´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô II : 29


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô II

DAGOBERT VON MIKUSCH


├çanakkale sava┼člar─▒ndaki ba┼čar─▒lar─▒ hakk─▒nda, kusursuz bir dille, ├žok ├Âv├╝c├╝ ┼čeyler s├Âyledi. Bu sefer g├Âz├╝n├╝ alabildi─čine a├ž─▒k tutuyor ve kar┼č─▒s─▒ndakini merakla inceleyen bak─▒┼člarla s├╝z├╝yordu.
Bu yolculuk g├╝nlerinde yapt─▒klar─▒ uzun g├Âr├╝┼čmeler s─▒ras─▒nda birbirlerine yak─▒nla┼čmak ├žabas─▒ g├Âsteriyorlard─▒. Vahdettin hi├ž ku┼čkusuz, generalin ├╝├žler ve onlar─▒n yanda┼člar─▒ kar┼č─▒s─▒nda yer alm─▒┼č bulundu─čunu biliyordu; ayr─▒ca Enver'den ve onun alabildi─čine Almanya'ya ba─članmas─▒ndan ho┼članmayan subay kitlesinin giderek ├žo─čald─▒─č─▒n─▒n, bunlar─▒n umutlar─▒n─▒ Anafartalar kahraman─▒na ba─člad─▒klar─▒n─▒n fark─▒ndayd─▒; kendisi de gelecekteki h├╝k├╝met i├žin ve komiteyle yap─▒lmas─▒ olas─▒ m├╝cadeleyi kazanmak i├žin g├╝venilir destek olarak yine onu d├╝┼č├╝n├╝yordu. Mustafa Kemal, kendi g├Âr├╝┼č├╝ne g├Âre ├╝lkenin i├žinde bulundu─ču felaketli durum hakk─▒nda veliahd─▒ ayd─▒nlatmak, onu politikada yapmay─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ radikal y├Ân de─či┼čtirme i├žin kendi saf─▒na ├žekmek ve yak─▒n bir gelece─čin h├╝k├╝mdar─▒n─▒ kendi istedi─či do─črultuda y├Ânlendirmek yollar─▒n─▒ arad─▒. Daha sonralar─▒ birbirlerinin amans─▒z d├╝┼čman─▒ olacak bu iki insan─▒n, birbirlerini ilk kez yak─▒ndan tan─▒d─▒klar─▒ s─▒rada iyi anla┼čt─▒klar─▒ ara┼čt─▒r─▒l─▒yor. Nitekim Mustafa Kemal o g├╝nlerde s─▒k─▒ f─▒k─▒ oldu─ču Naci Pa┼čaya ┼čunlar─▒ s├Âyl├╝yor: ÔÇťBu adamla, kendisinin g├Âz├╝n├╝ a├žmak, s├╝rekli yak─▒n─▒nda bulunup sadakatle desteklemek ko┼čuluyla ├žok ┼čeyler yap─▒labilir.ÔÇŁ
Alman genel kararg├óh─▒n─▒ ziyaretleri, b├╝y├╝k bahar taarruzuna haz─▒rl─▒k yap─▒ld─▒─č─▒ zamana rastlad─▒. T├╝rkiye veliahd─▒na, Almanya i├žin olsun, m├╝ttefikleri i├žin olsun, her ┼čeyin yolunda gitti─čine ve pek yak─▒nda ba┼čar─▒l─▒ ┼čekilde kesin sonuca ula┼č─▒laca─č─▒na ili┼čkin g├╝vence verildi. Mustafa Kemal bu genel, fakat besbelli Alman kan─▒s─▒na uygun a├ž─▒klamalar─▒ yeterli bulmad─▒. Pe┼čin inan├žlarla hareket etmeyen bir insan oldu─čundan, pl├ónlanm─▒┼č taarruzla bundan beklenen sonu├ž konusunda tam bir bilgi elde etmek istiyordu.
T├╝rklere bat─▒ cephesindeki durumu anlat─▒l─▒rken, f─▒rsattan yararlanarak do─črudan do─čruya General Ludendorff'a bir soru y├Âneltti: ÔÇťEn elveri┼čli durumda, tasarlanan taarruzun hangi hatta ula┼čabilece─či d├╝┼č├╝n├╝l├╝yor?ÔÇŁ
Sorumlu komutan elbette ki pl├ónlanm─▒┼č askeri harek├ót─▒n haritalar─▒n─▒ a├ž─▒klayamazd─▒, a├ž─▒klamaya da yetkili de─čildi. B├Âyle ┼čeyleri bilmesi gereken T├╝rk generaline hayretle bakt─▒ ve k─▒sa bir s├╝re d├╝┼č├╝nd├╝kten sonra ÔÇťBizÔÇŁ dedi, ÔÇťKendimize g├Âre kesinlikle belirledi─čimiz noktaya kar┼č─▒ bir taarruz yap─▒yoruz. Bundan sonras─▒n─▒ olaylar─▒n geli┼čmesi g├Âsterecektir.ÔÇŁ
Ku┼čkusuz ka├žamak bir cevapt─▒ bu, fakat ger├žek bir ├Âz├╝ de i├žermekteydi. G├Ârg├╝l├╝ bir subay olarak T├╝rk generalinin bir taarruzda ÔÇťbelirli bir hattaÔÇŁ eri┼čmenin de─čil, aksine d├╝┼čman─▒ kesin sonu├ž al─▒nacak yerde yenilgiye u─čratman─▒n ama├žland─▒─č─▒n─▒ bilmesi gerekirdi. Bu ba┼čar─▒l─▒rsa, o zaman daha sonraki harek├ót, ortaya ├ž─▒kan yeni duruma g├Âre d├╝zenlenir. Fakat Mustafa Kemal ├Ânyarg─▒lar─▒n─▒n etkisinde kalarak, bu cevab─▒ t├╝m├╝yle yanl─▒┼č ve acemice s├Âylenmi┼č bir s├Âz gibi yorumlam─▒┼čt─▒r, bunu kendi yazd─▒klar─▒ndan ├ž─▒kar─▒yoruz: ÔÇťGeneral Ludendorff'un silahl─▒ kuvvetlerin yazg─▒s─▒n─▒ Tanr─▒sal takdire b─▒rak─▒yor g├Âr├╝nmesi, bende, Enver'in yapt─▒─č─▒m─▒z fedak├órl─▒klar─▒n Almanya'n─▒n yard─▒m─▒ sonunda parlak bir ba┼čar─▒yla ta├žlanaca─č─▒ yolundaki d├╝┼č├╝ncesinin, ├ž─▒lg─▒nca bir kuruntu oldu─čuna ili┼čkin kan─▒y─▒ daha da g├╝├žlendirmi┼čti.ÔÇŁ
─░┼čin asl─▒n─▒ ara┼čt─▒rma ├žabas─▒ bizzat ba┼čkomutan─▒n nezdinde de bir sonu├ž vermedi. Ak┼čam yeme─činden sonra uzun bir sohbet s─▒ras─▒nda, benzeri bir soruyu General von Hindenburg'a y├Âneltti: ÔÇťSay─▒n Mare┼čal, b├╝y├╝k bir taarruza giri┼čmeyi tasarl─▒yorsunuz, ancak bana ├Âyle geliyor ki, buna pek fazla bel ba─člam─▒┼č da de─čilsiniz. Bana, yaln─▒zca bana, ┼čunu s├Âylemek l├╝tfunda bulunur musunuz: Bu taarruzda biraz iyimser bir tahminle hangi hedefe, hangi stratejik noktaya varmay─▒ umuyorsunuz?ÔÇŁ
ÔÇťBu b├╝y├╝k askerin bana ayr─▒nt─▒l─▒ bilgi vermesini bekleyemezdimÔÇŁ diye anlatmas─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝yor Mustafa Kemal. ÔÇťHerhalde benim sorum karamsar bir ruh halinin ├╝r├╝n├╝yd├╝, belki de imparatorluk sofras─▒nda i├žti─čimiz nefis ┼čampanyalar bana b├Âyle bir ┼čey sormak c├╝retini vermi┼čti.
«   01   ...    19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   »   


´╗┐