝nk├╝ durumda hi├žbir de─či┼čiklik olmadan bir y─▒ldan fazla s├╝rm├╝┼čt├╝- b├╝t├╝n vebali Enver'in omuzlar─▒ndayd─▒. Fazla tozpembe g├Âsterdi─či raporlarla ─░stanbul h├╝k├╝metini, er ge├ž kesin bir darbeyle, her ┼čeyi iyi bir duruma sokaca─č─▒na inand─▒rm─▒┼č olmal─▒d─▒r. Uza─č─▒ g├Âren kimseler ise, T├╝rkiye'nin onurunu yeterince korudu─čunu, sava┼č alan─▒ndan uygun ┼čekilde ├žekilmesini, bundan sonraki direni┼či yerel g├╝├žlere b─▒rakarak, ─░talya'yla olabildi─čince k─▒sa s├╝rede bar─▒┼č antla┼čmas─▒ yapmas─▒n─▒ istemekteydiler. ├ç├╝nk├╝ 1912 y─▒l─▒n─▒n ba┼člar─▒nda, ku┼čkuya yer b─▒rakmayacak bi├žimde, ├žok daha b├╝y├╝k bir f─▒rt─▒na Balkanlar ├╝zerinde kopmak ├╝zereydi.
Hi├ž ┼č├╝phe yok ki Enver Derne'nin geri al─▒nabilece─či olana─č─▒na inanm─▒┼čt─▒. Derne kararg├óh─▒ndan bir T├╝rk subay─▒n─▒n anlatt─▒─č─▒ gibi (*) ÔÇťDenilebilir ki Enver uzun aylar boyunca kendi g├Âzlerini yine kendisi ba─člayarak, sadece bu budalaca ve hemen hemen ├žocuk├ža r├╝ya i├žin ya┼čad─▒. Bir bak─▒ma ├žarp─▒c─▒ g├Âr├╝nen bu ek d├╝┼č├╝nceye saplan─▒┼č hali, bu monomani ├žok trajik sonu├žlara yol a├žt─▒: Y─▒─č─▒nla insan bu y├╝zden can verdi; Derne vadisinin bo─čazlar─▒ bu y├╝zden cesetlerle, kanla doldu; ├╝lke i├žin y─▒k─▒m olan b├Âylesine nafile bir sava┼č─▒n s├╝rd├╝r├╝lmesinde, parlak bir zafer kazan─▒laca─č─▒ g├╝vencesiyle T├╝rk h├╝k├╝meti yine bu y├╝zden ─▒srar etti; b├Âyle bir zaferin kazan─▒lmas─▒ Avrupa ├╝lkelerinin m├╝dahalesine olanak verecek, belki ─░talya'da bile kamuoyunda de─či┼čiklikler yaratacak ve bu da Trablus'tan vazge├žmelerine neden olacakt─▒. T├╝rk subaylar─▒n─▒n hepsi elbette ki ├Ânderlerinin bu safdilce g├Âr├╝┼č├╝ne kat─▒lm─▒yordu. Fakat bu konuda duyulan bir ku┼čkuyu a├ž─▒─ča vurmak kimin haddineydi?ÔÇŁ
-Gorriere della Sera gazetesinde yay─▒mlanm─▒┼č- bu s├Âzler sat─▒rlar─▒ aras─▒nda g├Âze ├žarpan ki┼čisel garaz bir yana, Enver'in silah arkada┼člar─▒ndan baz─▒lar─▒n─▒n g├Âr├╝┼člerini ger├žekten yans─▒tmaktad─▒r. Mustafa Kemal hi├ž ┼č├╝phesiz ÔÇťbir ku┼čkuyu a├ž─▒─ča vurmaktanÔÇŁ ├žekinmeyenlerdendi, hem de bunu yarad─▒l─▒┼č─▒ gere─či hi├ž de yumu┼čak tarzda yapm─▒yordu. Bingazi'de bu iki adam aras─▒nda derin anla┼čmazl─▒klar meydana geldi─či, bir daha da asla bar─▒┼čmad─▒klar─▒ biliniyor. Anla┼čmazl─▒k t├╝m├╝yle nesnel konularda farkl─▒ tutumlar─▒ndan kaynaklan─▒yordu. Bu z─▒tl─▒k s├╝r├╝p gitmi┼č, zamanla daha da b├╝y├╝m├╝┼čse, bunun o g├╝nlerde Mustafa Kemal'in Enver'de b├╝y├╝k ├Ânder ki┼čili─či g├Ârmeyi┼činden, onu alelade biri saymas─▒ndan ├žok daha derin nedeni olmal─▒d─▒r. Mustafa Kemal de sonralar─▒, en ak─▒ll─▒ insanlar─▒n bile delilik olarak g├Ârd├╝─č├╝ ve giri┼čimine hi├žbir ba┼čar─▒ ┼čans─▒ tan─▒mad─▒─č─▒ duruma d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. Ancak o da, t─▒pk─▒ Bingazi'de Enver gibi, kar┼č─▒ g├Âr├╝┼čler ve tavsiyelerle yolundan d├Ând├╝r├╝lememi┼čtir. ─░kisi aras─▒ndaki fark, Mustafa Kemal'in i┼či Enver'in yapmaktan pek ho┼čland─▒─č─▒ ┼čekilde ┼čansa b─▒rakmay─▒┼č─▒, aksine ├╝st├╝n bir satran├ž oyuncusu gibi
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   ...    33   »   


´╗┐