´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 44


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


Ve halk─▒n karar─▒ sevilen eski kraldan yana oldu. Venizelos'un partisi tam bir yenilgiye u─črad─▒; ├Âyle ki kendisi bile kendi se├žim b├Âlgesinden se├žilemedi. Venizelos yurt d─▒┼č─▒na gitti. Konstantin geri ├ža─čr─▒ld─▒.
Kral d├Ân├╝┼č├╝n├╝ halk─▒n a├ž─▒k├ža dile getirmi┼č oldu─ču iradesine dayanarak yapmaktayd─▒. Yunanl─▒lar Bat─▒l─▒ devletlerin b├╝t├╝n ─▒srarl─▒ uyar─▒lar─▒na ra─čmen kararlar─▒ndan d├Ânmemi┼člerdi; genel oylama Konstantin i├žin ezici bir zafer olmu┼čtu. Quai d'Orsay taraf─▒ndan y├Ânetilen Paris bas─▒n─▒ hep bir a─č─▒zdan nank├Âr Yunan halk─▒na ve sava┼čta Almanlara sempati g├Âstermeye kalk─▒┼čm─▒┼č menfur Konstantin'e kar┼č─▒ bir verip veri┼čtirme konserine ba┼člad─▒. Bu co┼čkun feveran, Frans─▒z politikas─▒ndaki yeni T├╝rk dostu do─črultusu i├žin, ├žoktand─▒r istenilen bahaneyi maskelemeye yar─▒yordu.
Ayn─▒ g├╝nlerde Amerikan halk─▒ da ba┼čkanl─▒k se├žimleriyle Wilson'un politikas─▒n─▒ reddediyor ve iradesini Avrupa'n─▒n Yak─▒ndo─ču'nun i┼člerinden uzak kalmak ┼čeklinde belirliyordu.
1920 y─▒l─▒n─▒n sonlar─▒nda m├╝ttefiklerin durumu iyice bata─ča saplanm─▒┼č bulunuyordu.
11. SAKARYA
Kral Konstantin'in sad─▒k halk─▒n─▒n eliyle tac─▒n─▒ ve h├╝k├╝mdarl─▒k asas─▒n─▒ geri almas─▒ndan birka├ž hafta sonra -Atina'ya t├Ârenle giri┼činde, k─▒sa s├╝re ├Ânce Venizelos'un, vatan─▒n babas─▒n─▒n geli┼činde oldu─čundan hi├ž de daha az co┼čkuyla selamlanm─▒┼č de─čildi- ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ bir haber b├╝t├╝n Do─ču d├╝nyas─▒nda ├žalkaland─▒.
M├╝ttefikler aras─▒ y├╝ksek kurul Do─ču sorunlar─▒na bir ├ž├Âz├╝m bulmak amac─▒yla, T├╝rkiye'yle Yunanistan'─▒n da kat─▒laca─č─▒ bir ├ž├Âz├╝m├╝ bulmak amac─▒yla, T├╝rkiye'yle Yunanistan'─▒n da kat─▒laca─č─▒ bir konferans─▒n Londra'da toplanmas─▒n─▒ kararla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒. Diplomat i┼či ├žetrefil bir ifade verilmesine ra─čmen bu, bir zamanlar galiplerin kutsal ve el dokunulmaz olarak il├ón ettikleri bar─▒┼č esaslar─▒nda az ya da ├žok d├╝zeltmeler yap─▒lacak demekti. B├Âylece S├Ęvres antla┼čmas─▒ daha hi├ž y├╝r├╝rl├╝─če girmeden tart─▒┼čma konusu durumuna getirilmi┼č oluyordu.
Belki bundan da ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ bir haber, Osmanl─▒ h├╝k├╝meti delegelerinden ba┼čka Mustafa Kemal'in ya da onun yetkili k─▒laca─č─▒ kimselerin konferansa kat─▒lmalar─▒n─▒n istenmesiydi. M├╝ttefikler bu ko┼čulu a├ž─▒k├ža vurgulam─▒┼člard─▒.
Ankara'daki korkutucu adam Londra ve Paris'teki b├╝y├╝k patronlara yeniden zorlu tasalar haz─▒rlanmaya ba┼člam─▒┼čt─▒. ─░ngiliz - Yunan cephesinin perde arkas─▒nda, K├╝├ž├╝k Asya'n─▒n i├žlerinde neler tezg├óhland─▒─č─▒n─▒ kimse bilmiyordu. Moskova'yla ittifak yap─▒lmas─▒ Bat─▒ g├╝├žlerinin t├╝ylerini diken diken etmi┼čti. O g├╝ne kadar kendisine hi├žbir ┼čans tan─▒nmayan bir macerac─▒, sonu bilinmez umutsuz i┼člere kalk─▒┼čm─▒┼č bir asker, T├╝rklerin bir ├že┼čit Kapp (*) darbecisi g├Âz├╝yle bak─▒lan kimse, ┼čimdi birinci s─▒n─▒f bir devlet adam─▒ olarak ortaya ├ž─▒k─▒yordu. Yapt─▒─č─▒ devrim ├Âylesine kesinlik kazanm─▒┼čt─▒ ki, daha kimse ne oldu─čunu sezemeden onu ├╝lkenin efendisi durumuna getirmi┼čti. ─░ktidar─▒ zorla ele ge├žirmi┼č bu adam─▒n ordusu da, ilk ├Ânceleri san─▒lmak istendi─či gibi pek ├Âyle d├╝┼č├╝k de─čerli de g├Âr├╝nm├╝yordu art─▒k. Frans─▒zlara kar┼č─▒ Kilikya'da yapt─▒─č─▒ sava┼člar ile ba┼čar─▒l─▒ Do─ču seferi bir yana, k─▒sa bir s├╝re ├Ânce de g├╝c├╝n├╝, ┼č├╝pheye yer b─▒rakmayacak ┼čekilde kan─▒tlam─▒┼č bulunuyordu. Yunanl─▒lar birka├ž t├╝menlik bir kuvvetle Bursa'dan Eski┼čehir ├╝zerine y├╝r├╝m├╝┼člerdi, ama├žlar─▒ bu ├Ânemli demiryolu kav┼ča─č─▒n─▒ ele ge├žirmekti. Fakat ─░smet Pa┼ča sald─▒r─▒y─▒ durdurmu┼č ve Yunanl─▒lar tekrar geri ├žekilmek zorunda kalm─▒┼člard─▒. ÔÇťBirinci ─░n├Ân├╝ Sava┼č─▒ÔÇŁ denilen bu sava┼č─▒ T├╝rkler biraz abartarak b├╝y├╝k bir zafer olarak g├Âsterirler; psikolojik bak─▒mdan b├Âyle g├Âstermeleri de kesinlikle do─črudur.
Yunan k─▒l─▒c─▒n─▒n ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ can s─▒k─▒c─▒ bir durum yaratm─▒┼čt─▒. Bu da ─░tilaf devletlerinin b├Â─čr├╝nde bir delik a├ž─▒lmas─▒ tehlikesini do─čurmu┼čtu, bu delik kolayca esasl─▒ bir yar─▒k haline de d├Ân├╝┼čebilirdi. Fransa ile ─░talya, B├╝y├╝k Britanya'n─▒n koruyucu kanad─▒ alt─▒nda b├╝y├╝k bir Elen devleti ├╝lk├╝s├╝ne var g├╝├žleriyle kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yorlard─▒. Art─▒k k├Ât├╝ bir korkulu r├╝yaya d├Ân├╝┼čm├╝┼č bulunan Do─ču sorununun olabildi─čince ├žabuk ├ž├Âz├╝mlenmesi ve kesinlikle giderilmesi gerekmekteydi. Ankara'daki ┼ču Pa┼ča, zor kullan─▒larak yola
«   01   ...    34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54   ...    56   »   


´╗┐