´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô II : 22


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô II

DAGOBERT VON MIKUSCH


Bu felaketi elden geldi─čince kimseye duyurmamak yollar─▒n─▒ arad─▒lar, fakat k├Ât├╝ haber tez yay─▒l─▒r. Bir s├╝re Enver ortal─▒kta g├Âr├╝nmedi. Bir hay─▒r kurumunun m├╝sameresinde, ister istemez g├Âr├╝nmek zorunda kal─▒nca, locas─▒nda geride oturdu. Fakat ne gariptir ki, halk onun orda oldu─čunu fark edince, kendisini co┼čkunca alk─▒┼člad─▒.
─░ngiliz-Frans─▒z ├ž─▒karmas─▒ darac─▒k iki k─▒y─▒ ┼čeridinde m─▒hlan─▒p kalmaktan ├Âteye gidemeyince, T├╝rk ordular─▒n─▒n ba┼čkomutan vekili Enver, Gelibolu'nun cesur birliklerini kutlamak ├╝zere bir gezi d├╝zenledi. B├Âyle bir ┼čerefi ├Âzellikle Mustafa Kemal'in t├╝meni hak etmi┼č oldu─ču halde, bu t├╝men g├Ârmezlikten gelindi. Bunun ├╝zerine Mustafa Kemal, ordu komutan─▒na g├Ârevinden istifa etmeyi zorunlu g├Ârd├╝─č├╝n├╝ bildirdi. Alman generali kendisini komutanl─▒kta kalmaya raz─▒ etmeyi ba┼čard─▒; general bu inat├ž─▒ ve dedi─čim dedik subay─▒yla bir hayli ├žeki┼čmi┼č oldu─ču halde, b├Âylesine yetenekli t├╝men komutan─▒n─▒ da kaybetmek istememi┼čti. Daha sonralar─▒ Mustafa Kemal, ÔÇťLiman von Sanders olmas─▒ gerekti─či gibi bir komutand─▒ÔÇŁ diye anlat─▒r, ÔÇťs─▒k s─▒k g├Âr├╝┼č ayr─▒l─▒klar─▒m─▒z oluyor ve birbirimizle sert bi├žimde tart─▒┼č─▒yorduk, fakat bana her zaman do─čru bildi─čim ┼čekilde hareket etmek serbestli─čini sa─člam─▒┼čt─▒r.ÔÇŁ
Ayn─▒ y─▒l─▒n a─čustosunda ─░ngilizler, her zamanki inat├ž─▒l─▒klar─▒yla Gelibolu'yu fethetmek ve ─░stanbul yolunu a├žmak ├╝zere yeniden b├╝y├╝k bir giri┼čimde bulundular. Bu sefer ├žok daha fazla asker haz─▒rlam─▒┼člar, ├žok daha geni┼č ├žapta haz─▒rl─▒k yapm─▒┼člar, ├žok daha kocaman bir sava┼č makinesini harekete ge├žirmi┼člerdi. Her ┼čey inceden inceye hesaplanm─▒┼čt─▒; ├Âyle ki insan akl─▒n─▒n hesaplar─▒na g├Âre giri┼čimin ba┼čar─▒ kazanmamas─▒ olanaks─▒z g├Âr├╝l├╝yordu. B├Âylece o dramatik an gelip ├žatt─▒; ─░ngiliz ba┼čkomutan─▒ bu an─▒ raporunda ┼ču ba┼čl─▒kla belirtmekteydi: ÔÇťZafere iki dakika kala.ÔÇŁ
D├╝┼čman birlikleri karaya ├ž─▒kmay─▒ ba┼čard─▒. Yine Ar─▒burnu b├Âlgesi kritik nokta oldu, T├╝rklerin ├Ân saftaki birlikleri yine ├žekilmek zorunda kald─▒. ┼×imdi sald─▒ranlar i├žin, Ar─▒burnu'ndan kuzeyde B├╝y├╝k ve K├╝├ž├╝k Anafarta k├Âyleri b├Âlgesine kadar uzanan, ele ge├žirilmesi istenilen s─▒rtlar─▒n yolu a├ž─▒lm─▒┼čt─▒. Bu s─▒rtlar─▒ ele ge├žiren, Gelibolu yar─▒madas─▒na sahip olurdu. Her iki yandan bu tepelere do─čru bir ko┼čudur ba┼člad─▒. Ancak buralar─▒ h├ól├ó ─░ngiliz sava┼č gemilerinin a─č─▒r top├žu ate┼či alt─▒ndayd─▒. Zay─▒f T├╝rk savunmas─▒ darmada─č─▒n edilmi┼čti. Birden top ate┼či kesildi. ─░ngilizler, yirmi be┼č tabur birden, ileri f─▒rlad─▒lar. G├╝ney kesiminden South-Lancashire avc─▒ birlikleri ile Gurkalar tepeleri ele ge├žirmeyi ba┼čard─▒lar. Yar─▒madan─▒n kilit noktas─▒ ellerindeydi art─▒k. Altlar─▒nda ovalar uzan─▒yordu; ilk defad─▒r ki g├Âzlerinin ├Ân├╝nde ├Âzledikleri hedef, Bo─čaz─▒n mavi koylar─▒ durmaktayd─▒; ellerini uzat─▒rlarsa tutacakm─▒┼č├žas─▒na yak─▒nlar─▒ndayd─▒, gemilerdeki adamlar tan─▒nacak gibiydiler. ┼×imdi yapacaklar─▒ sadece h─▒zla ileri at─▒lmak ve ├Âte taraftaki k─▒y─▒ya kadar ko┼čmakt─▒. Fakat o da ne? Ak─▒l ermez bir yanl─▒┼čl─▒k, ─░ngiliz gemilerinden bir yayl─▒m ate┼č a├ž─▒l─▒verdi, g├╝lleler kendi saflar─▒na d├╝┼čt├╝. Bir├žo─ču yere y─▒k─▒ld─▒, kalanlar ┼ča┼č─▒rd─▒, geri ├žekildi. Bu birka├ž dakika, ko┼čarak yakla┼čan T├╝rklerin s─▒rtlar─▒ t─▒rmanmas─▒na yetti: kendi taraflar─▒ndan tepelerin doruklar─▒nda mevzi ald─▒lar.
Daha kuzeyde Kemal'in t├╝meni g├╝├ž durumdayd─▒. Destek kuvvetleri gelmek bilmiyordu, tepeleri art─▒k tutamaz duruma d├╝┼čm├╝┼člerdi. Cephe komutanl─▒─č─▒ bir kolorduyu yard─▒ma ko┼čmas─▒ i├žin daha geceden g├Ârevlendirmi┼čti. Fakat gelen giden yoktu; kolorduya komuta eden general gitmemek i├žin t├╝rl├╝ bahaneler icat etmi┼čti. Liman von Sanders onu derhal g├Ârevden al─▒p yerine sava┼čan b├╝t├╝n birliklerin komutan─▒ olarak Mustafa Kemal'i atad─▒.
B├Âylece gen├ž albay daha yeni ba┼člam─▒┼č bulunan Anafarta Sava┼č─▒n─▒n as─▒l y├Âneticisi oldu; ├çanakkale Sava┼člar─▒n─▒n en kanl─▒s─▒ Anafarta'da yap─▒ld─▒. Tepelerin doruklar─▒n─▒ ele ge├žirme bo─čazla┼čmas─▒ g├╝nlerce s├╝rd├╝. Kar┼č─▒l─▒kl─▒ siperler kazd─▒lar, yeniden h├╝cum ettiler, b├Âylece sava┼č terazisi bir o yana, bir bu yana e─čilip durdu. Sonunda ─░ngilizler daha fazla sald─▒r─▒ya ge├žmekten vazge├žmek zorunda kald─▒lar. Bunca kurban bo┼čuna verilmi┼čti. Yaln─▒zca ├ževreye egemen bir tepeyi ellerinde tutmaktayd─▒lar. Buras─▒n─▒n T├╝rkler taraf─▒ndan geri al─▒nmas─▒ gerekiyordu. Mustafa Kemal h├╝cuma ge├žilmesi emrini verdi. Fakat d├╝┼čman ate┼či az ├Ânce zapt ettikleri mevzileri ├Âylesine d├Âv├╝yordu ki, g├╝nlerdir sava┼čmaktan yorgun
«   01   ...    12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   »   


´╗┐