´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 05


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


Namazdan sonra Mustafa Kemal'i salona ├ža─č─▒rtt─▒. G├Âr├╝┼čme padi┼čah taraf─▒ndan kasten uzat─▒ld─▒, bir saat s├╝rd├╝, fakat do─čru d├╝r├╝st bir ┼čey konu┼čulmu┼č de─čildi. Vahdettin generalin a├ž─▒klamalar─▒n─▒, ne kabul ne ret belirtisi g├Âstermeden dinledi. Sonra birden ┼ču soruyu y├Âneltti:
ÔÇťOrdu komutanlar─▒yla subaylar─▒n─▒n size b├╝y├╝k g├╝ven duyduklar─▒ndan eminim. Ordu taraf─▒ndan bana kar┼č─▒ hi├žbir harekette bulunulmayaca─č─▒na dair garanti verebilir misiniz?ÔÇŁ
Soru y├Âneltilen k─▒sa bir an d├╝┼č├╝nd├╝kten sonra ÔÇťKomutan veya subaylar─▒n tahta kar┼č─▒ ayaklanmalar─▒ i├žin ┼ču s─▒rada herhangi bir neden bulundu─čunu sanm─▒yorumÔÇŁ diye cevap verdi. ÔÇťHatta efendimizin korkmas─▒n─▒ gerektirecek bir ┼čey bulunmad─▒─č─▒ yolunda kesinlikle garanti verebilirim.ÔÇŁ
Padi┼čah ÔÇťBen sadece bug├╝nden bahsetmiyorumÔÇŁ diye devam etti, ÔÇťyar─▒n─▒ÔÇŽ ve t├╝m gelece─či kastediyorum.ÔÇŁ
General, padi┼čah─▒n baz─▒ pl├ónlar─▒ i├žin kendisini, dolay─▒s─▒yla da orduyu kazanmay─▒ ama├žlad─▒─č─▒n─▒ fark etmi┼čti. Bunun ne oldu─čunu bilemiyordu, fakat kendi kartlar─▒n─▒ a├ž─▒k oynay─▒p h├╝k├╝mdar─▒ ku┼čkuland─▒rmak i├žin de hi├žbir neden g├Ârmedi. Mustafa Kemal'in verdi─či cevap nakledilmemi┼čtir, fakat padi┼čah─▒ bir ├Âl├ž├╝de ferahlatm─▒┼č olmal─▒d─▒r ki, Vahdettin g├Âr├╝┼čmenin sonunda ┼čunlar─▒ s├Âylemi┼čtir: ÔÇťSiz ak─▒ll─▒ ve anlay─▒┼čl─▒ bir komutans─▒n─▒z. Arkada┼člar─▒n─▒z─▒ ayd─▒nlat─▒p yat─▒┼čt─▒rarak etkileyece─činizden eminim.ÔÇŁ
G├Âr├╝┼čmeye kimse tan─▒k olmam─▒┼čt─▒, ancak herkesin dikkatini ├žekmi┼čti, ├Âzellikle de uzun s├╝r├╝┼č├╝yle. General -bir s├╝re ├Ânce padi┼čah yaverli─čine atanm─▒┼čt─▒- tekrar bekleme salonuna d├Ând├╝─č├╝ zaman, orada bulunanlar─▒n ├žok ┼čeyler anlatan merak dolu bak─▒┼člar─▒yla kar┼č─▒la┼čt─▒.
Yine ayn─▒ g├╝n bir padi┼čahl─▒k iradesi yay─▒nland─▒; meclisin da─č─▒t─▒ld─▒─č─▒n─▒ bildiriyor, yeni se├žimlerin ne zaman yap─▒laca─č─▒na ise hi├ž de─činmiyordu. Mustafa Kemal'le yap─▒lan g├Âr├╝┼čmenin hemen ard─▒ndan b├Âylesi bir bask─▒ ├Ânleminin al─▒nmas─▒, onunla meclisin da─č─▒t─▒lmas─▒ aras─▒nda bir ba─člant─▒ kurulmas─▒na yol a├žt─▒; oysa kendisi milletvekillerinin ├Ân├╝nde b├Âyle bir ├ž├Âz├╝m yolunu hi├ž istemedi─čini belirtmemi┼č miydi?
Peki, bu adam ne istiyordu, nereye varmay─▒ ama├žl─▒yordu, pl├ónlar─▒ neydi? B├╝t├╝n bunlar bir s─▒r halinde kal─▒yordu, ki┼či olarak kendisi de b├╝y├╝k bir bilinmeyendi; yine de he hizip onu kendi saf─▒nda san─▒yor, her parti onu kendi yanda┼č─▒ym─▒┼č gibi g├Âr├╝yordu. Orduda geni┼č bir ├ževre, padi┼čah─▒n da do─čru te┼čhis etti─či gibi, sevilen bu generale b├╝y├╝k umutlar beslemekteydi. Adeta onun verece─či parola beklenmekteydi; gelgelelim b├Âyle bir i┼čaret verilmiyordu bir t├╝rl├╝. Eski modaya g├Âre bir h├╝k├╝met darbesinin her an i├žin ba┼čar─▒ ┼čans─▒ vard─▒. ─░ttihat├ž─▒larla ├žok iyi ili┼čkiler i├žindeydi, buna ra─čmen kendisini y├╝z├╝st├╝ b─▒rakm─▒┼člard─▒. Komitenin h├ól├ó ├╝lke ├žap─▒nda dal budak salm─▒┼č bir ├Ârg├╝t├╝ vard─▒; gen├ž general istemi┼č olsa ordunun deste─čiyle kendilerine hizmet edebilirdi. Padi┼čah da onu kendi saf─▒na ├žekti─čine inan─▒yordu; bir zamanlar─▒n ba┼čkald─▒ran askerinde taht─▒n g├╝venilir bir koruyucusunu g├Âr├╝yordu. Ve h├╝k├╝mdar generalin verdi─či g├╝venceyle, ┼čimdi olaylar─▒ kendi bildi─čince y├Ânlendirmeye haz─▒rlan─▒yordu.
Nitekim k─▒sa s├╝re sonra harekete ge├žti. Sadrazam Tevfik Pa┼ča'ya, meclisteki rahats─▒z edici ├žo─čunluklar─▒na ra─čmen ─░ttihat├ž─▒lar─▒ saf d─▒┼č─▒ etmek hizmeti g├Ârd├╝r├╝lm├╝┼čt├╝. Bu ba┼čar─▒ld─▒─č─▒na g├Âre, art─▒k b├╝t├╝n partilerin k─▒zd─▒─č─▒ Tevfik Pa┼ča d├╝┼č├╝r├╝lebilirdi. Zaten kendisi de g├╝├žl├╝ bir varl─▒k g├Âsteremiyordu.
Bu arada komite de padi┼čaha kar┼č─▒ yo─čun ├žal─▒┼čmalara giri┼čmi┼čti. Hatta ├╝lkenin i├ž kesimlerinde ─░ttihat├ž─▒lar, yanda┼člar─▒n─▒ bir ayaklanma sahneye koymak i├žin silahland─▒rmaktayd─▒lar. Abd├╝lhamit tahtan indirildi─či zaman, Y─▒ld─▒z Saray─▒nda, Vahdettin'in a─čabeyine vermi┼č oldu─ču jurnaller ve gizli siyasal raporlar bulunmu┼čtu. Bunlar ─░ttihat├ž─▒ gazeteler taraf─▒ndan yay─▒nland─▒, art─▒k her yanda a├ž─▒k├ža tahttan indirme laflar─▒ ediliyordu.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   ...    56   »   


´╗┐