´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 28


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


Arap Suriye ve T├╝rk Kilikya veriliyor, kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ─░ngiltere de geri kalan b├╝t├╝n Arap topraklar─▒n─▒, Musul petrol b├Âlgeleriyle birlikte al─▒yordu.
Bu uzla┼čma ├╝zerine ─░ngilizler, Kilikya'da o g├╝ne kadar i┼čgal alt─▒nda tuttuklar─▒ yerleri bo┼čaltt─▒lar; yerlerini Frans─▒z birlikleri ald─▒. ─░ngiltere-─░stanbul ile bo─čazlar d─▒┼č─▒nda- T├╝rkiye'nin di─čer kesimleriyle art─▒k do─črudan ilgilenmedi─či i├žin, Anadolu'daki i┼čgal birliklerini de geri ├žekmeye ba┼člad─▒ ve i├ž kesimde yaln─▒z demiryollar─▒n─▒n g├Âzetimi amac─▒yla kontrol subaylar─▒ b─▒rakt─▒.
Frans─▒zlar─▒n bu geni┼č b├Âlgeyi tam anlam─▒yla i┼čgal etmeye yetecek kadar kuvveti yoktu. Yard─▒mc─▒ olarak Ermenilerden yararland─▒lar ve bir Ermeni lejyonu kurdular. Anadolu'dan kovulmu┼č Ermenilerden binlercesi, Suriye'den geri d├Ân├╝p, y─▒llardan beri T├╝rklerin elinde bulunan eski evlerine ve mallar─▒na yeniden sahip oldular. ─░ngiliz i┼čgali alt─▒nda o g├╝ne kadar sakin duran Kilikya'y─▒ birden bir direni┼č alevi sar─▒verdi.
Mustafa Kemal, ─░til├óf devletlerine kar┼č─▒ tehditk├ór bir dil kulland─▒─č─▒ bir bildiri yay─▒nlad─▒. Bu yeni i┼čgal b├╝t├╝n├╝yle kesin bir karakter arz ediyordu ve m├╝tareke antla┼čmas─▒na ayk─▒r─▒yd─▒. Bundan do─čacak sonu├žlar─▒n sorumlulu─ču t├╝m├╝yle m├╝ttefiklere ait olacakt─▒.
Mustafa Kemal Fransa'n─▒n g├╝├žs├╝zl├╝─č├╝n├╝ biliyordu, onun i├žin de ilk darbeyi indirmekte duraksamad─▒. Kilikya'ya d├╝zenli T├╝rk birlikleri girdi ve halk─▒n da deste─čiyle Frans─▒z i┼čgal kuvvetlerine kar┼č─▒ sald─▒r─▒ya ge├žti. Art─▒k bu, ─░zmir'deki gibi ├žete harek├ót─▒ de─čildi, d├╝ped├╝z sava┼čt─▒.
Paris'tekiler ┼ča┼čk─▒nl─▒ktan donup kalm─▒┼člard─▒. Bu ├ž─▒lg─▒n general b├╝y├╝k devletlerden birine a├ž─▒k├ža kafa tutmaya m─▒ yelteniyordu? Hem de bunu m├╝ttefikler aras─▒nda tam bir g├Âr├╝┼č birli─či oldu─ču il├ón edildikten hemen sonra yap─▒yordu. Bunu o adam─▒n da, ├╝lkesinin de burnundan fitil fitil getireceklerdi.

10. BOZKIRDAK─░ KENT

Bat─▒ K├╝├ž├╝k Asya'y─▒ kuzeyden g├╝ne┼če kesen b├╝y├╝k demiryolundan, Eski┼čehir kentinde bir ikinci kat do─čuya, Anadolu'nun i├žlerine do─čru ayr─▒l─▒r. Akdeniz ikliminin selvilerle, f─▒st─▒k ├žamlar─▒yla y├╝ze g├╝len canl─▒ k─▒rlar─▒, ye┼čilliklerin i├žine g├Âm├╝l├╝ k├Âyler, mor salk─▒mlar ve asmalarla ku┼čal─▒, d├╝z daml─▒, beyaz evler gerilerde kalm─▒┼čt─▒r. ├ç─▒plak tepeler uzan─▒r ├Ân├╝n├╝zde, birbirleriyle kucakla┼č─▒p ufuklar boyunca dalgalan─▒p duran k─▒ra├ž tepeler. Hepsi birbirine benzeyen d├╝zl├╝klerden zaman zaman, kapkara volkanik kayalar ans─▒z─▒n, denizlerin enginli─činde karanl─▒k buzda─člar─▒ gibi g├Âze ├žarparak, bulutsuz g├Âky├╝z├╝ne do─čru sipsivri y├╝kseliverir; ├žorak toprak yer yer ├žatlam─▒┼čt─▒r, k─▒z─▒l kahverengidir; ta┼člar─▒n, ├žak─▒llar─▒n aras─▒nda tutam tutam yaban otlar, s─▒ska dikenli ├žal─▒lar boy atmaya ├žabalar. R├╝zg├ór esti mi, toz s├╝tunlar─▒ y├╝kselip ortal─▒─č─▒ s├╝p├╝r├╝r durur; hele s─▒k s─▒k kopan f─▒rt─▒nalardan biri ba┼člamaya g├Ârs├╝n, g├Âky├╝z├╝ hemen k─▒rm─▒z─▒ms─▒ bir tozla karar─▒verir. Orda burada yama├žlarda y├╝nl├╝ yumaklardan k├╝meler g├Âze ├žarpar: Kar beyaz─▒, ipek parlakl─▒─č─▒nda postlar─▒yla o k├╝├ž├╝k, nazl─▒ ke├žilerden bir s├╝r├╝d├╝r bu; ├ževrelerinde boyunlar─▒na kurt sald─▒r─▒s─▒na kar┼č─▒ sivri ├živilerle donat─▒lm─▒┼č tasmalar tak─▒l─▒, sar─▒ t├╝yl├╝, iri Anadolu k├Âpekleri n├Âbet tutmaktad─▒r. Ancak derin vadilerde yorgun akan bir derecik g├Âr├╝lebilir, kenar─▒nda tek t├╝k akasyalara rastlan─▒r, toprak biraz ye┼čillenir gibi olur ve sa─čda solda ├žavdar tarlalar─▒ uzan─▒r; yere yap─▒┼čm─▒┼č gibi bas─▒k, boz renkli, kerpi├ž evleriyle k├Âyler ├ž─▒kar kar┼č─▒n─▒za; d├╝z damlar─▒ ve d├Ârt k├Â┼če yap─▒lar─▒yla geli┼čig├╝zel yan yana konmu┼č sigara kutular─▒n─▒ and─▒r─▒rlar.
Derken bu bitmeyecekmi┼č gibi tekd├╝ze uzanan bozk─▒r, birden da─č k─▒vr─▒mlar─▒na do─čru y├╝kselir. Bu k─▒vr─▒mlar─▒n dik y├╝kselen yama├žlar─▒ ├Ân├╝nde, bir ─▒rma─č─▒n ├žamurlu yata─č─▒ yay─▒l─▒r; Sakarya'd─▒r bu, Do─ču ile Bat─▒ aras─▒nda al─▒nyaz─▒s─▒n─▒ belirleyen son sava┼č burada yap─▒lacakt─▒r. Buradan s─▒k─▒ y├╝r├╝y├╝┼čle iki g├╝nl├╝k yolda, yerden birden y├╝kselen bir ├žift tepeye yaslanm─▒┼č bir kent, ─░├ž Anadolu bozk─▒r─▒n─▒n kenti vard─▒r: Ankara.
«   01   ...    18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   ...    56   »   


´╗┐