´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 14


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


B├Âyle g├Âsterilerin g├Ârev b├Âlgeniz i├žinde yayg─▒nla┼čt─▒r─▒lmas─▒ sa─članacakt─▒r B├╝y├╝k devletlerin temsilcilerine ve Bab─▒├óli'ye etkili telgraflar g├Ânderilecektir. Hristiyan halklara kar┼č─▒ her ├že┼čit d├╝┼čmanca g├Âsteriden de kesinlikle ka├ž─▒n─▒lacakt─▒r.ÔÇť
Bu ├že┼čitli mitingler hemen b├╝t├╝n b├╝y├╝k├že yerlerde yap─▒ld─▒. Yaln─▒z Trabzon'da, s├Âzde d├╝┼čman i┼čgalinden ├žekinildi─činden hi├žbir hareket olmad─▒. Bir de Sinop'tan bu ├Ânemli liman kentinden ─░stanbul'a g├Ânderilen telgraf, Mustafa Kemal'in pl├ónlar─▒na ters d├╝┼čm├╝┼čt├╝. Telgrafta ÔÇťT├╝rk milletinin ilerde ancak Avrupa'n─▒n denetim ve g├Âzetimi alt─▒nda ├Ârg├╝tlendirilecek bir y├Ânetimde ya┼čayabilece─čiÔÇŁ belirtilmekteydi. Sinop mutasarr─▒f─▒ derhal g├Ârevinden al─▒nd─▒.
─░stanbul'daki y├╝ksek komiserliklere Anadolu'daki g├Âzetim subaylar─▒ndan pe┼čpe┼če gelen raporlar, T├╝rk halk─▒nda ola─čand─▒┼č─▒ bir k─▒p─▒rdanmay─▒ ve mill├« bir hareketin ans─▒z─▒n alevlendi─čini haber vermekteydi. Yap─▒lan saptamalara g├Âre, tehlikeli boyutlar g├Âsteren bu ├žal─▒┼čmalar─▒n ard─▒ndaki sistemli d├╝rt├╝n├╝n nereden geldi─či, ┼č├╝pheye yer b─▒rakmayacak ┼čeklide belli olmu┼čtu. ─░tilaf devletlerinin yetkilileri, ortal─▒─č─▒ yat─▒┼čt─▒rmak i├žin g├Ânderilen adam hakk─▒nda yan─▒lm─▒┼č olduklar─▒n─▒ k─▒sa s├╝rede anlad─▒lar ve Bab─▒├óli'den m├╝fetti┼č pa┼čan─▒n derhal geri ├ža─čr─▒lmas─▒n─▒ istediler.
Ne var ki tam o s─▒ralarda Paris'ten do─čru yumu┼čak bir hava esmekteydi. Gelecekteki ├ž─▒karlar─▒ a├ž─▒s─▒ndan, T├╝rkiye'yi iyi davranmak ├žabas─▒ i├žindeki Fransa'n─▒n ├Ân ayak olmas─▒yla bar─▒┼č komisyonu, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču'nun yazg─▒s─▒n─▒ belirlemezden ├Ânce, bir T├╝rk temsilciler kurulunun konferansta dinlenmesini kararla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒. Sadrazam Damat Ferit Pa┼ča Paris'e bizzat gitmek istedi, Fransa sava┼č gemilerinden birini yolculuklar─▒n─▒ yapmalar─▒ i├žin T├╝rk heyetinin emrine vermi┼čti. ─░ngiltere, Fransa'n─▒n b├Âylesine ├žabalar─▒ y├╝z├╝nden geri pl├óna itilmekten korktu; bu heyete kat─▒lmas─▒ gereken Tevfik Pa┼ča'y─▒ bir hastal─▒k bahane ederek geri kalmas─▒ konusunda raz─▒ ettiler; b├Âylece pa┼ča, heyetten birka├ž g├╝n sonra yola ├ž─▒kt─▒, hem de bir ─░ngiliz sava┼č gemisiyle.
Galiplerle yap─▒lacak bu g├Âr├╝┼čmenin ├Âncesinde Sadrazam Damat Ferit Pa┼ča, ├╝lkedeki huzursuzlu─čun onlar─▒n can─▒n─▒ s─▒kmas─▒ndan, b├Âylesi direni┼člere kalk─▒┼čman─▒n m├╝ttefiklerin daha sert ├Ânlemler almalar─▒ ve daha a─č─▒r bar─▒┼č ko┼čullar─▒ ileri s├╝rmelerine yol a├žmas─▒ndan korkuyordu. ┼×u m├╝fetti┼č pa┼čan─▒n Anadolu'da bir i┼čler kar─▒┼čt─▒rmas─▒ do─črusu ├žok yersiz ve zamans─▒zd─▒, ├╝stelik sadrazama ve onun h├╝k├╝metine kar┼č─▒ ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ da a├ž─▒k├ža ortayd─▒.
Bundan dolay─▒ da Mustafa Kemal raporunu vermek ├╝zere ─░stanbul'a gelmesi direktifini ald─▒. General ka├žamakl─▒ cevaplar verdi ve ┼ču s─▒rada ne yaz─▒k ki g├Ârevini b─▒rakamayaca─č─▒n─▒ ileri s├╝rd├╝. Yumu┼čak davet etkili olmay─▒nca, bu sefer harbiye naz─▒r─▒ sadrazam─▒n direktifi uyar─▒nca kesin bir emirle onu geri ├ža─č─▒rd─▒. Bunun ├╝zerine Mustafa Kemal ┼č├Âyle bir telgraf ├žekti: ÔÇťMilletim ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ elde edinceye kadar Anadolu'da kalaca─č─▒m.ÔÇŁ Bu apa├ž─▒k ret cevab─▒yla isyana do─čru ilk ad─▒m at─▒lm─▒┼č oluyordu.

9. ─░KT─░DAR KAVGASI VE B─░R DEVLET─░N DO─×U┼×U

Samsun'da karaya ├ž─▒k─▒┼č─▒n ├╝zerinden bir ay ge├žmi┼čti. ─░lk ve en ├Ânemli ad─▒m ba┼čar─▒ sa─člam─▒┼č, ordu ele ge├žirilmi┼čti. Etkili olabilecek ├Ânderler, ├žo─ču daha gen├ž generaller Mustafa Kemal'e ba─članm─▒┼č ve izinden gideceklerini bildirmi┼člerdi.
Resmen g├Ârevlendirilmi┼č olman─▒n sa─člad─▒─č─▒ destekten art─▒k vazge├žilebilirdi. Her ├že┼čit resm├« ba─č ┼čimdi sadece k├Âstekti; bundan sonra at─▒lacak ├žok daha ├Ânemli ad─▒mlar i├žin tam bir hareket serbestli─čine ihtiya├ž vard─▒.
Fakat at─▒lacak bu ad─▒m bir askeri darbeyi ama├žlamayacakt─▒, bu konuda kesin kararl─▒yd─▒; daha ├Ânce J├Ân T├╝rklerin yapt─▒─č─▒ gibi, s├╝ng├╝lerin yard─▒m─▒yla iktidara ula┼čmak istemiyordu; ┼čimdi burada bir ba─č─▒ms─▒zl─▒k sava┼č─▒ s├Âz konusuydu, ayn─▒ zamanda da kudretli galiplerin iste─čine ayk─▒r─▒ olarak ve mevcut t├╝m g├╝├žlere kar┼č─▒ ├ž─▒karak yeni bir devletin yarat─▒lmas─▒ s├Âz konusuydu.
«   01   ...    04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   ...    56   »   


´╗┐