´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô IV : 03


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô IV

DAGOBERT VON MIKUSCH


T─▒pk─▒ a─čabeyi Abd├╝lhamit gibi, Vahdettin de Y─▒ld─▒z K├Â┼čk├╝'n├╝n i├žinde, saraylar─▒n u├žsuz bucaks─▒z yaln─▒zl─▒─č─▒ kar┼č─▒s─▒nda ├╝rpertiler ge├žirmekteydi. Al─▒n yaz─▒s─▒ Ankara'da yaz─▒lm─▒┼čt─▒; kendisine sadece sesini kesmek ve beklemek d├╝┼č├╝yordu. ─░├žindeki huzursuzlu─ču ve ├╝rk├╝nt├╝y├╝ unutmak i├žin s─▒─č─▒nd─▒─č─▒ yer, gen├ž kar─▒s─▒n─▒n k├╝├ž├╝k, ┼čirin k├Â┼čk├╝ oluyordu. Nevzat Han─▒m'─▒n g├╝zel boynuna, padi┼čahl─▒k has hazinesinden ├ž─▒kard─▒─č─▒, benzerleri ancak masallarda olan harikulade incili m├╝cevherler tak─▒yor, gen├ž kad─▒n─▒n teselli bah┼čeden ellerini, ├ódeta art─▒k uzun s├╝re padi┼čahl─▒k ihsanlar─▒n─▒ veremeyece─čini sezmi┼č├žesine, de─čerli tak─▒larla c├Âmert├že s├╝sl├╝yordu.
─░stanbul'un ├╝n├╝ kaybolurken, Ankara'n─▒nki art─▒yordu. Bu ─░├ž Anadolu kentinin ad─▒, daha d├╝ne kadar haritada sadece herhangi bir noktayken, ┼čimdi b├╝t├╝n d├╝nyaca ├Â─črenilmi┼č ve an─▒l─▒r olmu┼čtu. Avrupa i├žin bu isim esrarl─▒, muammal─▒, ├Ânceden kestirilemeyen tehlikelerle dolu bir yer demekti. D├╝nyan─▒n M├╝sl├╝man halklar─▒ i├žin ise Ankara, hayranl─▒k uyand─▒ran bir umudun, heyecan y├╝kl├╝ bir bekleyi┼čin simgesi olmu┼čtu.
Daha sava┼č ve devrimin ortas─▒ndayken Millet Meclisi kendisi i├žin ayr─▒ bir bina yapt─▒rm─▒┼čt─▒; yeni bir devlet kurmak yolunda kararl─▒ bir iste─čin ilk ifadesi, onun temel ilkesi olan ÔÇťEgemenlik MilletindirÔÇŁ slogan─▒n─▒n sembol├╝yd├╝ bu. Ku┼čkusuz hen├╝z m├╝tevaz─▒ bir yap─▒yd─▒, daha ├žok k├╝├ž├╝k bir tren istasyonuna benziyordu, a├ž─▒k arazide yaln─▒z ba┼č─▒na, ama mutlu bir gelece─če olan g├╝venin cesur ileri karakolu gibi y├╝kselmekteydi.
Oturma yerleri okul s─▒ralar─▒n─▒ and─▒ran, bas─▒k tavanl─▒, basit salonundaki oturumlarda h├ól├ó bir Jakobenler kul├╝b├╝n├╝n toplant─▒lar─▒n─▒ hat─▒rlatan bir ┼čeyler vard─▒. ─░nsan─▒n akl─▒na ba─č─▒ms─▒zl─▒k bildirisinden sonra Kuzey Amerikal─▒ ├žift├žilerin ilk meclis toplant─▒lar─▒n─▒ da getiriyordu. T├╝rk milletvekillerinin ├žo─ču hayli uzakta oturdu─čundan parlamentoya atla geliyorlar ve hayvanlar─▒n─▒ d─▒┼čarda parmakl─▒klara ba─čl─▒yorlard─▒.
Sakarya Sava┼č─▒'ndan sonra Ba┼čkan-Pa┼ča, zafer t├Âren ve g├Âsterilerinden ka├ž─▒narak sessizce Ankara'ya d├Ând├╝. Ertesi g├╝n hi├ž umulmazken Meclis'te g├Âr├╝nd├╝. Ona askeri r├╝tbe olarak mare┼čallik ve ÔÇťGaziÔÇŁ unvan─▒n─▒ verdiler, zafer kazanan anlam─▒na bir s├Âzd├╝ bu, k├ófirlere kar┼č─▒ yap─▒lan sava┼čta kendini g├Âsteren bir kimseye verilen en y├╝ksek onur unvan─▒yd─▒.
Parlamentonun tam kar┼č─▒s─▒ndaki bir alan─▒ i┼č bilir eski bir profes├Âr alm─▒┼č ve oraya Amerikanvari bir ├žabuklukla yar─▒m k├órgir bir otel ile bir lokanta kurmu┼čtu.
Lokal her zaman h─▒ncah─▒n├ž dolu olurdu. ├ç├╝nk├╝ Ankara halk─▒ ┼čimdi giri┼čken hem┼čerilerinden ba┼čka, d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndan kentlerine akan yabanc─▒lar─▒ g├Ârmekteydi: Sovyet Rusya'n─▒n b├╝y├╝kel├žisi, Afganistan, Azerbaycan ve b├╝t├╝n Kafkas cumhuriyetlerinin el├žileri, b├╝y├╝k Avrupa devletlerinin temsilcileri, uzak Pencap'tan burada, Ankara'da, ├Âzg├╝n bir ─░sl├óm cumhuriyetinde serbest├že ya┼čamak i├žin g├Â├ž etmi┼č gelmi┼č Hindistanl─▒ M├╝sl├╝manlar, M─▒s─▒rl─▒ devrimciler, Bat─▒ ba┼čkentlerinden gelmi┼č muhabirler, macerac─▒lar, ajanlar ve Mustafa Sagir t├╝r├╝nden casuslarÔÇŽ Senussi'lerin b├╝y├╝k ┼čeyhi, Libya ├ž├Âllerindeki vaha-ba┼čkentinden ├ž─▒k─▒p, bu yeni Mekke'ye hac seferi yapm─▒┼č, Gazi'ye sayg─▒lar─▒n─▒ sunmu┼č ve ona elmaslarla bezeli bir k─▒l─▒├ž sunmu┼čtu; bu arma─čan ayn─▒ zamanda b├╝t├╝n ─░sl├óm d├╝nyas─▒n─▒n, k├ófirleri yenmi┼č olan kahramandan ┼čimdi ne bekledi─čini g├Âsteren bir uyar─▒yd─▒ da.
Gazi'nin oturdu─ču yer kentin d─▒┼č─▒nda, Sivas yolu ├╝zerinde, Ankara'ya rahat yar─▒m saat uzakl─▒ktaki ├çankaya'dayd─▒. Buran─▒n g├╝n├╝m├╝zdeki devlet ba┼čkanlar─▒n─▒n saraylar─▒na benzer bir yan─▒ yoktu. Basit bir k─▒r k├Â┼čk├╝yd├╝, ├ževresi bo┼č bir tepenin ├╝st├╝ndeydi, uzaktan kent ve u├žsuz bucaks─▒z Anadolu bozk─▒r─▒ g├Âr├╝n├╝yordu. Bozk─▒r─▒ ├ževreleyip birden y├╝kselen s─▒ra s─▒ra tepeler, g├╝ne┼č batarken koyu renk ametist morundan en tatl─▒ mercan pembesine kadar bir renk c├╝mb├╝┼č├╝ i├žinde par─▒ldard─▒; bug├╝n de kendisi yine burada, sadece kuleli bir yap─▒yla geni┼čletilmi┼č, s─▒radan bir yurtta┼č─▒n evinden farks─▒z olan ayn─▒ yerde oturmaktad─▒r. ├çevresinde, teras bi├žiminde bir bah├žeyle ayr─▒lm─▒┼č olarak, ├žar├žabuk yap─▒lm─▒┼č, ayr─▒ ayr─▒ pavyonlar vard─▒r; buralar─▒ sekreterler ve ki┼čisel hizmetini g├Âren kimseler ya da ola─čan├╝st├╝ kabuller i├žindir; bir zamanlar ├╝lkeler fethetmi┼č T├╝rk g├Â├žebelerin ├žad─▒rl─▒ konaklamalar─▒n─▒ hat─▒rlatan bir yerle┼čim d├╝zenidir bu.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   ...    52   »   


´╗┐