´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô IV : 13


AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô IV

DAGOBERT VON MIKUSCH


├ľte yandan y├╝r├╝y├╝┼č engellenirse, o zaman da T├╝rkiye'yle silahl─▒ bir hesapla┼čma durumu ortaya ├ž─▒kacak ve bunun da sonu├žlar─▒ ├Âb├╝r├╝nden pek farkl─▒ olmayacakt─▒. Ancak ne de olsa bu durumda bir Avrupa bunal─▒m─▒ tehlikesi daha azd─▒. Bundan dolay─▒ da Britanya h├╝k├╝meti, ne pahas─▒na olursa olsun T├╝rkleri durdurmaya karar verdi. Lloyd George, ─░ngiltere'ye ve dominyonlar─▒na ├╝nl├╝ ÔÇťcall of war - sava┼č ├ža─čr─▒s─▒n─▒ÔÇŁ yapt─▒. T├╝rklere kar┼č─▒ sava┼č! Romanya ile Yugoslavya'ya da yard─▒mc─▒ olmalar─▒ ├ža─čr─▒s─▒nda bulundu ve m├╝ttefiklerden de Bo─čazlara takviye birlikleri g├Ândermelerini istedi.
Ne var ki bu ├ža─čr─▒, m├╝ttefikler kat─▒nda daha ├Ânceki i┼čbirli─či havas─▒n─▒ yaratamad─▒. Paris, yap─▒lan bu diplomatik gaftan, kendisini Do─ču ser├╝veninden s─▒y─▒rmak i├žin yararland─▒. ─░├žinden T├╝rk ba┼čar─▒s─▒na hi├ž de ├╝z├╝lmemi┼č olan Poincar┬┤e, Londra'ya anla┼čmazl─▒─č─▒n bar─▒┼č├ž─▒l yoldan ├ž├Âz├╝mlenmesini istedi─čini bildirdi; ayr─▒ca bunal─▒m tam doruk noktas─▒ndayken Frans─▒z i┼čgal birliklerini de ├çanak'tan ve Asya k─▒y─▒lar─▒ndan geri ├žekti. Roma da ayn─▒ yolu izledi; ─░talyan birlikleri cepheden kayboluverdiler.
─░ngiltere y├╝z├╝st├╝ b─▒rak─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yordu. Bunun cezas─▒n─▒ alt─▒ ay sonra verdi. Poincar┬┤e Almanya'da Ruhr b├Âlgesini i┼čgal edince, Londra buna kat─▒lmay─▒ reddetti.
┼×imdi yaln─▒zca Lloyd George ile Mustafa Kemal kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalm─▒┼čt─▒: Anadolu'daki asi general, anl─▒ ┼čanl─▒ B├╝y├╝k Britanya d├╝nya imparatorlu─čunun y├Âneticisinin kar┼č─▒s─▒na dikilmi┼čti. ─░ki devlet adam─▒ da al─▒┼č─▒lm─▒┼č ├žapta kimseler de─čildi; ikisi de zeki oldu─ču kadar cin fikirliydi; ikisi de g├Âz├╝ pek birer oyuncuydu, cesurdu, enerjikti, ayn─▒ zamanda b├╝t├╝n hileleri ve numaralar─▒ yapacak yetenekteydi.
─░ngiliz donanmas─▒n─▒n yar─▒dan fazlas─▒ ├çanakkale ├Ân├╝nde topland─▒; Cebel-├╝l-tar─▒k'tan, Malta'dan ve M─▒s─▒r'dan alelacele takviye kuvvetleri getirildi. ├ľb├╝r tarafta ise Mustafa Kemal birliklerini sava┼č d├╝zenine ge├žirmi┼čti; T├╝rk s├╝vari devriyeleri ─░ngiliz hatlar─▒n─▒ hemen tel ├Ârg├╝leri ├Ân├╝nde dola┼čmaktayd─▒. B├Âyle anlarda t├╝feklerin ve toplar─▒n kendili─činden patlay─▒vermesi i┼čten bile de─čildi.
─░til├óf devletlerinin birbirlerinden b├Âyle ├ž├Âz├╝lmesi, sava┼č tehdidi kar┼č─▒s─▒ndaki T├╝rkleri daha da y├╝reklendirmi┼čti. Umutlar─▒n─▒ art─▒ran ba┼čka bir ┼čey daha buna eklendi. ─░ngiliz halk─▒ Do─čuda silahl─▒ bir eyleme pek az sempati g├Âsterdi. Kamuoyu b├Âyle bir harekete kar┼č─▒ oldu─čunu bas─▒nda a├ž─▒k├ža dile getirmekteydi. H├ól├ó kazand─▒klar─▒ b├╝y├╝k zaferin etkisinde bulunan T├╝rk generalleri, heyecan i├žinde derhal sald─▒r─▒ya ge├žilmesini istiyorlard─▒. B├╝t├╝n Trakya'n─▒n fethedilmesi, eski ba┼čkente zafer alay─▒yla girilmesi, ├žok ├žekici hedeflerdi bunlar. Ordu da sava┼č├ž─▒ bir ruh hali i├žindeydi. O g├╝nlerde hemen b├╝t├╝n ordu kademeleri ba┼čkomutana kar┼č─▒ bir tav─▒r tak─▒nm─▒┼čt─▒; onun duraksamas─▒n─▒ anlayam─▒yorlard─▒.
Fakat Mustafa Kemal h├ól├ó bekliyordu. Sab─▒rs─▒zlanan ve nerdeyse kafa tutar duruma gelmi┼č generallerini zapt etmek i├žin var g├╝c├╝yle ├žaba harcamaktayd─▒. Ger├žekten ─░ngiltere'ye kar┼č─▒ sava┼ča karar verip vermedi─čini hi├ž sormayal─▒m. Belki de pek darda kalsayd─▒ sava┼č─▒rd─▒. Ama tehlikeleri de hi├žbir ┼čekilde g├Ârmezlikten gelecek adam de─čildi; bir geri ├žekili┼čin b├╝t├╝n eserini ├ž├Âkertebilece─čini ├žok iyi biliyordu. Ne var ki ilk a─č─▒zda -├žok ┼čey b├Âyle oldu─čunu g├Âsteriyor- bir bl├Âf yapmak istemi┼čti; yerinde bir bl├Âft├╝ bu ve ba┼čar─▒l─▒ oldu.
─░ngiliz ba┼čkomutan─▒ General Harrington da ak─▒ll─▒ca bir ─▒l─▒ml─▒l─▒k g├Âsterdi. Her iki taraftaki birliklerin, b├Âyle burun buruna kar┼č─▒l─▒kl─▒ durmalar─▒ s─▒ras─▒nda, vakitsiz bir ├žat─▒┼čman─▒n patlak vermesine neden olabilecek her ┼čeyden ka├ž─▒nd─▒.
Bu arada Franklin-Bouillon arabuluculuk i├žin Mustafa Kemal'in genel kararg├óh─▒na gitmi┼čti. Bir ate┼čkes g├Âr├╝┼čmesi yap─▒lmas─▒ i├žin toplan─▒lmas─▒ ├Ânerisinde bulundu. ├ľneri kurtar─▒c─▒ bir s├Âz├╝ i├žermekteydi: M├╝ttefikler Do─ču Trakya'n─▒n Yunan birlikleri taraf─▒ndan derhal bo┼čalt─▒lmas─▒n─▒ dikkate almay─▒ kabul ettiklerini bildiriyorlard─▒. Bu da Mustafa Kemal'in ├Âzellikle i┼čine geliyordu. ├ľnerilen g├Âr├╝┼čmeyi kabul etti ve ─░smet Pa┼ča'y─▒ yetkili T├╝rk temsilcisi olarak atad─▒; ├žok mutlu bir se├žim.
«   01   ...    03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   ...    52   »   


´╗┐