´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô IV : 02


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô IV

DAGOBERT VON MIKUSCH


General Papulas ba┼čkomutanl─▒ktan ├žekilmi┼čti, zafere olan inanc─▒n─▒ yitirmi┼č bulunuyordu. Yerine gelen General Hacanesti, g├╝zel ─░zmir'de konforlu kararg├óh─▒nda kal─▒yordu. Arada s─▒rada g├Ârevine ba─čl─▒l─▒─č─▒n─▒ g├Âstermek i├žin, otomobille cepheyi ┼č├Âyle bir dola┼čmaktayd─▒. S─▒rmalar ve kordonlarla s├╝sl├╝ ├╝niformas─▒ i├žinde, semiz ve keyifli, mevzilerde geziyor, askerlere sab─▒r ve sebat g├Âstermeleri i├žin l├╝tfedip uyar─▒larda bulunuyordu. Subaylar kendilerine ba┼čkomutanlar─▒n─▒ ├Ârnek al─▒yor, her biri elden geldi─čince tatl─▒ bir hayat ya┼čamaya ├žal─▒┼č─▒yor, askerler de ayn─▒ ┼čeyi yap─▒yorlard─▒. Can s─▒k─▒nt─▒s─▒yla dolu g├╝nler, haftalar, aylar i├žkiyle, kumarla ya da di─čer e─člencelerle ge├ži┼čtirilmeye u─čra┼č─▒l─▒yordu. Orada burada talan yapmak e─členceli bir u─čra┼č oluyordu. Zoraki ge├žirilen bo┼č zaman tart─▒┼čmalara, dala┼čmalara elveri┼čli bir hava yaratm─▒┼čt─▒. B├Âylece Yunanl─▒lar─▒n co┼čkusu politikaya y├Âneldi. Ordug├óhlar agoraya d├Ând├╝. (*) Askerler iki partiye b├Âl├╝nd├╝ler. Kralc─▒lar ba┼čar─▒s─▒zl─▒─ča u─črad─▒─č─▒ndan, cumhuriyet├žiler seslerini y├╝kseltmekteydiler. Bir yanda ÔÇťKonstantinÔÇŁ bir yanda ÔÇťVenizelosÔÇŁ ┼čimdi kavgan─▒n sava┼č naralar─▒ olmu┼čtu. As─▒l d├╝┼čman art─▒k kar┼č─▒da, siperlerin ├Âb├╝r taraf─▒nda de─čil, aksine kendi ordug├óhlar─▒ndayd─▒. G├Âr├╝┼č ayr─▒l─▒─č─▒ mangalara kadar b├╝t├╝n ordu kademelerine yay─▒lm─▒┼čt─▒.
Yunan Ba┼čbakan─▒ Gunaris, Bat─▒n─▒n b├╝y├╝k g├╝├žlerine, yard─▒m etmeleri i├žin umutsuzca seslendi. Avrupa'n─▒n y├╝ce bar─▒┼č amac─▒ u─čruna ├╝lkesi, g├╝c├╝n├╝ sonuna kadar zorlam─▒┼čt─▒. Yunanistan elbette ki Do─ču H─▒ristiyanlar─▒n─▒ kendi yazg─▒lar─▒yla ba┼čba┼ča b─▒rakmak sorumlulu─čunu ├╝stlenemezdi. Fakat destek g├Ârmeden de sava┼č─▒ s├╝rd├╝recek durumu kalmam─▒┼čt─▒, ├žok ┼čeyin yoklu─čunu hissediyordu, ├Âzellikle de paran─▒n.
Paris'tekiler ├╝zg├╝n tav─▒rlarla omuz silktiler. Kral─▒n─▒z Konstantin'i geri ├ža─č─▒rmasayd─▒n─▒z, sizi bu kadar uyarm─▒┼čt─▒k, amaÔÇŽ harc─▒├ólem laflar, ancak yine de hakl─▒. Fransa s─▒rf Yunanl─▒lar─▒ i├žine d├╝┼čt├╝kleri naho┼č durumdan ├žekip ├ž─▒karmak i├žin, kendi ├╝lkesini sava┼ča zorlayabilir miydi?
─░ngiltere D─▒┼či┼čleri Bakan─▒ Lord Curzon, verdi─či so─čuk bir cevapla, Gunaris'in biraz daha sabretmesini s├Âyledi. Yak─▒nda b├╝y├╝k devletler Paris'te toplanacak konferansta bir araya gelecekler ve Do─ču sorununu ciddi ┼čekilde ele alacaklard─▒. Para m─▒? Hay─▒r, devletin durumu dolay─▒s─▒yla ne yaz─▒k ki hi├žbir ┼čey veremezdi. Tarafs─▒zl─▒k durumu vard─▒. Hem Yunanistan daha ├Ânce yap─▒lm─▒┼č bulunan arabulma ├Ânerisini de reddetmi┼čti. Ancak ├Âzel bir bor├ž iste─čine kar┼č─▒ da ku┼čkusuz hi├žbir itiraz s├Âz konusu olamazd─▒.
Bor├ž istenmedi. Ama Atina'ya yine de ├Ânemli ├Âl├ž├╝de yard─▒mlar akmaya ba┼člad─▒. O g├╝nlerde Londra'n─▒n ├╝nl├╝ para babalar─▒ndan biri, aslen Anadolulu bir Yunanl─▒, Sir Basil Zaharoff'tu; i┼č hayat─▒na ─░stanbul'da s─▒rt hamal─▒ olarak ba┼člam─▒┼č, sonra da d├óhiyane bir y├╝kselme g├Âstermi┼čti, ona ─░ngiliz Avam Kamaras─▒n─▒n takt─▒─č─▒ adla ÔÇťEsrarengiz Avrupal─▒ÔÇŁ diyorlard─▒. Zaharoff, Do─ču sorununu Lloyd George'la g├Âr├╝┼čm├╝┼č olmal─▒d─▒r. Venizelos'un dostu ve siyasal omuzda┼č─▒ oldu─ču i├žin, Londra'da yurtta┼člar─▒ i├žin elinden gelen her ┼čeyi yapm─▒┼čt─▒.

* * *

Alt─▒n Boynuz'un oradaki g├Ârkemli ba┼čkentin sesi ├ž─▒kmaz olmu┼čtu. Bir zamanlar oraya g├╝r├╝l g├╝r├╝l akan hayat suyu, yata─č─▒n─▒ ├žoktan Asya'ya do─čru ├ževirmi┼čti. Padi┼čahl─▒k h├╝k├╝meti art─▒k sadece yabanc─▒ b├╝y├╝k devletlerin inatla yerinde tutmaya u─čra┼čt─▒klar─▒ bir hayaldi. Sadrazam, bu yorgun ihtiyar, ├žoktand─▒r bakanl─▒k yapamayan bakanlar─▒n toplant─▒lar─▒na ba┼čkanl─▒k etmekteydi. Bab─▒├óli ÔÇťY├╝ksek Kap─▒ÔÇŁ binas─▒z bir b├╝y├╝k kap─▒ gibiydi. Burada ├ž├Âkm├╝┼č bir imparatorlu─čun son oyuncular─▒, bo┼č koltuklar─▒n kar┼č─▒s─▒nda rollerini oynamaya ├žal─▒┼čan hayaletleri and─▒r─▒yorlard─▒.
Osmano─čullar─▒'n─▒n taht─▒ h├ól├ó y├╝zy─▒llar─▒n g├Ârkemli i├žinde yerinde durmaktayd─▒, ama ├žepe├ževre d├Ârt bir yan─▒ ─▒ss─▒zla┼čm─▒┼čt─▒. Ba┼čkan-Pa┼ča'n─▒n becerikli devrim takti─či, kimseye sezdirmeden padi┼čah─▒ halk─▒ndan soyutlam─▒┼čt─▒. Kutsalla┼čm─▒┼č saltanat kurumuna kar┼č─▒ asla do─črudan sald─▒r─▒ya ge├žmemi┼č, tersine koruyucu tav─▒r tak─▒narak, g├Âr├╝n├╝┼čte padi┼čah─▒n ├Ân├╝nde yer alm─▒┼č, ancak ayn─▒ zamanda da geni┼č s─▒rt─▒n─▒ ona yaslayarak kendisini ├╝lkeden d─▒┼čar─▒ itmi┼čti.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    52   »   


´╗┐