Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

cumhuriyet_gazetesi_cuma_kitaplari:avrupa_ile_asya_arasindaki_adam_4_45 [2015/07/28 15:54] (current)
Line 1: Line 1:
 +´╗┐´╗┐~~NOCACHE~~
 +<​php>​tpl_youarehere();</​php>​
 +----
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​
 +[<2>]
 +~~Title: Avrupa ile Asya Aras─▒ndaki Adam: Gazi Mustafa Kemal ÔÇô IV : 45~~ 
 +=== AVRUPA ─░LE ASYA ARASINDAK─░ ADAM: GAZ─░ MUSTAFA KEMAL ÔÇô IV ===
 +=== DAGOBERT VON MIKUSCH ===
 +----
  
 +B├Âylece bu g├Ârevi devletin ├╝stlenmesi zorunlulu─ču do─čdu. Gerekli paran─▒n sa─članmas─▒ i├žin iki devlet kurumu olu┼čturuldu:​ Sanayi yat─▒r─▒mlar─▒ i├žin S├╝merbank ve yeralt─▒ servetinin i┼čletilmesi i├žin Etibank. Uzun vadeli pl├ónlar yap─▒l─▒p, sonra da sanayinin kurulmas─▒na giri┼čildi. B├Âylece k─▒sa zamanda -burada sadece ├Ânemlilerini sayarsak- Al pullu, Eski┼čehir, Turhal, U┼čak ┼čeker fabrikalar─▒;​ ─░stanbul, Kayseri, Nazilli, Ere─čli, Malatya ve Bursa tekstil fabrikalar─▒;​ Gemlik'​te bir yapay ipek fabrikas─▒; ─░zmit'​te sel├╝loz ve k├ó─č─▒t fabrikalar─▒;​ ─░stanbul'​da bir cam fabrikas─▒, Isparta'​da g├╝lya─č─▒ fabrikas─▒, Ke├žiborlu'​da bir k├╝k├╝rt fabrikas─▒, Sivas'​ta bir ├žimento fabrikas─▒, Erzurum'​da pamuk ipli─či fabrikas─▒, Zonguldak'​ta s├Âmikok fabrikas─▒, Karadeniz k─▒y─▒s─▒nda k├Âm├╝r ocaklar─▒ ve ├Âzellikle de Karab├╝k'​te b├╝y├╝k demir-├želik fabrikas─▒ ortaya ├ž─▒k─▒verdi. Daha bir├žok giri┼čim ger├žekle┼čmek ├╝zeredir ya da pl├ónlanm─▒┼čt─▒r. K├╝tahya sutkostik, asit s├╝lf├╝rik, s├╝perfosfat fabrikalar─▒yla bir kimya sanayii merkezi olacak, b├╝y├╝k bir elektrik enerji santral─▒yla beslenecek ve linyitten yapay benzin ├╝reten bir fabrikayla ba─člant─▒s─▒ bulunacakt─▒r. Bunlara Ankara ve K─▒r─▒kkale silah fabrikalar─▒,​ Kayseri ve Eski┼čehir u├žak fabrikalar─▒,​ G├Âlc├╝k tersanesiyle yerli sava┼č sanayiinin yarat─▒lmas─▒n─▒ katabiliriz. \\
 +Hemen t├╝m├╝yle devletin hamleleriyle yarat─▒lm─▒┼č gen├ž T├╝rk sanayii, ├žok belirgin bir devlet├žili─čin simgesi halindedir. Devlet giri┼čimcidir,​ fabrikalar onun mal─▒d─▒r ve bunlar─▒ denetimindeki y├Ânetim organlar─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla yine kendisi i┼čletmektedir. \\
 +Atat├╝rk'​├╝n hedefi, T├╝rkiye'​yi yabanc─▒ ├╝lkelere ba─č─▒ms─▒zl─▒ktan kurtar─▒p, ona ba┼čta askeri donat─▒m olmak ├╝zere, elden geldi─čince en geni┼č ├Âl├ž├╝de ekonomik ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ kazand─▒rmakt─▒. \\
 +*** \\
 +1935 y─▒l─▒nda sanayi geli┼čmesi tam anlam─▒yla yolunda ilerlemekteydi. Gen├ž devletin y├╝kselen g├╝c├╝n├╝ ve yolundan ┼ča┼čmayan azmini g├Âsteren belirgin bir i┼čaretti bu. B├╝t├╝n ger├žekliklere uyan─▒k bir hesapl─▒l─▒k i├žinde yakla┼čan devlet ba┼čkan─▒n─▒n,​ g├╝venilir oldu─ču kadar da ak─▒ll─▒ y├Ânetimi alt─▒nda T├╝rkiye, i├ž b├╝nyesi bak─▒m─▒ndan sapasa─člam ayaktayd─▒. D─▒┼čardaki sayg─▒nl─▒─č─▒ da s├╝rekli art─▒yordu. Bir y─▒─č─▒n devlet ve yar─▒-devlete b├Âl├╝nm├╝┼č ve b├╝y├╝k g├╝├žlerin h├ól├ó ate┼čli ├žeki┼čmelerine neden olan, iki k─▒tan─▒n ├žat─▒┼čt─▒─č─▒ b├Âlgede, a─č─▒rl─▒─č─▒ gittik├že artan oranda bir ├že┼čit y├Ânlendirici yer almaktayd─▒. Atat├╝rk bu se├žkin yeri kesin bi├žimde almay─▒ hakl─▒ olarak istiyordu. T├╝rkiye'​nin sapasa─člam i├ž d├╝zeninden ve tek v├╝cut halindeki birli─činden dolay─▒ buna hakk─▒ vard─▒; Avrupa ile Asya'​n─▒n e┼či─čindeki jeopolitik konumundan dolay─▒ buna hakk─▒ vard─▒ ve ├ž├╝nk├╝ Yak─▒ndo─ču devletleri i├žinde sava┼č deneyimi bulunan, e─čitim ve donat─▒m─▒ iyi bir orduya sahip tek ├╝lkeydi. Fakat Atat├╝rk hi├žbir zaman kendi g├╝c├╝ne fazla g├╝venerek ya da kat─▒ ger├žekleri g├Ârmezlikten gelerek, dikkatsiz ad─▒mlar atmaya veya tek yanl─▒ olarak emperyalist g├╝├žlerden birine ba─članmak gafletine kap─▒lmaya kalk─▒┼čmad─▒. ├ťlkesi i├žin yarar─▒, her defas─▒nda elde edebilece─či kadar─▒yla arad─▒ ve sa─člad─▒. \\
 +Bu s─▒rada d─▒┼č politikas─▒n─▒n temel ilkelerinden biri, Bat─▒l─▒ galip devletlere kar┼č─▒ yapt─▒─č─▒ Kurtulu┼č Sava┼č─▒'​nda kendisine yard─▒m etmi┼č tek ├╝lke olan, b├╝y├╝k Rus devletiyle iyi kom┼čuluk ili┼čkilerinin mutlaka s├╝rd├╝r├╝lmesiydi. Bismarck'​la konu┼čmak i├žin, Moskova'​ya uzanan telgraf teli asla kopar─▒lamazd─▒. B├Âylece ayn─▒ 1935 y─▒l─▒nda Sovyet Rusya'​yla dostluk ve sald─▒rmazl─▒k pakt─▒ on y─▒l i├žin daha uzat─▒ld─▒. \\
 +Almanya'​yla yak─▒n ekonomik ili┼čkileri i├žindeydi. Almanya do─čal bir ticaret orta─č─▒yd─▒;​ T├╝rkiye'​den ├╝lkenin ├╝r├╝nlerini al─▒yor, buna kar┼č─▒l─▒k mamul maddeler, ├Âzellikle de makineler ve ayg─▒tlar veriyordu; b├Âylece yerli kimya sanayiinin kurulmas─▒nda geni┼č ├žapta yard─▒mc─▒ olmaktayd─▒. Son y─▒llarda Almanya, T├╝rkiye'​nin ticaretinde en ├╝st s─▒ray─▒ alm─▒┼č durumdayd─▒;​ T├╝rkiye'​nin d─▒┼č sat─▒m─▒n─▒n yakla┼č─▒k y├╝zde ellisi buraya oldu─ču gibi, d─▒┼čal─▒m─▒n yakla┼č─▒k bir o kadar─▒ da yine buradan olmaktayd─▒. Buna kar┼č─▒l─▒k ─░ngiltere, ayn─▒ d├Ânemde T├╝rkiye'​nin d─▒┼č al─▒m─▒nda yakla┼č─▒k y├╝zde on bir, d─▒┼č sat─▒m─▒nda y├╝zde ├╝├ž ile alt─▒ oran─▒nda bir yer tutmaktayd─▒. Almanya'​yla ticaret ili┼čkilerinde sadece bir mal de─či┼č-toku┼ču vard─▒; bor├ž yemek ya da sermaye yat─▒r─▒m─▒nda bulunmak s├Âz konusu de─čildi. Almanya'​n─▒n bu ├╝st├╝n durumuna ra─čmen, Atat├╝rk bunda T├╝rkiye'​nin siyasal ya da ekonomik ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ tehdit eden -kendinden sonra gelenlerin
 +\\
 +<​php>​sayfa_numaralama(52);</​php>​
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​

´╗┐