Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

cumhuriyet_gazetesi_cuma_kitaplari:avrupa_ile_asya_arasindaki_adam_4_22 [2015/07/28 15:53] (current)
Line 1: Line 1:
 +´╗┐´╗┐~~NOCACHE~~
 +<​php>​tpl_youarehere();</​php>​
 +----
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​
 +[<2>]
 +~~Title: Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô IV : 22~~ 
 +=== AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô IV ===
 +=== DAGOBERT VON MIKUSCH ===
 +----
  
 +Parlamentodaki s├Âylev sava┼č─▒ dokuz g├╝n ve birka├ž gece s├╝rd├╝. Sald─▒r─▒ ├Ânce daha zay─▒f noktaya y├Âneltilmi┼čti:​ ─░smet Pa┼čaya, Lausanne'​─▒n ┼čanss─▒z g├Âr├╝┼čmecisine. ─░lkin kaftan d├╝┼čt├╝ m├╝, arkas─▒ndan s─▒ra duka'​ya da gelirdi elbette. Fakat muhalifler becerikli de─čildiler ve tek elden y├Ânetimden de yoksundular;​ ├žok ate┼č a├ž─▒yorlar,​ fakat bir├žok hedefe birden sald─▒r─▒yorlar ve teke tek d├╝ellolar─▒ kaybediyorlard─▒. Rauf Beyin erdi┼či durumunun ac─▒s─▒ ├ž─▒kmaktayd─▒,​ kendisi ba┼čbakand─▒ ve bu y├╝zden de a├ž─▒k├ža h├╝k├╝mete kar┼č─▒ ├ž─▒kam─▒yordu. \\
 +Elde edilen sonu├ž, bir karara var─▒lmamas─▒,​ ne lehteki ne aleyhteki taraf─▒n kazanmas─▒ oldu. Buna ra─čmen h├╝k├╝metin,​ bar─▒┼č g├Âr├╝┼čmelerine devam edilmesi konusunda yetkili k─▒l─▒nd─▒─č─▒ anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒;​ ┼čimdilik bu kadar─▒ yeterdi. \\
 +Ancak muhalefet ├Âyle g├╝├žlenmi┼čti ki, Mustafa Kemal'​in pl├ónlad─▒─č─▒ b├╝y├╝k yasama g├Ârevinin ger├žekle┼čtirilmesi,​ bu Millet Meclisiyle d├╝┼č├╝n├╝lemezdi. Ne var ki onun ihtiyac─▒ olan vesileyi yine bu meclis vermi┼čti. ┼×imdi hakl─▒ olarak meclisin Mustafa Kemal'​le diyalog i├žinde "i┼č g├Ârmeye elveri┼čli durumda olmad─▒─č─▒"​ s├Âylenebilirdi. O halde bertaraf edilmesi gerekiyordu ve bunun yap─▒lmas─▒ ┼ču s─▒rada zahmetsizce olacakt─▒. Verdi─či karar─▒, her zamanki gibi, h─▒zl─▒ eylem izledi. Gecenin bir yar─▒s─▒nda bakanlar ve parti liderleri telefonla toplant─▒ya ├ža─čr─▒ld─▒,​ gerekli ┼čeyler haz─▒rlat─▒ld─▒. Ertesi g├╝n gene kurula ├Ânerge verildi: Meclisin feshi ve yeni se├žimler. ├ľnerge kabul edildi. 2 Nisan 1923'​de devrim meclisi, 1920'​den beri s├╝rekli toplant─▒ halindeki meclis, yeni T├╝rkiye'​nin birinci Millet Meclisi sona erdi. \\
 +Muhalifler yeni se├žimle daha da g├╝├žlenebileceklerini umdularsa da, hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─črad─▒klar─▒n─▒ g├Ârd├╝ler. Mustafa Kemal daha ├Ânceden ├Ânlemlerini alm─▒┼čt─▒. \\
 +Ama├žlad─▒─č─▒ reform, ├Âylesine k├Âkl├╝ ve devrimci nitelikteydi ki, bunun ger├žekle┼čtirilmesi s─▒ras─▒nda istikrars─▒z bir ├žo─čunlu─čun kararlar─▒na ba─č─▒ml─▒ olunmamas─▒ gerekiyordu. Parlamentarizm T├╝rkiye'​de genellikle yabanc─▒ bir bitki gibiydi, Bat─▒ demokrasilerinin do─čal mekanizmas─▒ i├žinde izleyebilecek kadar da hen├╝z yeterince birikime sahip de─čildi. T├╝rklerin karakterindeki baz─▒ ├Âzellikler,​ durumu daha da zorla┼čt─▒rarak buna ekleniyordu:​ T├╝rkler ger├ži konu┼čmay─▒ ve g├╝zel konu┼čmay─▒ severler, Ruslar gibi tart─▒┼čmalarda yeteneklerini g├Âstermek isterler, bulu┼č sahibidirler ve kafalar─▒nda t├╝rl├╝ d├╝┼č├╝nceler vard─▒r, fakat bunlar─▒ apa├ž─▒k sonu├žlar ve belirli kararlar halinde ifade etmeleri zor olur. Bir konuda cevap olarak, kestirmeden sadece bir evet hay─▒r denmesi, k─▒sa s├╝re ├Âncesine kadar t├Ârelere ve g├Ârg├╝ kurallar─▒na ayk─▒r─▒ davranmak say─▒l─▒rd─▒. \\
 +Daha birinci Millet Meclisi'​nin da─č─▒lmas─▒ndan ├Ânce Mustafa Kemal, kendi partisinin kurulmas─▒ i┼čini yoluna koymu┼č bulunuyordu;​ art─▒k bu parti sadece mecliste bir grup de─čil, aksine b├╝t├╝n ├╝lkeye yay─▒lm─▒┼č g├╝├žl├╝ bir ├Ârg├╝tt├╝. \\
 +Partinin ├Ârg├╝tlenmesinde,​ zaten mevcut bulunan ve k─▒smen de kendisi taraf─▒ndan kurulmu┼č Anadolu ve Rumeli M├╝dafaa-i Hukuk derneklerinden yararland─▒;​ hemen her yerde bulunan bu ├Ârg├╝t, asl─▒nda d─▒┼čar─▒ya kar┼č─▒ ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n korunmas─▒ amac─▒yla kurulmu┼čtu,​ ┼čimdi ise amac─▒, ilerlemek sava┼č─▒n─▒ y├╝r├╝tmeye d├Ân├╝┼č├╝yordu. Mustafa Kemal ├╝lkede haftalarca s├╝ren uzun geziler yapt─▒, toplant─▒larda konu┼čtu ve do─črudan do─čruya halka a├ž─▒klamalarda bulundu. (Kayg─▒lanmas─▒n─▒n ├že┼čitli nedenleri vard─▒.) Bu modern propaganda faaliyeti, devletin ba┼č─▒ndakilerin vergi toplaman─▒n d─▒┼č─▒nda, kendisiyle hemen hi├ž ilgilenmedi─či Anadolu insan─▒ i├žin, o g├╝ne kadar g├Ârmeye al─▒┼čk─▒n olmad─▒─č─▒ yepyeni bir ┼čeydi. \\
 +Mustafa Kemal taraf─▒ndan yarat─▒lan bu yeni kurulu┼č "Halk F─▒rkas─▒"​ ad─▒n─▒ ald─▒, "​Cumhuriyet"​ kelimesi daha sonra eklenmi┼čtir. Bu tam anlam─▒yla Kemalist partinin program─▒ -ayn─▒ zamanda se├žim bildirisi- ├žok ilgin├žti. O g├╝ne kadar elde edilmi┼č neler varsa hepsini i├žeriyor, fakat gelecekteki hedeflerden hi├ž s├Âz edilmiyor. Sadece genel ve ├žok anlama ├žekilebilen ilkelerle, halk─▒n k─▒s─▒ts─▒z ko┼čulsuz egemenli─či ve milli ├žer├ževe i├žinde geli┼čmeler-ilerlemeler s├Âz konusu yap─▒lmaktayd─▒. \\
 +<​php>​sayfa_numaralama(52);</​php>​
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​

´╗┐