´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 46


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


sonradan do─črudan do─čruya bir ├ža─čr─▒ yollam─▒┼člard─▒. Mustafa Kemal onlar─▒n ba┼čka t├╝rl├╝ hareket edemeyeceklerini ├Ânceden bilmi┼č ve b├Âylece olgular─▒n zorlamas─▒yla devrim h├╝k├╝metinin hi├ž de─čilse fiilen tan─▒nmas─▒n─▒ sa─člam─▒┼čt─▒.
Fakat elde etti─či ├žok daha fazla oldu. Konferans─▒n ikinci g├╝n├╝ Bat─▒l─▒lar─▒n ┼ča┼čk─▒n bak─▒┼člar─▒ alt─▒nda, her iki T├╝rk heyetinin delegeleri birlikte g├Âr├╝nd├╝ler ve tam bir uyum i├žinde yine bir arada yerlerine oturdular. Oysa bu iki heyetin birbirlerine kar┼č─▒ kedi ile k├Âpek gibi olduklar─▒ san─▒l─▒yor; daha do─črusu b├Âyle olmalar─▒ bekleniyordu. Sadrazam Tevfik Pa┼ča konu┼čmak ├╝zere aya─ča kalkt─▒ ve heyet ba┼čkan─▒ s─▒fat─▒yla s├Âz├╝ Ankara'n─▒n g├Ânderdi─či heyetin ba┼čkan─▒ Bekir Sami Bey'e b─▒rakt─▒─č─▒n─▒, onun her iki heyet ad─▒na konu┼čaca─č─▒n─▒ s├Âyledi. O andan itibaren ─░stanbul susmu┼č oluyordu. Hem de bir daha konu┼čmamacas─▒na.
├ť├ž b├╝y├╝k patron: Lloyd George, o zamanki Frans─▒z ba┼čbakan─▒ Briand ve ─░talyan Kont Sforza, birbirine d├╝┼čman bu iki parti aras─▒nda konferans dolay─▒s─▒yla bir uzla┼čma sa─čland─▒─č─▒ san─▒s─▒ndayd─▒lar. Bar─▒┼č antla┼čmas─▒nda esaslara pek dokunmadan, baz─▒ ufak tefek yumu┼čatmalar yapmaya haz─▒rd─▒lar; T├╝rklere yutturulacak haplar─▒n yald─▒zlanmas─▒ gerekiyordu. T├╝rklere baz─▒ ├Âd├╝nler verilecekti, bunlar da ├Ânemli ├Âl├ž├╝de Yunanistan'dan bir ┼čeyler k─▒rparak verilecekti. Fakat bu de─či┼čikliklerin ├Ânceden T├╝rkler ve Yunanl─▒lar taraf─▒ndan kabul edilmesi gerekti─čini ileri s├╝rd├╝ler. T├╝rk heyeti ilk olarak Anadolu'nun bo┼čalt─▒lmas─▒n─▒ istedi, T├╝rk mill├« tezinin esas─▒ olan ve Mustafa Kemal taraf─▒ndan bar─▒┼č i├žin temel al─▒nmas─▒ gereken bir program olarak nitelendirilen Misak-─▒ Mill├«yi a├ž─▒klad─▒. Yunanl─▒lar ise ne de─či┼čikli─či, ne de Anadolu'yu bo┼čaltmay─▒ kabul etiler. Konferans olumlu sonu├ž vermezse, bar─▒┼č antla┼čmas─▒n─▒ T├╝rklere zorla kabul ettirecek g├╝├žte olduklar─▒n─▒ belirttiler. Nitekim konferans bir sonu├ž elde edemeyerek da─č─▒ld─▒ktan hemen sonra da, ordular─▒n─▒ yeniden sald─▒r─▒ya ge├žirttiler.
Bu sefer geli┼čip serpilen b├╝t├╝n geni┼čli─či ve korkun├žlu─čuyla ger├žek sava┼čt─▒. Yaln─▒zca iki ordu de─čil, iki millet, bu d├╝nyada ancak ikisinden birine yer varm─▒┼č gibi, garip bir yok etme ├Âfkesi ve gaddarl─▒kla, ├Âld├╝resiye bir hor g├Ârme ve kinle birbirinin g─▒rtla─č─▒na yap─▒┼čm─▒┼čt─▒. T├╝rk var olabilmek i├žin d├Âv├╝┼č├╝yordu; apa├ž─▒k ve d├╝ped├╝z bir nedendi bu ve bu neden oha direnmede sebat etmek, iki omuzu da yere yap─▒┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒ halde yine tekrar aya─ča f─▒rlayabilmek g├╝c├╝n├╝ vermekteydi. Yunanl─▒lar─▒ ise bir ├že┼čit Ha├žl─▒ Seferi ruhu sarm─▒┼čt─▒. Kendilerini Bat─▒ d├╝nyas─▒n─▒n bayraktar─▒ olarak g├Âr├╝yorlard─▒. Avrupa k├╝lt├╝r├╝n├╝, T├╝rkler gelmezden ├Ânce parlak bir uygarl─▒─ča sahip olmu┼č ├ľn Asya'ya yeniden getirmek d├╝┼č├╝ncesinin heyecan─▒ i├žindeydiler. Onlara sanki Pers Sava┼člar─▒ ├ža─č─▒n─▒ yeniden ya┼č─▒yorlarm─▒┼č gibi, sanki Yunanistan Asyal─▒─č─▒ Avrupa'n─▒n e┼či─činden geri p├╝sk├╝rtmek g├Ârevini yeniden ├╝stlenmi┼č geliyordu. Ayr─▒ca daha ba┼čka, daha y├╝ksek bir ├Âd├╝l de g├Âz k─▒pmaktayd─▒: Anadolu sava┼č meydanlar─▒nda B├╝y├╝k Konstantin'in kurdu─ču kentin tekrar Hristiyan yap─▒l─▒p yap─▒lmayaca─č─▒ da belirlenecekti. ├çok eski bir kehanet vard─▒: E─čer kar─▒s─▒n─▒n ad─▒ Sophie olan, Konstantin adl─▒ bir kral gelirse, o zaman Bizans devleti yeniden dirilecekti. Konstantin ile Krali├že Sophie'nin geri ├ža─čr─▒lmalar─▒n─▒n nedenlerinden biri de belki buydu. Kehanet ger├žekle┼čecekmi┼č gibi g├Âr├╝nmekteydi.
Yunan T├╝rk d├Âv├╝┼č├╝ trajedisi ├╝├ž perde olarak oynand─▒ ve bir bu├žuk y─▒l s├╝rd├╝.
1921 ilkbahar─▒n─▒n ba┼člar─▒nda Yunan ordular─▒ ba┼čkomutan─▒ General Papulas, kuvvetlerini bir sald─▒r─▒ beklemeyen T├╝rklere kar┼č─▒ ├žok h─▒zl─▒ ┼čekilde harekete ge├žirdi. Kral Konstantin de orduyla birlikteydi. Hedef kuzey-g├╝ney do─črultusunda uzanan b├╝y├╝k Anadolu demiryolunu ele ge├žirmekti. Bunun sa─članmas─▒yla T├╝rkler ellerindeki son ├╝ss├╝ de yitirmi┼č olacaklard─▒.
Yunanl─▒lar─▒n g├╝ney grubu ├╝lkenin i├ž kesimlerine dalarak Afyonkarahisar'a sald─▒rd─▒. Cephenin g├╝ney kesimine komuta eden Refet Pa┼ča, durumu enine boyuna so─čukkanl─▒l─▒kla tartan bir strateji ustas─▒ olmaktan ├žok, atak bir s├╝vari generaliydi; geri ├žekilmek ve demiryoluyla birlikte Afyonkarahisar'─▒ da d├╝┼čmana terk etmek zorunda kald─▒. B├Âylece burada Yunanl─▒lar hedeflerinin birinci hamlesini ba┼čar─▒yla sonu├žland─▒rm─▒┼č oluyorlard─▒.
«   01   ...    36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56   »   


´╗┐