´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 31


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


Fakat parlamento bunu mill├« politikalar─▒n─▒n bir ba┼čar─▒s─▒ ve gelecekteki bar─▒┼č antla┼čmas─▒ i├žin de hay─▒rl─▒ bir belirti olarak g├Ârd├╝. O halde galipler daha fazla g├╝cendirilmemeli ve serke┼člikler yap─▒larak onlar─▒n bu tevecc├╝hleri kaybedilmemeliydi.
Bu anlay─▒┼čla elden geldi─čince boyun e─čildi; nitekim bu arada Kemalistlerin h├╝k├╝metteki ba┼čl─▒ca destek├žisi harbiye naz─▒r─▒ Cemal Pa┼ča'n─▒n, y├╝ksek komiserli─čin iste─či ├╝zerine g├Ârevden al─▒nmas─▒na hi├žbir itirazda bulunulmaks─▒z─▒n g├Âz yumuldu ve Mustafa Kemal uzaktan ├žok zorlad─▒─č─▒ halde, ─▒l─▒ml─▒ sadrazam Ali R─▒za Pa┼čan─▒n d├╝┼č├╝r├╝lerek, yerine tam milliyet├ži bir kabineyi getirmekten de ka├ž─▒n─▒ld─▒.
Fakat Ankara'n─▒n yorulmak bilmez ├žabas─▒yla mill├« hareket bir defa ray─▒na oturmu┼č yolunda y├╝r├╝yordu; sonunda p─▒s─▒r─▒k meclisi de -pek istemedi─či halde- pe┼či s─▒ra s├╝r├╝kledi. Mustafa Kemal daha ba┼čtan isteyip pl├ónlad─▒─č─▒ gibi, halk temsilcileri meclisini ba┼čkentten ├╝lkenin i├ž kesimine nakletmek i├žin a├ž─▒k├ža anla┼čmazl─▒─ča d├╝┼čmek istiyordu.
Silahlanma ve sava┼č haz─▒rl─▒klar─▒ gittik├že h─▒zlanarak s├╝r├╝yordu: ┼čimdi ─░stanbul'daki askeri makamlarca da a├ž─▒k├ža desteklenmekteydi. Anadolu'ya asker, sil├óh ve para g├Ânderiliyordu. Y├╝ksek komiserlerin uyar─▒lar─▒na, protestolar─▒na ald─▒r─▒┼č edilmiyor, verdikleri emirler savsaklan─▒yordu. Hatta milliyet├ži subaylar ├Âylesine pervas─▒zd─▒rlar ki, m├╝ttefiklerin Bol┼čeviklere kar┼č─▒ sava┼čmak ├╝zere g├Ândermi┼č olduklar─▒ Vrangel ordusu i├žin haz─▒rlanm─▒┼č sil├óh ve cephaneyi, y├╝ksek komiserlerin burnunun dibinden ve ├žok s─▒k─▒ korunmas─▒na ra─čmen, Gelibolu'daki deposundan son sand─▒─č─▒na kadar al─▒p Anadolu'ya g├Ândermi┼člerdi.
Paris ve Londra b├╝t├╝n askeri harek├ót─▒n durdurulmas─▒n─▒ kesinlikle istedi─či halde, ─░zmir dolaylar─▒nda ├žete ├žarp─▒┼čmalar─▒ s├╝r├╝p gidiyordu. Kilikya'da ise d├╝ped├╝z sava┼č olmaktayd─▒. Burada Frans─▒zlar bozgun ├╝st├╝ne bozguna u─čramaktayd─▒lar. Mara┼č kenti Frans─▒z birliklerinden temizlenmi┼čti. Urfa ku┼čat─▒lm─▒┼č ve teslim olmak zorunda kalm─▒┼čt─▒. Frans─▒z garnizonu serbest├že geri ├žekilmeyi ba┼čarm─▒┼čt─▒, fakat yolda bask─▒na u─čram─▒┼č, askerin bir k─▒sm─▒ yok olmu┼č, bir k─▒sm─▒ tutsak d├╝┼čm├╝┼čt├╝. B├Âylece Kilikya'n─▒n do─ču k─▒sm─▒ kurtar─▒lm─▒┼čt─▒.
Bu ba┼čar─▒lar kar┼č─▒s─▒nda ─░stanbul'daki parlamento da y├╝reklendi. ─░┼č ba┼č─▒na geldi─či g├╝nden beri sallant─▒da olan Sadrazam Ali R─▒za d├╝┼č├╝r├╝ld├╝, yerine ├žok daha kararl─▒ olan Bahriye Naz─▒r─▒ Salih Pa┼ča geldi. Daha keskin milliyet├ži tutum yava┼č yava┼č ├╝st├╝nl├╝k kazan─▒yordu.
M├╝ttefikler durumun bu ┼čekilde devam edemeyece─čini anlam─▒┼člard─▒. Otoriteleri d├╝ped├╝z k├╝├ž├╝mseniyordu; e─čer bir an ├Ânce enerjik ├Ânlemler al─▒nmazsa, b├╝sb├╝t├╝n ├ž├Âkmek tehlikesiyle y├╝z y├╝zeydiler.
Ba┼čbakanl─▒klar─▒n Londra'da yapt─▒klar─▒ bir toplant─▒da, T├╝rklere bir ders verilmesi ve yenilmi┼č ├╝lke olarak nas─▒l davranmalar─▒ gerekti─činin ├Â─čretilmesi kararla┼čt─▒r─▒ld─▒. Bu cezaland─▒rma sadece ba┼čkentle s─▒n─▒rl─▒ kalmak zorundayd─▒. ├ç├╝nk├╝ fiili iktidarlar─▒ sava┼č gemileri toplar─▒n─▒n menzilinde bitiyordu. B├Âylece alabildikleri ancak yar─▒m bir ├Ânlem olabildi, ger├žek g├╝c├╝n a─č─▒rl─▒─č─▒ndan yoksun bir jestti bu sadece. Umulan─▒n tam tersi etkileri oldu ve ├╝stelik uzla┼čmaz generalin eline de ihtiyac─▒n─▒ duydu─ču kozlar─▒ verdi.
Olacaklar─▒n belirtileri ├Ânceden g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝. 10 Mart 1920'de Lord Curzon, lordlar kamaras─▒nda ÔÇť├ťlkenin her yan─▒na anar┼či egemenken, zorbal─▒k ve zul├╝m kol gezerken, m├╝ttefikler ─░stanbul'da kendileriyle alay edilmesine daha uzun s├╝re katlanamazlarÔÇŁ diyordu. M├╝ttefiklerin Alt─▒n Boynuz a─čz─▒ndaki limanda bulunan sava┼č gemileri her g├╝n biraz daha ├žo─čal─▒yordu. Kontrol subaylar─▒ Anadolu'dan geri ├žekiliyordu, ├že┼čitli yerlerde bulunan i┼čgal birlikleri derhal yola ├ž─▒kmak emri alm─▒┼čt─▒. Ankara'daki ─░ngiliz temsilci apar topar ayr─▒lm─▒┼čt─▒, Rauf Bey ─░stanbul'da, ─░til├óf devletlerinin g├Âr├╝n├╝┼če bak─▒l─▒rsa, milliyet├ži milletvekillerini tutuklatmak ve bir Damat Ferit kabinesini i┼čba┼č─▒na getirmek niyetinde olduklar─▒n─▒ bildirdi.
«   01   ...    21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   ...    56   »   


´╗┐