´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô IV : 04


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô IV

DAGOBERT VON MIKUSCH


├çankaya'da ba┼čkan─▒n k├Â┼čk├╝nde zemin kat─▒nda iki oda vard─▒r. ├çal─▒┼čma odas─▒: Pek az mobilya, birka├ž hal─▒ ve ├žini; hepsi de ├žok ├╝st├╝n de─čerdedir ve basit, sade ├žizgilerinde ├žok ince bir zevki yans─▒tmaktad─▒r. B├╝y├╝k ├žal─▒┼čma masas─▒n─▒n ├╝st├╝nde hemen hemen hi├žbir ┼čey yoktur, ├žo─ču kez orada i├ži ├ži├žek dolu bir ya da iki vazo durur. Her ┼čey duru dengeli bir ruhun izlerini ta┼č─▒maktad─▒r. Bu odan─▒n ├Ân├╝nde bir ├že┼čit k─▒┼č bah├žesi vard─▒r, ayn─▒ zamanda kabul ve oturma salonudur. Yine harikulade g├╝zellikte renk uyumuyla birka├ž hal─▒; bol ├ži├žek; ortada f─▒skiyeli mermer bir k├╝├ž├╝k havuz, k─▒zg─▒n s─▒cak, toz dolu y├╝z g├╝nlerinde genellikle su s─▒k─▒nt─▒s─▒ ├žeken bir kentte, ender g├Âr├╝len serin bir k├Â┼čedir buras─▒.
Dostlar─▒ ve yak─▒nlar─▒ ÔÇťak┼čamc─▒l─▒kÔÇŁ i├žin burada toplan─▒r. Senli benli konu┼čmalar, uyku ihtiyac─▒n─▒ pek az duyan bu insan─▒n yan─▒nda, ├žo─ču kez gecenin ge├ž saatlerine kadar s├╝rer; ancak zaman asla bo┼ča ge├žmez, aksine hi├ž durup dinlenmek bilmeyen bir beynin s├╝rekli d├╝┼č├╝nme eylemine tan─▒k olur.
Mustafa Kemal'in annesi de ─░stanbul'dan gelmi┼č, o─člunun yan─▒nda oturmaktad─▒r. Uzun boylu, g├Âsteri┼čli bir han─▒mefendidir; hep beyazlar giyinir, beyaz ba┼č├Ârt├╝s├╝ de hep ba┼č─▒ndad─▒r; y├╝z├╝ h├ól├ó gen├ž g├Âr├╝n├╝mdedir, hemen hi├ž k─▒r─▒┼č─▒─č─▒ olamayan, p├╝r├╝zs├╝z, pembe beyaz bir teni vard─▒r. Ama k├Âr denilecek derecede az g├Ârebilmekte ve ya┼čl─▒l─▒─č─▒n baz─▒ hastal─▒klar─▒ndan ac─▒ ├žekmektedir. O─člunu h├ól├ó okul ├žocu─čuymu┼č gibi g├Ârmekte, sevmekte ve ona ├Âyle davranmaktad─▒r. Do─čup b├╝y├╝d├╝─č├╝ Selanik'in yas─▒n─▒ tutmakta ve Mustafa'n─▒n bu kenti tekrar yabanc─▒ egemenli─činden kurtaraca─č─▒ ana kadar yeni bir giysi dikinmek istememektedir. ├ço─ču zaman eski T├╝rk usul├╝ yere serilmi┼č bulunan yata─č─▒n─▒n ├╝st├╝ne ba─čda┼č kurup oturur. Kar┼č─▒s─▒nda oturan bir ba┼čka kad─▒n daha vard─▒r; suskun ve dalg─▒n bir kad─▒n; zay─▒f, yumu┼čak ├žizgili, gen├ž y├╝z├╝ her zaman bir h├╝zn├╝n ince t├╝l├╝yle ├Ârt├╝l├╝ gibidir. Fikriye Han─▒md─▒r bu, uzak bir akraba, b├╝y├╝k adam─▒n kalbini kazanm─▒┼čt─▒r ve bu da k─▒skan├ž kinini ve antipatisini, yarat─▒l─▒┼č─▒ gere─či dobra dobra g├Âstermekten ka├ž─▒nmayan annenin ho┼čuna gitmemektedir. Fikriye Han─▒m kendileri i├žin hi├žbir ┼čey istemeyen ve mutlulu─ču hep vermekte bulan kad─▒nlardand─▒. Nitekim ├žok ge├žmeden sessizce bir kenara ├žekilivermi┼čtir.
***
Namlular susarken, politik ve diplomatik sava┼č devam ediyordu. Silahlarla yap─▒landan daha zor, daha inat├ž─▒, daha direngen ve daha tehlikeli bir kavgayd─▒ bu; bir meydan sava┼č─▒n─▒ y├Ânetmede g├Âsterilecek olandan daha kurnazca bir strateji, ├žok daha b├╝y├╝k ├žapta beceri istiyordu.
Sakarya'daki kesin sonu├ž, ilkin Fransa'yla s├╝r├╝p giden g├Âr├╝┼čmeleri ┼ča┼č─▒lacak derecede bir ├žabuklukla oldu─ču yerde saymaktan kurtard─▒. Bay Franklin-Bouillon, Mustafa Kemal'in isteklerine direnmekten hemen vazge├žti ve Paris'te Poincar┬┤e de bunu onaylad─▒. Ge├žici bir bar─▒┼č s├Âzle┼čmesinde anla┼čt─▒lar: -Suriye cevizini k─▒rmakta zorluk ├žeken- Fransa Kilikya'dan vazge├žiyordu; Suriye'yle yakla┼č─▒k bir kesirlikte s─▒n─▒r ├žizgisi saptan─▒yordu (yeni anla┼čmazl─▒klar i├žin bir tohum ekiliyordu); Fransa'n─▒n ekonomik ayr─▒cal─▒klar─▒ndan tek kelimeyle bile s├Âz edilmiyordu.
Resmi ad─▒yla bu ÔÇťAnkara ─░til├ófnamesiÔÇŁ 20 Ekim 1921'de imzaland─▒; Avrupal─▒ bir b├╝y├╝k devlet ile T├╝rk devrim h├╝k├╝meti aras─▒nda, ─░stanbul hi├ž hesaba kat─▒lmadan, devlet hukuku esaslar─▒na g├Âre yap─▒lan ilk antla┼čma olarak ola─čan├╝st├╝ ├Ânemi vard─▒r. Her ┼čeyden ├Ânce moral a├ž─▒dan bir ba┼čar─▒yd─▒; ─░til├óf devletlerinin Do─ču sorununda i├žten par├žalanm─▒┼č olduklar─▒n─▒ g├Âsteriyor ve T├╝rkleri g├╝ney cephesine art─▒k silahl─▒ kuvvet ay─▒rmaktan kurtard─▒─č─▒ i├žin de askeri bak─▒mdan g├╝├žlendiriyordu. Ne var ki bu antla┼čma genel siyasal durumda hi├žbir ferahl─▒k sa─člam─▒┼č de─čildi, bunu sa─člayabilecek olan ─░ngiltere'ydi.
M├╝ttefiklerine ald─▒r─▒┼č etmeksizin Fransa'n─▒n imzalad─▒─č─▒ antla┼čman─▒n -her ne kadar Avrupa h├╝k├╝metlerinin bundan haberi varsa da- gizli kalmas─▒ gerekiyordu. Gelgelelim Yak─▒n├ža─č ÔÇśda gizli diplomasinin ├žo─ču kez ┼čans─▒ olmuyordu.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   ...    52   »   


´╗┐