´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 07


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


Bir halk ├žocu─ču olmakla ├Âv├╝n├╝rd├╝.
Mustafa'y─▒ yak─▒ndaki bir Rum okuluna verme─či d├╝┼č├╝nd├╝ler. Vazge├žtiler. ├çiftlik yaz─▒c─▒s─▒ Karabet Efendinin derslerinden pek faydaland─▒─č─▒ yoktu. Lankaya'da be┼č alt─▒ ay kald─▒ktan sonra bir sonbahar g├╝n├╝ day─▒s─▒ ile ├žay─▒rda dola┼č─▒rken Mustafa'y─▒ eve ├ža─č─▒rd─▒lar. Sel├ónik'te teyzesi yeniden okula yollamak i├žin ├žocu─ču yan─▒na almaya karar vermi┼čti. O zaman on ya┼č─▒nda bulunan Mustafa'ya g├Âre ├žiftlikte kalsa daha iyi idi. Fakat ister istemez anas─▒ ile Sel├ónik'e d├Ând├╝. Halas─▒n─▒n kocas─▒ g├╝mr├╝k memurlar─▒ndan Hac─▒ H├╝seyin Efendi idi. Okul i┼činde bu aileye Evrenoszade Muhsin Bey yard─▒mda bulunmu┼čtu. Atat├╝rk'ten ├žok defa bu Muhsin Bey ailesine ba─čl─▒l─▒─č─▒n─▒ duymu┼čumdur.
1894'te Sel├ónik'te sivil r├╝┼čtiye (ortaokul) mektebine girdi. Fakat orta ├Â─čretimini burada tamamlamak k─▒smet olmad─▒. Ayn─▒ zamanda m├╝d├╝r yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ eden ve kendine Kaymak Haf─▒z denen matematik hocas─▒ H├╝seyin Efendi bol dayak atan sert bir kimse idi. Atat├╝rk derdi ki:
- Berbat bir adamd─▒. Ondan ├žok korkard─▒m. Beni d├Âverse ne yapar─▒m, diye d├╝┼č├╝n├╝rd├╝m.
Nitekim s─▒n─▒f arkada┼člar─▒ndan biri ile kavga etti─či s─▒rada Kaymak Haf─▒z'─▒n eline d├╝┼čt├╝. ─░nsafs─▒zca dayak yedi, kan i├žinde kald─▒ ve bu y├╝zden okuldan ├ž─▒kt─▒.
Kom┼čular─▒ndan Kadri Bey ad─▒nda bir binba┼č─▒n─▒n o─člu Ahmet asker├« r├╝┼čtiyeye gidiyordu. Onun asker esvab─▒na imrenen Mustafa ille ayn─▒ okula girmek, sokakta g├Ârd├╝─č├╝ ├╝niformal─▒ subaylar gibi olmak hevesine kap─▒ld─▒. Anas─▒n─▒ yoklad─▒. Hi├ž de asker olmas─▒ tarafl─▒s─▒ de─čildi. O kimseden habersiz kabul imtihanlar─▒na girdi ve sa─člad─▒─č─▒ ba┼čar─▒ ile kendisini ├Â─čretim s├╝resi d├Ârt y─▒l olan r├╝┼čtiyenin ├╝├ž├╝nc├╝ s─▒n─▒f─▒na ald─▒lar. Z├╝beyde Han─▒m olup bitene boyun e─čmek zorunda kald─▒. Arkada┼člar─▒ aras─▒nda hemen kendini g├Âstermi┼čti. Matemati─če bilhassa merakl─▒ idi: ÔÇťAz bir zamanda bize bu dersi veren ├Â─čretmen kadar, belki daha ├žok bilgi edindim. Dersler ├╝st├╝nde problemlerle u─čra┼č─▒yordum. Yaz─▒l─▒ sualler haz─▒rl─▒yordum. Matematik hocas─▒ da yaz─▒ ile cevap verirdi. Hocam─▒n ad─▒ Mustafa idi. Bir g├╝n bana, o─člum senin de ad─▒n Mustafa benim de. Bu b├Âyle olmaz. Arada bir fark bulunmal─▒. Bundan sonra senin ad─▒n─▒n sonuna bir Kemal ekleyelim dedi. O g├╝nden beri ad─▒m Mustafa Kemal'dir.ÔÇŁ Hoca sert bir adamd─▒. S─▒n─▒fta birinci ikinci tan─▒mazd─▒. Bir g├╝n bize:
- Aran─▒zda kendilerine kimler g├╝veniyorlarsa kalks─▒nlar, onlar─▒ m├╝zakereci yapaca─č─▒m, dedi. ├ľnce duraklad─▒m. ├ľyleleri aya─ča kalkt─▒ ki ben oturmay─▒ daha do─čru buldum. Bunlardan birinin de m├╝zakerecili─či alt─▒na girdim. M├╝zakere ortas─▒nda dayanamad─▒m, aya─ča kalkarak, ben bundan daha iyi yapar─▒m, dedim. Bunun ├╝zerine hoca beni m├╝zakereci yapt─▒ ve eskisini benim alt─▒ma koydu.
├çocukluk arkada┼člar─▒n─▒n anlatt─▒─č─▒na g├Âre r├╝┼čtiyede iken Kulekap─▒ Mahallesi'nde bir k─▒zla bir a┼čk hik├óyesi olmu┼čtur. Ak┼čamlar─▒ okuldan ├ž─▒kar ├ž─▒kmaz eve ko┼čar, esvaplar─▒n─▒ ├╝t├╝letir, z─▒pz─▒p oynayan ├žocuklar─▒ seyretmek bahanesi ile k─▒z─▒ pencereden g├Ârme─če gidermi┼č. ├ľl├╝m yata─č─▒na kadar s├╝ren iyi giyinmek titizli─či bu a┼čk g├╝nlerinden kalm─▒┼čt─▒r, derler.
***
Mustafa Kemal 1898 y─▒l─▒ ba┼č─▒nda asker r├╝┼čtiyesinden s─▒n─▒f─▒n d├Ârd├╝nc├╝s├╝ olarak diploma ald─▒─č─▒ vakit on be┼č ya┼č─▒nda.
Anas─▒ Z├╝beyde Han─▒m kocas─▒ndan kalma dul maa┼č─▒ ile ge├žinemiyordu. O s─▒rada Larisa'dan g├Â├žmen olarak gelen t├╝t├╝n rejisi memurlar─▒ndan otuz iki-otuz ├╝├ž ya┼člar─▒ndaki Rag─▒p Bey'le evlendi. O da eski kar─▒s─▒ndan iki veya ├╝├ž ├žocuklu bir duldu. Rag─▒p Bey i├ž g├╝vey olarak eve geldi. Mustafa Kemal bu evlenmeyi bir t├╝rl├╝ i├žine sindirememi┼čti. Evi b─▒rakarak Horhor Mahallesi'nde oturan halas─▒ Emine Han─▒m─▒n yan─▒na gitti. Manast─▒r asker├« idadisine (lise) gidinceye kadar anas─▒n─▒n evine pek az u─črad─▒. Yeni baba ├╝vey o─čluna sayg─▒l─▒ idi. Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ndan sonra, i┼čleri i├žin kalm─▒┼č oldu─ču Sel├ónik'te ├Âlm├╝┼č, Atat├╝rk kendisine devaml─▒ olarak yard─▒m etmi┼čtir. Yeni bir baba edinmek gururunun almayaca─č─▒ bir ┼čeydi ama Rag─▒p Bey i├žin k├Ât├╝ bir hat─▒ras─▒ da yoktu.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   ...    62   »   


´╗┐