´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô III : 55


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô III

DAGOBERT VON MIKUSCH


Geceleri, k─▒r─▒k kaburgas─▒ ci─čerini s─▒k─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒ i├žin yapaca─č─▒ her hareket b├╝y├╝k ac─▒lar verdi─či halde, odan─▒n i├žinde durup dinlenmeden bir a┼ča─č─▒ bir yukar─▒ gidip geliyor.
Sabahlar─▒, ba┼čkomutan─▒ ata bindiriyorlar, ├Ân hatlara gidiyor, sava┼č─▒n durumunu anl─▒yor, kendisi de sava┼č─▒n i├žine dal─▒yor. Fakat insanlar g├Âzlerinin ├Ân├╝nde erimektedir. Asl─▒nda cephede geri ├žekilen hi├žbir hat yoktur, hatlar daha ├žok yava┼č yava┼č eriyerek kana bulanm─▒┼č topra─č─▒n i├žinde kaybolmaktad─▒r. ─░nsan g├Âvdelerinden kurulan her yeni baraj, sald─▒ran d├╝┼čman selinin alt─▒nda kalmaktad─▒r.
Yan─▒nda ordunun Genelkurmay Ba┼čkan─▒ Fevzi Pa┼ča vard─▒r; sava┼člar g├Ârm├╝┼č deneyimli bir asker, g├╝r siyah sa├žlar─▒ ve berrak, sert bak─▒┼čl─▒ kapkara g├Âzleriyle pehlivan yap─▒l─▒ bir adam. ├çevresine g├╝ven ve huzur sa├žmaktad─▒r. Zafere olan inanc─▒ bir an i├žin bile sars─▒lmam─▒┼čt─▒r; bu inanc─▒n─▒ ├ódeta ─▒┼č─▒klar sa├žan bir kutsal ekmek kab─▒ gibi gitti─či her yere yan─▒nda g├Ât├╝r├╝yor gibidir. ├ľzellikle bu iyimser inanc─▒ndan dolay─▒d─▒r ki, ba┼čkomutan onu birinci yard─▒mc─▒s─▒ yapm─▒┼čt─▒. ─░nce hesaplar─▒n adam─▒ Mustafa Kemal'in de bat─▒l inanc─▒ vard─▒r.
Cepheyi y├Âneten ─░smet Pa┼ča'yd─▒. Bu ufak tefek, yar─▒ yar─▒ya sa─č─▒r general, zay─▒flam─▒┼č, sivrilmi┼č y├╝z├╝nde oldu─čundan daha b├╝y├╝km├╝┼č gibi g├Âze batan burnuyla i─čne ipli─če d├Ânm├╝┼čt├╝, ama hemen her yere yeti┼čiyordu. Daha ├Ânceki yenilgiyi gidermek istiyor, geri ├žekilmiyordu, ├žekilmemek zorundayd─▒ da.
Refet Pa┼ča, Kastamonu ormanlar─▒ndan ├žoktan d├Ânm├╝┼čt├╝. Ona savunma bakanl─▒─č─▒ g├Ârevini vermi┼člerdi. ├çevik s├╝vari becerikli bir organizat├Âr oldu─čunu kan─▒tlam─▒┼čt─▒. ─░nsan ve malzemeden yana ├╝lkenin olanaklar─▒ nelere elverdiyse, hepsini cepheye y─▒─čm─▒┼čt─▒. Yunanl─▒lar kar┼č─▒s─▒nda i├žinde bulunulan daha d├╝┼č├╝k d├╝zey, hi├ž de─čilse bir par├ža onlara denk bir duruma getirilmi┼čse, bu ba┼čar─▒ onun ├žabalar─▒ sayesinde sa─članm─▒┼čt─▒. ┼×imdi de ikmal i┼čini y├Ânetiyordu. Fakat cephane bitmek ├╝zereydi. Bataryalardan ve avc─▒ hatlar─▒ndan durmadan gelen cephane isteklerinin ancak pek az─▒n─▒ kar┼č─▒layabiliyordu.
ÔÇťYunanl─▒lar ├çalda─č─▒'n─▒ alamad─▒klar─▒ s├╝receÔÇŁ demi┼čti ba┼čkomutan, ÔÇťKorkulacak derecede k├Ât├╝ bir durum yoktur. Fakat oray─▒ ele ge├žirirlerse, geri ├žekilme yolumuzu keserler ve biz de kapana k─▒s─▒l─▒r─▒z.ÔÇŁ (├çalda─č─▒ Ankara do─črultusunda son y├╝ksek tepeydi).
Bunu s├Âyledi─či g├╝n├╝n ak┼čam─▒ Yunanl─▒lar─▒n ├çalda─č─▒'n─▒ ald─▒klar─▒ ve ondan da ├Âteye ilerledikleri haberi geldi. Ankara'da, halk─▒n ve Millet Meclisi'nin kayg─▒l─▒ bir bekleyi┼č i├žinde kulak kesildi─či bu kentte, top seslerini gittik├že daha yak─▒ndan g├╝mb├╝rdedi─či duyuluyordu.
Kur┼čun gibi a─č─▒r bir gece ve bir g├╝n daha ge├žti. Ba┼čkomutan bir soruyla y├╝z y├╝zeydi: Art─▒k geri ├žekilme emrini vermeli miydi? Ama durum Eski┼čehir'dekinden ├žok farkl─▒yd─▒, ┼čimdi bir geri ├žekilme her ┼čeyin kaybedilmesi demekti. Durup kalmak ise bir fel├óket olabilirdi; ancak ayn─▒ fel├óket ├žekili┼č i├žin de s├Âz konusuydu. O halde iyisi mi biraz daha direnmeli, beklenmeliydi. Sava┼člarda ┼čimdiye kadar ┼čans hep ona g├╝lmemi┼č miydi? ┼×u anda g├╝venilebilecek tek ┼čey de buydu.
Bir gece daha, fel├óket ├žemberini gittik├že daha daralt─▒yor gibidir. Derken, saat sabah─▒n ikisi, telefon ├žal─▒yor. Fevzi Pa┼ča bizzat ba┼čkomutanla konu┼čmak istemektedir. Ola─čan├╝st├╝ bir durum olmal─▒.
K├Ây evinde soluk kesen bir sessizlik. Koridorda duran kurmay subaylar─▒ donup kalm─▒┼člar gibi. ┼×imdi Mustafa Kemal'in sesi i┼čitiliyor; heyecandan k─▒s─▒kla┼čm─▒┼čt─▒ bu ses. ÔÇťSiz misiniz, Pa┼ča hazretleri? Nas─▒l? Do─čru anlad─▒ysam, ├çalda─č─▒'n─▒n yar─▒s─▒ geri mi al─▒nd─▒?.. Ne diyorsunuz, Yunanl─▒lar─▒n takati kalmad─▒ m─▒? ├çekilmeleri mi bekleniyor?ÔÇŁ
┼×a┼č─▒rt─▒c─▒ haber sabahleyin do─čruland─▒. Yunan sald─▒r─▒s─▒ durmu┼čtu; yeniden sald─▒racak hali kalmad─▒ besbelliydi. Kelimenin tam anlam─▒yla s├Âylemek gerekirse g├╝c├╝, Anadolu'nun bu engebeli yaylas─▒nda kan kayb─▒ndan t├╝kenmi┼čti. D├Âv├╝┼č├╝n ba┼člamas─▒n─▒n 15. g├╝n├╝yd├╝, 7 Eyl├╝l 1921, Marne Sava┼č─▒'n─▒n yedinci y─▒ld├Ân├╝m├╝. Ve T├╝rkler ger├žekten bir ÔÇťMarne MucizesiÔÇŁ yaratm─▒┼člard─▒ (*).
«   01   ...    45   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56   »   


´╗┐