´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 12


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


Bir beyaz bayrak ├žekildi, komutan k─▒┼člay─▒ teslim etmek ├╝zere nizamiye kap─▒s─▒na ├ž─▒kt─▒; kendisini vurdular. Sonunda ate┼č kesildi.
Tutsaklar uzun bir alay halinde r─▒ht─▒ma g├Ât├╝r├╝ld├╝. Yerli Hristiyan halk ba─č─▒r─▒p ├ža─č─▒r─▒yor ve T├╝rklere yuha ├žekiyordu. T├╝rklerden baz─▒lar─▒ s├╝ng├╝lenerek yere y─▒k─▒ld─▒. Subaylar─▒n y├╝zlerine t├╝k├╝r├╝ld├╝, T├╝rk olan ne varsa sald─▒r─▒ya u─čruyordu. Erkekler ba┼člar─▒ndaki fesi ├ž─▒kar─▒p ayaklar─▒yla ├ži─čnemeye zorlan─▒yordu. M├╝sl├╝manlar i├žin en a─č─▒r hakaretti bu; yapmak istemeyen hemen s├╝ng├╝leniyordu. Kad─▒nlar─▒n pe├želeri y├╝zlerinden ├žekilip y─▒rt─▒l─▒yordu. T├╝rk kafilesinin ge├žti─či yollar, yerde yatan ├Âl├╝ler ve yaral─▒larla dolmaktayd─▒. O s─▒rada ayak tak─▒m─▒ da T├╝rk evlerini ya─čmalamaya koyulmu┼čtu.
T├╝rkler 300 ├Âl├╝ ve 200 yaral─▒ sayd─▒lar; aralar─▒nda valinin de bulundu─ču yirmi bin tutsak Yunanistan'a g├Ât├╝r├╝ld├╝. Yunanl─▒lar─▒n ─░zmir'de karaya ├ž─▒k─▒┼č─▒, ├╝├ž y─▒l s├╝recek ve ac─▒mas─▒z gaddarl─▒klarla y├╝r├╝t├╝lecek bir ÔÇťsava┼č sonras─▒ sava┼č─▒nÔÇŁ ba┼člang─▒c─▒ oldu.
***
ÔÇťPandermaÔÇŁ (Band─▒rma) vapuru 19 May─▒s 1919'da Samsun ├Ân├╝nde demir att─▒. Yolculuk f─▒rt─▒nal─▒ ge├žmi┼čti. K├Âhnemi┼č eski bir tekne olan vapurun, Karadeniz'in azg─▒n dalgalar─▒na dayanacak durumu yoktu. Yola ├ž─▒k─▒ld─▒─č─▒nda kaptan pusulan─▒n ├žal─▒┼čmad─▒─č─▒n─▒ bildirdi. Kendisine k─▒y─▒ya yak─▒n gitmesi s├Âylendi, hedefe bu ┼čekilde var─▒ld─▒.
Samsun halk─▒n─▒n bir k─▒sm─▒, her gemi geli┼činde yapt─▒klar─▒ gibi, k─▒y─▒da toplanm─▒┼čt─▒. Bir kay─▒k vapurdan ayr─▒ld─▒, az sonra karaya yana┼čm─▒┼čt─▒. ─░├žinden az say─▒da maiyetiyle gen├ž bir tu─čgeneral ├ž─▒kt─▒. ÔÇťAnafartalar kahraman─▒yd─▒ÔÇŁ bu, ancak hakk─▒nda bilinen, onu sadece bir askeri komutanl─▒k ├╝stlenmek ├╝zere h├╝k├╝met taraf─▒ndan g├Ânderilmi┼č bir pa┼ča oldu─čuydu. B├Âylece karaya ├ž─▒kan yolcular, oraya gelen her resm├« ┼čahsiyete g├Âsterilen cinsten bir sayg─▒yla sel├ómlanarak kar┼č─▒land─▒lar.
General bekleyenlerin aras─▒ndan ge├žerek y├╝r├╝d├╝; g├Âze ├žarpacak derecede a─č─▒r davran─▒yor, her ad─▒m─▒n─▒ sanki ayr─▒ bir a─č─▒rl─▒─č─▒ varm─▒┼č├žas─▒na at─▒yor, aya─č─▒n─▒ yap─▒┼čt─▒r─▒yormu┼č gibi yere s─▒ms─▒k─▒ bast─▒r─▒yordu. Birbiriyle kesi┼čen ├žizgilerle dolu y├╝z├╝n├╝n ciddi ifadesinde yo─čun bir irade g├╝c├╝ hemen belli oluyordu; ayn─▒ zamanda genel g├Âr├╝n├╝m├╝nde g├╝ven telkin eden bir ┼čeyler vard─▒; insana neden ileri geldi─čini kestiremedi─či bir teselli; bir g├╝vence veriyordu. Anadolu'nun her yerinde oldu─ču gibi, Samsun'un M├╝sl├╝man halk─▒ da y─▒lg─▒nl─▒─ča ve umutsuzlu─ča kap─▒lm─▒┼č durumdayd─▒. Bu liman kenti Rum ve Ermeni patriklerinin k─▒┼čk─▒rtma merkeziydi; bir Rum Pontus devleti ve bir b├╝y├╝k Ermenistan kurulmas─▒ yolundaki ├žabalara buradan y├Ân verilmekteydi. T├╝rkler ne yapacakt─▒ peki? Ya g├Â├žler edecekler ya da ├Âzg├╝rl├╝klerini yitireceklerdi, ba┼čka se├ženek yoktu.
Mustafa Kemal'in ─░stanbul'dan ayr─▒l─▒┼č─▒ndan az ├Ânce, Yunanl─▒lar─▒n ─░zmir'e ├ž─▒kt─▒klar─▒ ve bunun sonucu olarak ├žok ac─▒kl─▒ olaylar─▒n cereyan etti─či haber gelmi┼čti. Bu olay ona, pl├ónlar─▒ a├ž─▒s─▒ndan Tanr─▒'n─▒n bir l├╝tfu gibi g├Âr├╝nd├╝. Daha ├Ânce yapaca─č─▒ direni┼č ├ža─čr─▒s─▒n─▒n, moral bak─▒m─▒ndan ├ž├Âkm├╝┼č halkta uyand─▒raca─č─▒ yank─▒dan o kadar emin de─čilken, ┼čimdi d├╝┼čman─▒n kendisi eline paha bi├žilmez de─čerde bir koz vermekteydi. ├ťlkelerinin m├╝ttefiklerce i┼čgaline T├╝rkler sakince boyun e─čmi┼čler, bunu galibin hakk─▒ saym─▒┼člard─▒; bedence ve ruh├ža bitkin bu halk y─▒─č─▒nlar─▒ bir diktaya da sonunda raz─▒ olurdu. Fakat Yunan─▒n, ┼čimdiye kadar k├╝├ž├╝msenerek hep tepesinden bak─▒lm─▒┼č, bu s─▒rna┼č─▒k ├žanak yalay─▒c─▒s─▒n─▒n T├╝rk├╝n ba┼č─▒na efendi kesilmesi, tek kelimeyle katlan─▒labilecek bir ┼čey de─čildi. ├ťstelik m├╝ttefikler Anadolu'nun en g├╝zel illerini, Ege'nin incisi ─░zmir'le birlikte Yunanl─▒lara pe┼čke┼č ├žekmeye kalk─▒┼čmakla, b├╝y├╝k devletlerin adalet duygusuna belki h├ól├ó beslenen umudun son kal─▒nt─▒s─▒n─▒ da yok etmi┼č oluyorlard─▒. ÔÇťBa┼čka herkese katlanabiliriz, fakat Yunan'a aslaÔÇŁ diyordu T├╝rkler. Nitekim bir anda ├╝lkenin d├Ârt bir yan─▒nda bir ├Âfke alevleniverdi. Mustafa Kemal'in yapaca─č─▒ i┼č, f─▒┼čk─▒ran bu ├Âfke p─▒nar─▒n─▒n suyunu b├╝y├╝k, g├╝├žl├╝ bir ak─▒nt─▒n─▒n yata─č─▒na y├Âneltmekti. Ku┼čku yok ki general oyununu, b├╝y├╝k devletlerin yanl─▒┼č hamlesi sayesinde kazanm─▒┼čt─▒r.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   ...    56   »   


´╗┐