´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô IV : 09


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô IV

DAGOBERT VON MIKUSCH


Tart─▒┼čmalarda hasm─▒na sald─▒rmaz, ba─č─▒ra ├ža─č─▒ra onu afallatmaya kalk─▒┼čmaz, aksine kar┼č─▒ taraf─▒n ileri s├╝rd├╝─č├╝ kan─▒tlar─▒ bir bir ele al─▒p ├ž├╝r├╝t├╝rd├╝, ├Âyle ki bu kan─▒tlar kurumu┼č yapraklar gibi yerlere d├╝┼čerdi. Konu┼čmas─▒nda daha ├žok bir fl├Âreyle d├╝ello yapar gibidir, (*) art arda ┼čim┼ček gibi at─▒l─▒mlar yapar, en sonunda da kesin ve tam yerini bulan bir zarif hamleyle bitirirdi.
Meclisteki bu konu┼čmas─▒nda ki┼čili─činin g├╝c├╝yle zaferi kazand─▒. B├Âylece yasa ├╝zerindeki Meclis g├Âr├╝┼čmeleri, ba┼čkomutanl─▒─č─▒n kendisine verilmesi, hem de s├╝reyle k─▒s─▒tl─▒ olamayarak verilmesiyle sonu├žland─▒.
├ľnder sadece sonucu etkileyecek kritik bir durum s├Âz konusu olunca, b├╝t├╝n a─č─▒rl─▒─č─▒yla harekete ge├žiyordu. O anda karar ve sonuca etkili olacak derecede ├Ânemli g├Âr├╝lmeyen sorunlarda, a┼č─▒r─▒ davranmaktan ka├ž─▒n─▒yordu. Gerekti─činde durumu kurnazca idare ediyordu.
Rauf Bey zeki oldu─ču kadar inat├ž─▒ bir muhalifti. Bir ay sonra muhalefeti yeni bir sald─▒r─▒ya ge├žirtti. O g├╝ne kadar bakanlar, ba┼čkan─▒n g├Âsterdi─či adaylar aras─▒ndan Millet Meclisince se├žilmekteydi. ÔÇť─░kinci GrupÔÇŁ bir de─či┼čiklik yasa ├Ânerisi getirerek, bunun kabul edilmesini sa─člad─▒. Bundan b├Âyle ba┼čbakan ve bakanlar do─črudan do─čruya Millet Meclisi taraf─▒ndan, gizli oyla se├žilecekti. Bu yeni yasan─▒n ilk sonucu, Fevzi Pa┼ča'n─▒n ├žekilmek zorunda kalmas─▒ ve Rauf Bey'in bakanlar kurulu ba┼čkanl─▒─č─▒na gelmesi oldu. A├ž─▒k├ža muhalefete ge├žmi┼č bulunsayd─▒, elbette ki bu ba┼čar─▒y─▒ elde edemezdi.
Konunun daha ├žok bi├žimsel bir ├Ânemi vard─▒. Mustafa Kemal bu yeni d├╝zenlemeye raz─▒ olabilirdi, ger├žek iktidar yine kendisinde kal─▒yordu, ba┼čbakan ona ba─č─▒ml─▒ durumdayd─▒. Zaman─▒ gelince etkin bir kar┼č─▒ hamle yapacakt─▒. ┼×u anda daha ciddi bir s─▒k─▒nt─▒yla u─čra┼čmaktayd─▒: D─▒┼č politikada sallant─▒da kalm─▒┼č durum, bir karara var─▒lmas─▒n─▒ gerektiriyordu.

* * *

Paris bakanlar konferans─▒n─▒n da hi├žbir yard─▒m getirmemesi ├╝zerine Yunanistan, ├žaresizlik i├žinde, i├žine d├╝┼čt├╝─č├╝ k├Ât├╝ durumdan kurtulmak i├žin rasgele bir ├ž─▒kar yola ba┼čvurdu. Edirne'nin g├╝neyinde birliklerini toplad─▒, en iyi t├╝menlerinden ikisini de Anadolu cephesinden buraya aktard─▒. Arkas─▒ndan Ba┼čbakan Gunaris, m├╝ttefiklere Yunanistan'─▒n ─░stanbul'u i┼čgal etmeyi d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ bildirdi ve yak─▒nda yap─▒lacak bir bar─▒┼ča yarar─▒ olaca─č─▒ gerek├žesiyle bu giri┼čimi onaylamalar─▒n─▒ istedi. Bir yandan da Yunan birlikleri ─░stanbul ├╝zerine y├╝r├╝meye ba┼člad─▒lar. Bunca zamand─▒r ├Âzlemi ├žekilen Do─čunun bu b├╝y├╝k kentinin surlar─▒ndan i├žeri bir kere girdikten sonra, onlar─▒ oradan tekrar d─▒┼čar─▒ ├ž─▒karmak hi├ž de kolay olmayacakt─▒; hem o zaman Anadolu'nun biraz fazla k─▒z─▒┼čm─▒┼č topra─č─▒ndan uygun bi├žimde geri de ├žekilebilinirdi.
─░ngiltere Yunanl─▒lar─▒ Alt─▒n Boynuz'da g├Ârmeyi belki de ho┼č kar┼č─▒lard─▒. Fakat Fransa ile ─░talya sert bir vetoda bulundular. Ortakla┼ča verilen bir notayla da m├╝ttefikler, yap─▒lan ├Âneriyi kesinlikle reddettiler ve Atina'ya, ─░stanbul'daki birle┼čik kuvvetlere ba┼čkente y├Âneltilecek herhangi bir ileri hareketin zor kullan─▒larak durdurulmas─▒ yolunda emir verildi─čini bildirdiler.
Bu bir par├ža g├╝l├╝n├ž ├Ân g├Âsteri, ├žok ge├žmeden bir dramla sonu├žland─▒. Yunanl─▒lar ─░stanbul ├Ânlerinde t─▒pk─▒ Anadolu'daki gibi m─▒hlan─▒p kald─▒lar. Sadece orada, Anadolu'da g├╝├ž dengesi, hi├ž de ├Ânemsiz say─▒lmayacak derecede T├╝rklerin lehine de─či┼čmi┼čti.
Britanya ba┼čbakan─▒ Yunanl─▒lar─▒n taze yaralar─▒n─▒n ├╝st├╝ne bir merhem s├╝r├╝lmesi gerekti─či kan─▒s─▒ndayd─▒. Avam Kamaras─▒nda Do─ču sorununa ili┼čkin bir dizi soru ├Ânergesine cevap olarak Lloyd George b├╝y├╝k programl─▒ bir s├Âylev verdi. Bu s├Âylev Yunanl─▒lar─▒ alabildi─čine pohpohluyor, T├╝rkleri ise daha az koltukluyordu; fakat bar─▒┼č konusuna yarar─▒ dokunan bir konu┼čma de─čildi, sadece parlak s├Âzlerle donat─▒lm─▒┼čt─▒. A├ž─▒klamalar─▒ a┼ča─č─▒ yukar─▒ ┼ču noktada yo─čunla┼č─▒yordu: K├╝├ž├╝k AsyaÔÇÖdaki H─▒ristiyan az─▒nl─▒─č─▒ zul├╝m ve bask─▒dan korumak, B├╝y├╝k Britanya'n─▒n insanl─▒k kar┼č─▒s─▒nda y├╝klendi─či kutsal g├Âreviydi; sa─člam g├╝venceler olmaks─▒z─▒n onlar, T├╝rkler gibi hen├╝z uygarla┼čmam─▒┼č barbar bir milletin egemenli─či alt─▒na b─▒rak─▒lamazd─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   ...    52   »   


´╗┐