´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 05


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


Yapt─▒─č─▒n─▒ saklamak riyak├órl─▒─č─▒ndan, kendi gibi, halk─▒ da kurtarmaya ├žal─▒┼čt─▒. Bir yaz ikindisi Dolmabah├že Saray─▒'ndan bir motorla Kalam─▒┼č K├Ârfezi'ne kadar uzanm─▒┼čt─▒k. Koy sandal dolu idi. Ortalar─▒na sokulduk. Herkesin g├Âz├╝ Atat├╝rk'te ve hepsi put. Ses yok, k─▒m─▒ldan─▒┼č yok. Atat├╝rk garsona:
- Bize bira getiriniz, dedi.
Getirdiler. Kadehini kald─▒rarak:
- ┼×erefinize vatanda┼člarÔÇŽ deyince kimi yan─▒ ba┼č─▒nda, kimi oturdu─ču yerin alt─▒nda saklad─▒─č─▒ i├žki kadehlerini:
- ┼×erefine pa┼čamÔÇŽ diye kald─▒r─▒p i├žtiler. B├╝t├╝n koy ne┼če i├žinde ├žalkalan─▒p durdu.
Hat─▒ralar─▒mdan gizleme ├žabas─▒na d├╝┼čmeyi┼čim, yaln─▒z Atat├╝rk'├╝n o sabahki ├Â─č├╝d├╝n├╝ tutmak i├žin de─čildir. Atat├╝rk kadar i├ž ve d─▒┼č, ├Âzel ve resm├« ya┼čay─▒┼č─▒ birbirine kar─▒┼čan, i├ž i├že giren, hatta birbirinden ayr─▒lmayan belki pek az tarih adam─▒ vard─▒r. ─░├ž ya┼čay─▒┼č─▒ ├╝zerine hik├óyeler yaz─▒lmas─▒ do─čru de─čildir diye g├Âr├╝nebilir. Fakat onu anlamak ve o anlatmak i├žin bunlar, devrimlerinden veya eserlerinden herhangi birinin cans─▒z belgeleri kadar faydal─▒ olsa gerek. Atat├╝rk, toplam hesapla┼čmas─▒nda, i├žinde g├Âr├╝nd├╝─č├╝ b├╝t├╝n olaylar─▒n ├╝st├╝nden bakar olur. Dikeni ├žal─▒s─▒ aya─č─▒n─▒z─▒ yalayarak indirdi─činiz bir da─č gibi, geri d├Ân├╝p bakt─▒─č─▒n─▒zda onun ancak y├╝celi─či alt─▒nda ezilirsiniz.
Herkes gibi Atat├╝rk'├╝n insanl─▒─č─▒ i┼čtahlardan, h─▒rslardan, heyecanlardan, gurur ve ├Âfkelerden, zaaf ve kuvvetlerden, i├ž varl─▒─č─▒n d├╝zlerinden, ini┼č ve ├ž─▒k─▒┼člar─▒ndan yo─črulmu┼čtur. Eseri bu insanl─▒─č─▒n derinliklerinden gelme, kaynaklar─▒ndan do─čmad─▒r. Atat├╝rk'├╝ ay─▒klayarak de─čil, bir tabiat par├žas─▒ gibi, toplu ve tam ele almal─▒d─▒r.
***
B├╝y├╝k adamlar i├žin hayranlar─▒, dostlar─▒, d├╝┼čmanlar─▒, hatta u┼čaklar─▒ hat─▒ra yazm─▒┼člard─▒r.
Napolyon bir ak┼čam sofrada otururken, yeni oynanan bir piyesten bahsederler. Piyeste bir de imparator rol├╝ varm─▒┼č. Napolyon, bu role hangi akt├Âr├╝n ├ž─▒km─▒┼č oldu─čunu sormu┼č. Sonra da kendisini saraya ├ža─č─▒rtarak:
- ─░mparator rol├╝n├╝ nas─▒l yapt─▒n, tekrarla da bir g├Âreyim, demi┼č.
Akt├Âr├╝n rol├╝ pek iyi yapm─▒┼č oldu─čunu s├Âyleme─če l├╝zum yok. Fakat NapolyonÔÇÖun bizzat kendisi imparator! Bir imparatorun ne gibi h├óllerde nas─▒l davranaca─č─▒n─▒ onun kadar bilmek kimin haddi?
- Yerinize oturunuz, der ve kalk─▒p bu rol├╝n nas─▒l yap─▒lmas─▒ l├óz─▒m geldi─či hakk─▒nda kendisi canl─▒ bir ders verir.
Olay─▒ NapolyonÔÇÖun u┼ča─č─▒ yazm─▒┼čt─▒r. ─░mparatoru daima ba┼č─▒nda tac─▒ ve alt─▒nda taht─▒ ile g├Âstermek isteyen safdil ├ó┼č─▒klar─▒ i├žin:
- Anlat─▒lmasa daha iyi olmaz m─▒yd─▒? denecek bir hik├óyedir ama bizi NapolyonÔÇÖun insanl─▒─č─▒na yakla┼čt─▒r─▒c─▒ ve ─▒s─▒nd─▒r─▒c─▒ bir tad─▒ yok mu?
As─▒l mesele k├Ât├╝l├╝ iyili, a┼ča─č─▒l─▒ y├╝ksekli hat─▒ralar i├žinde bir tarih adam─▒n─▒n nas─▒l ki┼čilik ba─člad─▒─č─▒d─▒r.
Cumhuriyetin ilk zamanlar─▒nda memlekette Atat├╝rk d├╝┼čmanl─▒─č─▒n─▒ yaymak i├žin bilhassa husus├« hayat─▒n─▒ ele alanlar pek ├žoktu. Bunlardan biri, Kocaeli k├Âylerinden birinde Atat├╝rk'├╝n koynuna her gece bir bakir k─▒z verildi─čini s├Âyler. Ak sakall─▒ bir ihtiyar der ki:
- Haydi be can─▒m, ├Âl├╝nceye kadar her gece bir k─▒z verseler, Yunan askerlerinin bir gecede yapt─▒─č─▒n─▒ yapma─ča ├Âmr├╝ yetmez.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   ...    62   »   


´╗┐