´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 43


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


B├Âylece uzla┼čma kabinesiyle de hi├žbir olumlu ad─▒m at─▒lamam─▒┼č oluyordu. Resm├« h├╝k├╝met yine yerinde kald─▒, fakat kollar─▒ ba┼čkent ├ževresinden ├Âteye uzanam─▒yordu.
Vahdettin, Lloyd George'un deyi┼čiyle ÔÇťVatikan'daym─▒┼č gibiÔÇŁ Y─▒ld─▒z Saray─▒nda oturuyor, tasal─▒ g├╝nler ge├žiriyordu. ─░ngiliz s├╝ng├╝leri ger├žekten titiz bir destektiler, ancak pek bir i┼če yaram─▒yorlard─▒. Padi┼čahl─▒k iktidar─▒ her ge├žen g├╝n biraz daha azal─▒yordu, Balzac'─▒n ├╝nl├╝ ├Âyk├╝s├╝ndeki deri gibi duruma u─čramaktayd─▒.
M├╝ttefikler taraf─▒ndan da durum i├ž a├ž─▒c─▒ g├Âr├╝nm├╝yordu. Fransa daha ba┼čtan beri S├Ęvres bar─▒┼č─▒ndan pek ho┼čnut kalmam─▒┼č ve anla┼čmay─▒ y├╝z├╝n├╝ ek┼čiterek onaylam─▒┼čt─▒. Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču'nun miras─▒ndan aslan pay─▒ ─░ngilizlere d├╝┼čm├╝┼čt├╝. Fransa ise Suriye ve bir Danaos(*) arma─čan─▒ olan Kilikya'yla yetinmek zorunda kalm─▒┼čt─▒. ─░ngiltere ┼čimdi de Yunanistan'─▒ k─▒l─▒c─▒ gibi kullanarak, ├Âteden beri Fransa'n─▒n hakk─▒ olan Yak─▒ndo─ču'da daha fazla etkinlik elde etmeyi garantilemek istiyordu. U─čran─▒lm─▒┼č bu kayb─▒ gidermek i├žin, Taymis k─▒y─▒s─▒ndaki dostlardan, hi├ž de─čilse Ren s─▒n─▒r─▒yla ilgili Frans─▒z pl├ónlar─▒n─▒ kabul etmeleri beklenirken, Londra'daki baylar buna da kulaklar─▒n─▒ t─▒kam─▒┼člard─▒.
┼×u s─▒rada sava┼č ortaklar─▒n─▒n aras─▒na belirgin bir so─čukluk girmi┼č bulunuyordu. Hatta Paris'te kamuoyunda Ankara'n─▒n lehine a├ž─▒k├ža bir de─či┼čme g├Âze ├žarpmaktayd─▒. T├╝rklere olan eski sempati birdenbire yeniden ke┼čfedilmi┼čti; mill├« varl─▒klar─▒n─▒ korumak i├žin giri┼čtikleri cesur m├╝cadele, Frans─▒zlar─▒n yurtsever y├╝reklerini co┼čturuvermi┼čti. Art─▒k ├Âteden beri s├Âylenen ÔÇťyenilene g─▒k bile dedirmemeliÔÇŁ laf─▒ yoktu, aksine ona ho┼čg├Âr├╝l├╝ davranmak ve umutsuzlu─ča s├╝r├╝klememek gerekti─činden s├Âz ediliyordu. Pierre Loti, Do─ču'nun bu romantik dostu sesini y├╝kseltiyor ve sevgili T├╝rklerini ├Âverek g├Âklere ├ž─▒kar─▒yordu. Oysa k─▒sa s├╝re ├Âncesine kadar ayn─▒ T├╝rkleri Asyal─▒ vah┼čiler ve al─▒nlar─▒na t├╝rl├╝ gaddarl─▒klar─▒n lekesi s├╝r├╝lm├╝┼č barbarlar diye tan─▒ml─▒yorlar, Hristiyanlar ├╝zerinde egemenlik kurmaya kalk─▒┼čmalar─▒n─▒ Avrupa'n─▒n y├╝z karas─▒ say─▒yorlard─▒.
─░talya'n─▒n y├╝re─či ise ├žok daha yan─▒kt─▒. Akdeniz'de Yunanistan'─▒n etkinlikten yana ├╝st├╝nl├╝k kazanmas─▒n─▒ asla kabullenemezdi. ├ťstelik Venizelos'a yapt─▒─č─▒ sava┼č yard─▒m─▒ i├žin ba─č─▒┼članan Bat─▒ K├╝├ž├╝k Asya'daki topraklar, do─črudan do─čruya ─░talyan ├ž─▒kar alan─▒n─▒n aleyhine bir geni┼člemeyi i├žeriyordu. Fransa'n─▒n, ├Âzellikle de ─░talya'n─▒n hat─▒r─▒n─▒n say─▒lmas─▒ zorunlulu─ču, Yunan ilerleyi┼činin ni├žin durduruldu─čunu da a├ž─▒klar niteliktedir.
B├╝t├╝n bunlara -hi├ž umulmayan ve Ankara i├žin g├Âkten inme bir arma─čan gibi g├Âr├╝nen- bir siyasal de─či┼čim eklendi, ├╝├ž b├╝y├╝k devletin aras─▒ndaki ahenksizli─či biraz daha keskinle┼čtirdi.
Venizelos D├╝nya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda ─░tilaf devletlerinin yard─▒m─▒yla Kral Konstantin'i taht─▒ndan uzakla┼čt─▒rm─▒┼č, kral─▒n ikinci o─člu Aleksandr'─▒ tahta ├ž─▒karm─▒┼č ve kendisi de diktat├Ârce bir iktidar elde etmi┼čti. ┼×imdi, S├Ęvres bar─▒┼č─▒n─▒n imzalanmas─▒ndan sonra, serbest se├žimlerle daha ├Ânce ger├žekle┼čtirilmi┼č bu zorbaca oldubittiyi Yunan halk─▒n─▒n oylar─▒yla me┼čru duruma getirilmesi gerekli g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝.
Kral Konstantin'in yanda┼člar─▒ se├žim m├╝cadelesinde etkin bir kampanya y├╝r├╝tm├╝┼člerse de, kazanma ┼čanslar─▒n─▒n olabilece─či pek san─▒lm─▒yordu. Venizelos uzun s├╝re ayr─▒ kald─▒ktan sonra ├╝lkesine d├Ânm├╝┼č, co┼čkun ba─čl─▒l─▒k g├Âsterileriyle kar┼č─▒lanm─▒┼č ve ÔÇťvatan─▒n babas─▒ÔÇŁ diye selamlanm─▒┼čt─▒. Stadyumda yap─▒lan ├žok g├Ârkemli bir t├Ârende Kral Aleksandr, alt─▒ndan yap─▒lm─▒┼č bir zafer ├želengini Venizelos'un ba┼č─▒na takm─▒┼čt─▒.
Her ┼čey en iyi ┼čekilde yolunda g├Âr├╝n├╝yordu. Fakat gen├ž kral─▒ bir maymun ─▒s─▒r─▒verdi, birka├ž g├╝n sonra da kral kan zehirlenmesinden ├Âld├╝. Venizelos krall─▒k tac─▒n─▒ Konstantin'in ├╝├ž├╝nc├╝ o─člu Prens Paul'a sundu, fakat prens reddetti, kendisi tek bir me┼čru h├╝k├╝mdar tan─▒yordu, o da babas─▒yd─▒. B├Âylece Yunan halk─▒ iki ┼č─▒ktan birini se├žmek durumuyla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kald─▒: Venilezos'u ya da Konstantin'i.
«   01   ...    33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   ...    56   »   


´╗┐