´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 53


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


konu┼čmalarla iyice g├Âzden ge├žirir, onu b├╝t├╝n olas─▒l─▒klar─▒ i├žinde inceler ve en sakl─▒ k├Â┼čelerine kadar ayd─▒nlatmaya u─čra┼č─▒rd─▒. ─░lgilendi─či bir problemle u─čra┼čmas─▒ asl─▒nda s├╝rekliydi, hi├ž ara vermeden onu uzun uzad─▒ya d├╝┼č├╝n├╝rd├╝, i┼čte hesaplar─▒n─▒n her zaman do─čru ├ž─▒kmas─▒n─▒n, bu y├╝zden ├ževresindekileri s─▒k s─▒k ┼ča┼čk─▒nl─▒─ča u─čratmas─▒n─▒n s─▒rr─▒ buradad─▒r.
Nitekim ona diktat├Ârl├╝k yetkileri verildi─či zaman, yapaca─č─▒ i┼čleri kafas─▒n─▒n i├žinde ├žoktan haz─▒rlam─▒┼č, s─▒raya koymu┼č bulunuyordu. Buyruklar─▒ yasa g├╝c├╝ndeydi, birbiri ard─▒ndan verilmeye ba┼čland─▒lar.
O g├╝nlerden kendisi ÔÇťB├╝t├╝n milleti eylemiyle, duygular─▒yla, d├╝┼č├╝nceleriyle sava┼ča y├Âneltmek zorundayd─▒mÔÇŁ diye s├Âz eder. ÔÇťSadece d├╝┼čman─▒n kar┼č─▒s─▒nda yer alanlar de─čil, k├Ây├╝nde, evinde, tarlas─▒nda tek tek herkes kendisini ├Âzellikle g├Ârevlendirilmi┼č olarak g├Ârmeli ve t├╝m varl─▒─č─▒n─▒ sava┼ča adamal─▒yd─▒.ÔÇŁ Milletleri ola─čan├╝st├╝ ba┼čar─▒lara g├Ât├╝rebilecek olan yaln─▒zca psikolojik kald─▒ra├žt─▒r, Mustafa Kemal bu kald─▒rac─▒ kullanmas─▒n─▒ bilmi┼čtir. ─░lk bak─▒┼čta zorlamalar, k─▒s─▒tlamalar gibi g├Âr├╝nen ┼čeyler, bilin├žle ve seve seve yap─▒lan fedak├órl─▒klara d├Ân├╝┼čm├╝┼čt├╝r. ─░nsanlar birtak─▒m i┼čleri kendilerine b├Âyle emredildi─či i├žin de─čil, bu i┼člerde kendilerinin de ortakla┼ča sorumlulu─ču bulundu─čunu i├žlerinde duyduklar─▒ i├žin yapm─▒┼člar; yapt─▒klar─▒ ┼čeyin, harcad─▒klar─▒ ├žabalar─▒n ba┼čar─▒ya ula┼čmay─▒ do─črudan etkiledi─či inanc─▒yla hareket etmi┼člerdir. Ancak b├Âylesine sa─člam ruhsal bir taban ├╝zerine maddi g├╝├žler ger├žekten etkili olabilecek ┼čekilde oturtulabilirdi.
Kesin kararl─▒l─▒kla hak bildi─či yoldan d├Ânmemek ruhu ├Ânderden halk y─▒─č─▒nlar─▒na ge├žmi┼čti, ├ťlke ba┼čtan ba┼ča bir ordug├óha d├Ân├╝┼čm├╝┼č, sava┼č kendili─činden b├╝y├╝k bir do─čal eylem durumuna gelmi┼čti. Fabrikalar─▒ yoktu, birka├ž tornac─▒ tezg├óh─▒ d─▒┼č─▒nda makineleri pek azd─▒. Orduya gerekli olan ne varsa, sara├žlar─▒n, marangozlar─▒n, arabac─▒lar─▒n, t├╝fek├ži ustalar─▒n─▒n k├╝├ž├╝k at├Âlyelerinde el eme─čiyle yap─▒lmaktayd─▒. Modern sava┼č ayg─▒tlar─▒n─▒ bile bu ko┼čullarda, elden geldi─čince iyi ┼čekilde yapmay─▒ ba┼čar─▒yorlard─▒. Hemen her ┼čeyin yap─▒lmas─▒n─▒n bir yolunu buluyorlard─▒, ├Âyle ki d├╝┼čman─▒n d├╝┼č├╝r├╝lm├╝┼č u├žaklar─▒n─▒n kal─▒nt─▒s─▒ndan u├žak yap─▒p u├žuruyorlard─▒. B├Âyle u├žaklarla havalanmak da ayr─▒ bir cesaret i┼čiydi. Giyim e┼čyas─▒ ├╝retimi h─▒zl─▒ y├╝r├╝t├╝lemiyordu, elde ne varsa onlar al─▒n─▒yordu. Bu nedenle bir yasa ├ž─▒kar─▒ld─▒, ÔÇťistisnas─▒z, her konut bir kat ├žama┼č─▒r, bir ├žift ├žorap ve ayakkab─▒dan olu┼čan bir giyim donat─▒m─▒ vermekle y├╝k├╝ml├╝ k─▒l─▒nd─▒.ÔÇŁ
Tek bir ta┼č─▒t arac─▒ vard─▒, k├Âyl├╝lerin ├Âk├╝z arabas─▒, ka─čn─▒. Bunlar saatte ancak 4 kilometre yol alabiliyorlar, ama bu h─▒zla da y├╝zlerce mil ├Âteye cephane ve yiyecek ta┼č─▒yorlard─▒. ├çok ge├žmeden b├╝t├╝n ├╝lkeyi, gece g├╝nd├╝z demeden y├╝r├╝yen ka─čn─▒lar─▒n tahta tekerleklerinin ├ž─▒kard─▒─č─▒ gac─▒rt─▒lar ve tak─▒rt─▒lar kaplad─▒; b├╝t├╝n yollarda (ya da ba┼čka kelime bulunamad─▒─č─▒ i├žin yol denilen yerlerde) bu ka─čn─▒ kollar─▒, Avrupal─▒y─▒ delirtecek salyangoz gidi┼čiyle ilerlemekteydi. Arabalar─▒n hemen hepsi kad─▒nlarca y├╝r├╝t├╝l├╝yordu. Sava┼č b├Âlgesine var─▒l─▒nca, bu kad─▒nlar bebeklerini s─▒rtlar─▒na s─▒k─▒ca ba─člay─▒p a─č─▒r top mermilerini tek tek omuzlar─▒na al─▒yor, ├╝stlerini ba┼č├Ârt├╝lerinin ucuyla ├Ârt├╝yor, b├Âylece yolun kumlu tozunun, mermilerin duyarl─▒ tapalar─▒na bula┼čmas─▒n─▒ ├Ânl├╝yor ve bunlar─▒ ileri hatlara kadar ta┼č─▒yorlard─▒.

* * *

Sakarya Sava┼č─▒ ola─čan├╝st├╝ ├Ânemdedir, aral─▒ks─▒z ├╝├ž hafta ve bir g├╝n s├╝rd├╝. Ger├ži b├╝y├╝k sava┼člardan biridir, fakat onun as─▒l ├Âzelli─či tarihin en ac─▒mas─▒z ve inat├ž─▒ ┼čekilde yap─▒lm─▒┼č sava┼člar─▒ndan biri olmas─▒d─▒r.
Yunanl─▒lar Eski┼čehir'de kazand─▒klar─▒ zaferden sonra, T├╝rklere d├Ârt hafta zaman b─▒rakmak zorunda kalm─▒┼člard─▒. ┼×imdi i├žine girecekleri topraklar, yaz ortas─▒nda ├žorakl─▒ktan yana ├ž├Âlden farks─▒zd─▒, bitki ├Ârt├╝s├╝nden yoksundu ve pek az su vard─▒. ─░leri harek├ót ├Âzenli ├Ân haz─▒rl─▒klar─▒ gerektiriyordu; bu ilerleme do─čal ├Âzelli─či bak─▒m─▒ndan Napolyon'un 1812 y─▒l─▒nda Rusya'n─▒n i├ž kesimlerine yapt─▒─č─▒ seferden ├žok farkl─▒ olmayacakt─▒. Yaln─▒z burada Yunanl─▒lar─▒n bir avantaj─▒ vard─▒, o da has─▒mlar─▒n─▒n sonsuz bir ├žekilme yapabilme olana─č─▒na sahip bulunmay─▒┼člar─▒yd─▒. Ankara bir Moskova de─čildi. Gen├ž devrimci devletin simgesi olan bu kent, ku┼čkusuz sava┼čmadan teslim edilemezdi.
«   01   ...    43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56   »   


´╗┐