´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 51


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


pahas─▒na olursa olsun elde tutmakt─▒, buras─▒ ordunun can damar─▒yd─▒, savunman─▒n belkemi─čiydi. ┼×imdi ise onu kaybetmi┼člerdi; onunla birlikte zengin yard─▒m kaynaklar─▒ bulunan b├╝t├╝n Bat─▒ Anadolu'yu da. Yol ve ge├žit vermez i├ž kesimlerde, verimsiz Anadolu yaylas─▒nda ordu beslenemezdi; daha da k├Ât├╝s├╝ orduyu eyleme y├Âneltmek ve g├╝├žle┼čmi┼čti. Hay─▒r, Eski┼čehir bu kadar ucuza d├╝┼čmana b─▒rak─▒lmamal─▒yd─▒.
Pa┼ča dizlerinin ├╝st├╝ne yayd─▒─č─▒ bir haritan─▒n ├╝zerine e─čilmi┼č halde oturmaktayd─▒. Y├╝z├╝ k├╝l rengi bir pe├žeyle ├Ârt├╝lm├╝┼č gibiydi. Bu y├╝zde ├žizgiler bir maskenin kaskat─▒l─▒─č─▒ndayd─▒lar. K─▒p─▒rdamadan oturuyordu; sadece ince parmaklar─▒ tespihinin k─▒rm─▒z─▒ ta┼člar─▒yla oynuyordu. (Tespih asl─▒nda M├╝sl├╝manlar─▒n dua etmesi i├žindir. Fakat g├╝n├╝m├╝zde T├╝rkler bunu dua etmekten ├žok, al─▒┼čkanl─▒klar─▒ndan ya da sinirlerini yat─▒┼čt─▒rmak amac─▒yla ├žekerler.)
Pa┼ča birden ba┼č─▒n─▒ kald─▒rd─▒. Yan─▒ba┼č─▒nda yap─▒lan sohbetin son s├Âzlerini i┼čitmi┼č olmal─▒yd─▒. Elinin bir savunma hareketiyle k─▒rm─▒z─▒ tespihi haritan─▒n ├╝st├╝ne f─▒rlatt─▒ ve ÔÇťNe ├Ânemi var demiryolunun?ÔÇŁ dedi. ÔÇťEski┼čehir'in ya da bilmem nerenin? Hi├ž! Her ┼čeyden ├Ânce ordu gelir ve ordu hen├╝z ayaktad─▒r!ÔÇŁ
K─▒r─▒k pencereden, d─▒┼čarda, ay ─▒┼č─▒─č─▒n─▒n ayd─▒nlatt─▒─č─▒ ├ž─▒plak tepelerin ├╝st├╝nde, ├žekilen ordu g├Âr├╝n├╝yordu; g├Âlgemsi karalt─▒lar, ba┼člar─▒ ├Ânde sessizce ilerlemekteydiler. ─░nce, uzun y├╝r├╝y├╝┼č kollar─▒ -baz─▒lar─▒ damlalar gibi birliklerinden kopmu┼člard─▒- yava┼č akan bir ─▒rma─č─▒n geride b─▒rakt─▒─č─▒ son s─▒z─▒nt─▒lar─▒ and─▒r─▒yorlard─▒. Bu insan y─▒─č─▒n─▒na h├ól├ó bir ordu denilebilir miydi?
Sessizli─čin i├žinde Pa┼čan─▒n, uzun uzad─▒ya bir d├╝┼č├╝n├╝┼č├╝n sonucunu bildirircesine s├Âyledi─či s├Âzler duyuldu: ÔÇťD├Ârt haftada d├╝┼čman─▒ yenilgiye u─črataca─č─▒m!ÔÇŁ B├Âyle bir ┼čey, bu ortamda ├Âylesine ger├žekle┼čmesi pek olanaks─▒z g├Âr├╝n├╝yordu ki, bir delinin hezeyan─▒ san─▒lmas─▒ e─čilimi a─č─▒r basmaktayd─▒.
Sakarya'n─▒n ├žamurlu yata─č─▒n─▒n ard─▒nda, ovadan bat─▒ya do─čru y├╝kselen, uzun bir dizi halindeki tepelerin do─čal bir tabya olu┼čturdu─ču yerde geri ├žekilmeye son verildi. Yeniden d├╝zenlenen birlikler d├╝┼čmana kar┼č─▒ tekrar cephe ald─▒lar. K─▒sa bir dinlenme g├╝n├╝yle yorgunluklar─▒n─▒ ├ž─▒kard─▒ktan sonra, denilebilir ki, elleri kan i├žinde kalarak, kaskat─▒ kayal─▒k toprakta siper kazmaya koyuldular.
Millet Meclis'inde ise barometre f─▒rt─▒na g├Âsteriyordu. Cesaretin yitirilmesi ve ├Âfke, ate┼čli bir su├žlama havas─▒ yaratm─▒┼čt─▒. Muhalefet mahvolmaktan kurtulmak i├žin art─▒k hi├žbir umut kalmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yordu; mill├« dava giderilemeyecek kay─▒plara u─čram─▒┼čt─▒. Ba┼čkan─▒n yanda┼člar─▒ ise ├žaresizlik i├žindeydiler, asl─▒nda kendileri de art─▒k hi├žbir ┼čeyin kurtar─▒lamayaca─č─▒ kan─▒s─▒ndayd─▒lar.
Ankara bat─▒dan ka├ž─▒p gelmi┼č halkla dolmu┼čtu; bunlar a├ž─▒k araziye yerle┼čtirilmi┼člerdi, yokluk ve sefillik kamplar─▒ halinde geni┼č bir kemer gibi kenti ├žepe├ževre ku┼čatm─▒┼člard─▒. Kalabal─▒k gruplar caddelerde avare avare bekle┼čiyor, birbirleriyle kayg─▒ dolu bir iki kelime konu┼čuyorlard─▒.
Fakat yanlar─▒ndan bir subay ge├žecek olsa, hemen derin bir sessizli─če g├Âm├╝l├╝yorlar ve ├žok ┼čeyler anlatan bak─▒┼člarla onu s├╝z├╝yorlard─▒; bu bak─▒┼člarla ├ódeta ÔÇťYunan─▒ yurdumuzun i├žine getiren sizlersinizÔÇŁ der gibiydiler.
Parlamentoda g├╝nlerdir hi├žbir i┼če yaramayan tart─▒┼čmalar ve yine ayn─▒ derecede hi├žbir i┼če yaramayan kar┼č─▒l─▒kl─▒ su├žlamalar s├╝r├╝p gidiyordu. Mustafa Kemal bunlara kat─▒lmam─▒┼č, kendini toplant─▒lardan uzak tutmu┼čtu. Ortal─▒─č─▒n durulmas─▒n─▒ bekliyordu ve sonunda da her ┼čey i├žinden iste─či gibi oldu.
Muhalifler ordunun ba┼čkomutanl─▒─č─▒n─▒ bizzat ba┼čkan─▒n ├╝stlenmesini istiyorlard─▒. B├Âylece sorumlulu─čun b├╝t├╝n y├╝k├╝n├╝ onun omuzlar─▒na y├╝klenmeyi ama├žl─▒yorlard─▒: Mustafa Kemal'in yanda┼člar─▒ ise duraksamalar i├žindeydiler; bu durumda yine bir ├žekilme olursa, t├╝m sorumluluk ├Ândere ait olacak, bu da onun ├žok k├Ât├╝ ┼čekilde h─▒rpalanmas─▒na yol a├žabilecekti. Ne var ki kendisi de susuyordu, Meclis'ten uzak duruyordu, ba┼čkomutanl─▒─č─▒ istemek do─črultusunda hi├žbir zorlamada bulunmuyordu, b├╝t├╝n bunlar onun da yakla┼čan fel├óketi ka├ž─▒n─▒lmaz g├Ârd├╝─č├╝ kan─▒s─▒n─▒ g├╝├žlendirmekteydi.
«   01   ...    41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56   »   


´╗┐