´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 01


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


T├╝rk├žesi: Esat Nermi Erendor
Nurer U─×URLU ba┼čkanl─▒─č─▒nda bir kurul taraf─▒ndan haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.
Dizgi - Yay─▒mlayan: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k ve Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Mart 2000


8. KARAYA ├çIKI┼×IN ─░K─░ T├ťRL├ťS├ť

Suriye cephesinin ├ž├Âk├╝┼č├╝yle Makedonya'da da kesin sonun belirlenmesi ayn─▒ zamana rastlar. Bulgar cephesi ├ž├Âz├╝ld├╝. Kral Ferdinand teslim olmak ve tahttan ├žekilmek zorunda kald─▒; b├Âylece m├╝ttefik krallar zincirinde kopan ilk halka oldu.
Galiplere ─░stanbul'a giden yol a├ž─▒lm─▒┼čt─▒. Makedonya'daki ─░til├óf devletlerinin ba┼čkomutan─▒, Frans─▒z generali Franchet d'Esperey ordular─▒n─▒ hemen bu yeni hedefe y├Âneltti. ─░ngiliz filosu da ayn─▒ do─črultuda Ege Denizi'nde haz─▒rl─▒klara giri┼čti. Hristiyan ordular─▒n─▒n eski Bizans'─▒ geri almak ├╝zere y├╝r├╝y├╝┼če ge├žecekleri an gelmi┼če benziyordu.
Fakat T├╝rk ordular─▒n─▒n Ba┼čkomutan─▒ Enver Pa┼ča ne kendisinin ne de ├╝lkesinin hen├╝z her ┼čeyi kaybetti─či kan─▒s─▒nda de─čildi. Her zaman oldu─ču gibi pervas─▒z ve kararl─▒ tutumuyla, direni┼č kuvvetlerini toparlamaya ├žal─▒┼čt─▒; tela┼čl─▒ emirlerle ula┼čabildi─či b├╝t├╝n birlikleri ba┼čkente ├ža─č─▒rd─▒. Trakya'da ilerleyen d├╝┼čmana kar┼č─▒ ├çatalca hatt─▒nda kar┼č─▒ ├ž─▒kmay─▒ d├╝┼č├╝n├╝yordu. Belki daha ├Ânce 1912 felaketinde oldu─ču gibi, ┼čimdi de sald─▒r─▒y─▒ son dakika defederim umudundayd─▒. Ama onun y─▒ld─▒z─▒ s├Ânm├╝┼čt├╝ art─▒k; en yak─▒nlar─▒ bile pe┼činden gelmeye yana┼čmad─▒lar.
O s─▒rada Mustafa Kemal h├ól├ó Halep'te ─░ngilizlere kar┼č─▒ sava┼č─▒yordu. ─░ttifak devletleriyle m├╝ttefiklerinin partiyi kaybettikleri g├╝n gibi besbelliydi. Fakat o, T├╝rkiye'nin t├╝m varl─▒─č─▒n─▒n tehlikede oldu─čunu g├Ârmekteydi, bar─▒┼č ise herkesin sand─▒─č─▒ gibi, ├Âyle ├žabuk gelece─če benzemiyordu. ┼×imdi s├Âz konusu olan ├╝lkenin bu a─č─▒r bunal─▒mlardan s─▒yr─▒l─▒p kurtulmas─▒yd─▒. Kendisini b├Âylesine bir ├Âdevle y├╝k├╝ml├╝ say─▒yordu. Padi┼čaha, Mare┼čal ─░zzet Pa┼čay─▒ sadrazam yapmas─▒ i├žin telgraf ├žekti ve yeni kabine i├žin bir dizi adam ├Ânerdi; kendisi i├žin de tam yetkiyle b├╝t├╝n ordular─▒n ba┼čkomutanl─▒─č─▒n─▒ va harbiye naz─▒rl─▒─č─▒n─▒ istedi.
Az sonra da Talat ile Enver'in devrildikleri haberini ald─▒; ─░zzet Pa┼ča sadrazam olmu┼čtu; ├Ânerdi─či kimselerin ├žo─ču kabineye girmi┼čti, aralar─▒nda bir zamanlar Sofya'da el├ži olan, eski dostu Fethi Bey de bulunuyordu. ─░zzet Pa┼ča ├žekti─či telgrafta ÔÇťBirlikte ├žal─▒┼čmay─▒ Allah nasip ederse, bar─▒┼č imzalanmas─▒ndan sonra umut etti─činiÔÇŁ bildiriyordu. Mustafa Kemal istemi┼č oldu─ču ba┼čkomutanl─▒k yerine, sadece o g├╝ne kadar Liman von Sanders taraf─▒ndan y├Ânetilen Kuzey Suriye'deki ordular grubunun komutanl─▒─č─▒n─▒ ald─▒. Adana'ya gitti, buras─▒ K├╝├ž├╝k Asya'n─▒n g├╝ney k─▒y─▒s─▒ndaki Kilikya ovas─▒n─▒n merkezi olan bir kentti; orda, k├╝├ž├╝k bir otelin konfordan yoksun odas─▒nda Liman von Sanders'ten komutay─▒ devrald─▒. Vedala┼čmalar─▒ s─▒ras─▒nda Alman mare┼čali ÔÇťBu genel felaket i├žindeÔÇŁ dedi, ÔÇťBeni yaln─▒zca bir ┼čey teselli ediyor, o da komutanl─▒─č─▒ size b─▒rakm─▒┼č olabilmemdir.ÔÇŁ
Sadrazam ─░zzet Pa┼ča bir ├Ânce m├╝tareke g├Âr├╝┼čmelerine ba┼članmas─▒n─▒ istiyordu. Derhal yap─▒lacak ayr─▒ bir bar─▒┼čla bu badireden ucuz kurtulanabilece─či kan─▒s─▒ yayg─▒nd─▒. En ├žok da ─░ngiltere'ye g├╝veniliyordu. Bu ama├žla Kut-├╝l-Amara'da tutsak al─▒nm─▒┼č ─░ngiliz generali Townshend arac─▒ olarak, Amiral Calthorpe'a g├Ânderildi; amiral filosunun bir k─▒sm─▒yla ├çanakkale Bo─čaz─▒'n─▒n giri┼či kar┼č─▒s─▒nda, Midilli Adas─▒'n─▒n Mondros kasabas─▒ ├Ân├╝nde demir atm─▒┼č beslemekteydi.
Osmanl─▒ devletinin kay─▒ts─▒z ┼čarts─▒z teslim olmas─▒ gerekiyordu. Bu ilkede g├Âr├╝┼č birli─čine var─▒ld─▒ktan sonra, ayr─▒nt─▒lar─▒n saptanmas─▒nda hi├žbir zorluk yoktu. Nitekim m├╝tareke antla┼čmas─▒ Carthorpe'un amiral gemisi Agamemnon'un g├╝vertesinde ├Âylesine ├žabuk ger├žekle┼čtirildi ki, Frans─▒z m├╝ttefiklere dan─▒┼čmaya bile vakit bulunamad─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    56   »   


´╗┐