´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 52


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


Ancak yanda┼člar─▒ onun ba┼čkomutan olmas─▒ndan ba┼čka ├ž─▒kar yol g├Âremiyorlard─▒. Ayr─▒ca onun ad─▒ sihirli bir ├Âzellikle de kayna┼čmaktayd─▒: Sava┼člarda ┼čans hep ondan yana olmu┼čtu.
Millet Meclisi sonunda vard─▒─č─▒ kararda, ba┼čkomutanl─▒─č─▒n Mustafa Kemal taraf─▒ndan ├╝stlenilmesinin kurtulu┼č i├žin tek ve son ├žare olarak g├Ârd├╝─č├╝n├╝ belirtti. Bu karar ├╝zerinedir ki Mustafa Kemal toplant─▒ya kat─▒ld─▒ ve kendisine lay─▒k g├Âr├╝len g├Ârevi ├╝├ž ay s├╝reyle ÔÇťMillet Meclis'inin sahip oldu─ču b├╝t├╝n yetkileri ve haklar─▒ kendisinin de kullanmas─▒ ko┼čuluylaÔÇŁ kabul etti─čini bildirdi.
Meclis'in devre d─▒┼č─▒ b─▒rak─▒lmas─▒ ve devletin b├╝t├╝n g├╝├žlerinin topluca tek bir ki┼činin eline verilmesi demekti bu. Deh┼četle irkilenler oldu; bir├žoklar─▒ bu ├Âneriyi asla gideremedikleri bir ku┼čkunun a├ž─▒k├ža do─črulanmas─▒ olarak g├Âr├╝yordu, Mustafa Kemal'in hanedan─▒ devirece─či ve tac─▒ ele ge├žirece─či ┼čeklinde beliren bilinen ku┼čkuydu bu. Muhalifler ayr─▒ca kendileri i├žin de kayg─▒l─▒yd─▒lar ve onun bu yetkiyi muhalefeti etkisiz duruma getirmek i├žin kullanaca─č─▒n─▒ san─▒yorlard─▒. Devrim zamanlar─▒nda bir vatana ihanet su├žlamas─▒ kolayca yap─▒labilirdi.
Mustafa Kemal muhaliflerin kayg─▒lar─▒n─▒ giderdi, fakat iste─činde de direndi; ola─čan├╝st├╝ durumlar─▒n ola─čan├╝st├╝ ├Ânlemleri gerektirdi─čini anlatt─▒. B├Âylece ona istedi─či yetkileri vermek zorunda kald─▒lar. Buna g├Âre ba┼čkomutan─▒n verece─či emirler yasa niteli─činde olacakt─▒. Fakat kesinlikle bir diktat├Ârl├╝─če t─▒rman─▒lmas─▒n─▒ ├Âzel bir ko┼čulla ├Ânlemeyi de ihmal etmediler; buna g├Âre ge├žici olarak ├╝├ž ay s├╝reyle verilmi┼č bulunan tam yetki, her zaman i├žin Millet Meclisi'nce geri al─▒nabilecekti.
Bunlar gizli oturumlarda kararla┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒. Diktat├Âr yetkisi veren yasan─▒n kabul edildi─či a├ž─▒k oturumda Mustafa Kemal -uzun ve bir├žoklar─▒ i├žin anla┼č─▒lmayan bir susu┼čtan sonra- ┼ču a├ž─▒klamay─▒ yapt─▒: ÔÇťD├╝┼čman─▒ er ge├ž yenilgiye u─črataca─č─▒m─▒za olan g├╝ven ve inanc─▒m bir an i├žin bile sars─▒lmam─▒┼čt─▒r. Bu kesinkes inanc─▒m─▒ y├╝ksek meclise kar┼č─▒, b├╝t├╝n millete kar┼č─▒ ve b├╝t├╝n d├╝nyaya kar┼č─▒ il├ón ederim.ÔÇŁ
B├Âylesine bir g├╝vene belki ger├žekten sahip olmu┼čtur, bunu kamuoyu ├Ân├╝nde il├ón etmesi ise bir zorunluluktu, ama onun ┼čans─▒na k├Âr├╝ k├Âr├╝ne inanan kimselerden olmad─▒─č─▒ da kesin. ├ťstelik uza─č─▒ g├Âren, kat─▒ ger├žekleri b├╝y├╝k laflar─▒n telkin g├╝c├╝yle saklamaya asla kalk─▒┼čmam─▒┼č bir insand─▒. Umutsuzluk saatleri bilinmeden, karars─▒zl─▒─č─▒n yol a├žt─▒─č─▒ g├╝├žs├╝zl├╝─č├╝ bizzat kendinde ya┼čamadan, kendi k├╝├ž├╝kl├╝─č├╝n├╝n ├žekingenlik ve ├╝rkeklik i├žinde bilincine varmadan insansal b├╝y├╝kl├╝─če nas─▒l eri┼čilir? Halk─▒n─▒n gelece─či u─čruna ya┼čayan nesilden binlerce insan─▒ feda etti. Bunun sorumlulu─čunu yaln─▒zca o ta┼č─▒d─▒. Bu y├╝k├╝ omuzlamak hemen hemen insan├╝st├╝ bir ├žabay─▒ gerektirmi┼čti. E─čer talih onun aleyhine d├Ânseydi, bizzat kendi hayat─▒n feda etmeye haz─▒r olmas─▒n─▒n ne anlam─▒ olabilirdi?
Onu o g├╝nlerde g├Ârenler, i├ž d├╝nyas─▒n─▒ kavuran ac─▒lar─▒ fark ediyordu. Y├╝z├╝nde h├ól├ó o soluk k├╝lrengi pe├žesi vard─▒, ama kaskat─▒ maskesini ta┼č─▒m─▒yordu art─▒k. Y├╝z ├žizgileri zaman zaman ┼čekil de─či┼čtirir gibi gev┼čiyor, sonra tekrar alabildi─čine geriliyor, ifadesi s├╝rekli de─či┼čiyordu. Sab─▒rs─▒zd─▒, birdenbire ├Âfkelenip, en k├╝├ž├╝k ┼čeylere bile sinirleniyordu; onunla ge├žinmek zordu, daha da zor olan─▒ ona bir ┼čeyi be─čendirmekti.
Tarihsel ki┼čilikleri hi├ž kimse, ad─▒mlar─▒n─▒ g├Ârkem ve kusursuzluk i├žinde atan tiyatro kahramanlar─▒na d├Ân├╝┼čt├╝rmelidir.
Mustafa Kemal s├╝rekli bir gerilim i├žindeydi, buna sinirlerinin a┼č─▒r─▒ gerginli─či de diyebiliriz, ├╝stelik bu durum iki y─▒ld─▒r s├╝r├╝p gidiyordu; dengeleyici bir ┼čeye gereksinimi vard─▒ ve bu ama├ž da alkole el att─▒, zaten ├Âteden beri dostu olan bir ┼čeydi alkol. Ne var ki alkol onu uyu┼čturmuyordu, sakinle┼čtiriyordu; b├Âylece ├žok ┼čeylere, pek ├žok ┼čeylere katlanabilme g├╝c├╝n├╝ g├Âsterebiliyordu. Ayr─▒ca g├Âr├╝n├╝┼če bak─▒l─▒rsa, i├žmek zihnine berrakl─▒k ve canl─▒l─▒k da vermekteydi. Az uyuyan bir adamd─▒ ve geceleri dostlar─▒yla birlikte i├žki masas─▒ ba┼č─▒nda, ├žo─ču kez g├╝n ─▒┼č─▒y─▒ncaya kadar oturmak al─▒┼čkanl─▒─č─▒ vard─▒. Bu uzun saatlerde -d─▒┼č g├Âr├╝n├╝m├╝nde Do─čulu sakinli─čini koruyarak- ola─čan├╝st├╝ bir canl─▒l─▒kla ve zihinsel yetilerinin keskinli─činde hi├žbir aksama olmadan hemen yaln─▒z kendisi konu┼čur, asla yorulmaz, o s─▒rada ele ald─▒─č─▒ konuyu
«   01   ...    42   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56   »   


´╗┐