Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

cumhuriyet_gazetesi_cuma_kitaplari:cankaya_1_12 [2015/07/28 15:54] (current)
Line 1: Line 1:
 +´╗┐´╗┐~~NOCACHE~~┬á
 +<​php>​tpl_youarehere();</​php>​┬á
 +----┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​┬á
 +[<​2>​]┬á
 +~~Title: ├çankaya ÔÇô I : 12~~ ┬á
 +=== ├çANKAYA - I ===┬á
 +=== FAL─░H RIFKI ATAY ===┬á
 +----┬á
 +B├Âylelikle h├╝k├╗met, 800.000 n├╝fuslu bir ┼čehrin kap─▒lar─▒ndan bir saat ├Âtede u├žsuz bucaks─▒z verimli topraklar ekilmeksizin dururken, bu─čday─▒ Odesa'​dan sat─▒n almak zorunda kal─▒r. \\┬á
 +"Bir zamanlar o kadar kuvvetli devlet yap─▒s─▒n─▒n d─▒┼č uzuvlar─▒ kurumu┼č, b├╝t├╝n hayat kalbine ├žekilmi┼čtir. Ba┼č┼čehrin sokaklar─▒ndaki bir ayaklanma Osmanl─▒ h├╝k├╝mdarl─▒─č─▒n─▒n ├Âl├╝m olay─▒ olabilir. Bu devlet d├╝┼čme s─▒ras─▒nda durabilir ve kendini organik bak─▒mdan yenileyebilir mi yahut yok olmak kaderinde midir, bunu gelecek g├Âsterecektir."​┬á
 +;#;┬á
 +* * *┬á
 +;#;┬á
 +Bu tablo kar┼č─▒s─▒nda Osmanl─▒ Devletinin on dokuzuncu as─▒rdan nas─▒l sa─č ├ž─▒kabildi─čine insan─▒n inanmayaca─č─▒ gelir. Ger├ži Abd├╝lmecid devrinde biri 1839'​da,​ biri 1856'​da reform fermanlar─▒ Hristiyanlara hukuk e┼čitli─či vererek, bilhassa Rusya'​n─▒n elinden sava┼č ve imparatorlu─ču par├žalama bahanesini almak, Avrupa sistemi okullar a├žarak, sivil idare kurarak, h├╝k├╗mete bat─▒k├óri bir kurulu┼č vererek yeni d├╝zen yolunda ilerlemek istemi┼čtir. Fakat as─▒l davan─▒n devletin teokratik karakterine son vermek, din ve d├╝nya i┼člerini ay─▒rmak, ticaret ve end├╝stri yoluna d├Âk├╝lmek oldu─ču bir t├╝rl├╝ anla┼č─▒lamam─▒┼č,​ kilise ve okul el birli─či ile geli┼čen ve ilerleyen eski "​reaya"​ memleket ekonomisine hakim olmu┼člar, T├╝rkler kendi ├╝lkelerinde bu eski "​reaya"​n─▒n ve imtiyazl─▒ yabanc─▒lar─▒n tepeden bakt─▒klar─▒ s├Âm├╝rge yerlileri h├óline d├╝┼čm├╝┼člerdir. Reform hareketlerine ra─čmen, sivil okullar─▒, hatta ├╝niversite,​ ┼čeriat├ž─▒lar─▒n kontrol├╝ alt─▒nda idi. \\┬á
 +Bat─▒'​n─▒n pen├žesinden kurtulmak i├žin giri┼čilen reformlar─▒ medrese ve cami asla benimsememi┼č,​ halk y─▒─č─▒nlar─▒ da onlar─▒n manevi h├ókimiyeti alt─▒nda oldu─ču i├žin, Bat─▒ medeniyet├žili─či pek k├╝├ž├╝k bir az─▒nl─▒─č─▒n mal─▒ olmu┼čtur. Daha yirminci y├╝zy─▒l ba┼člar─▒nda bile ancak ─░stanbul, Sel├ónik ve Beyrut gibi Frenkli ve H─▒ristiyanl─▒ ┼čehirlerde kravatl─▒ ve Avrupa giyimli T├╝rklere rastlan─▒rd─▒. Ta┼čralarda sivil ve asker idare adamlar─▒ ile halk aras─▒nda fark, s├Âm├╝rgelerdeki koloni adamlar─▒ ile yerliler aras─▒ndaki fark─▒ and─▒r─▒rd─▒. Orduda okuma yazma bilmeyen k├╝├ž├╝k, orta ve y├╝ksek r├╝tbeli subaylar ├žoktu. \\┬á
 +On dokuzuncu asr─▒n sonlar─▒na do─čru "can ├žeki┼čen"​ hasta adam─▒n en zay─▒f yeri Makedonya'​d─▒r. Avusturya-Macaristan ─░mparatorlu─ču Sel├ónik'​e inmek, Yunanistan kuzeye, S─▒rbistan g├╝neye do─čru geni┼člemek,​ Bulgaristan b├╝y├╝mek ister. S─▒rp, Bulgar ve Rum ├žeteleri Makedonya da─člar─▒ndad─▒r. ├çar┼č─▒lar onlar─▒nd─▒r. Refah onlar─▒nd─▒r. T├╝rklerin bir kuru efendili─či vard─▒r. Az─▒nl─▒ktaki ayd─▒nlar─▒,​ yurtlar─▒nda acaba ka├ž y─▒l daha kalabilecekleri kayg─▒s─▒nda. Osmanl─▒ Avrupas─▒ gen├žli─či hep bir tehlike ├╝rpertisi i├žinde. Bu ortam, M├╝sl├╝man ve T├╝rk ├žocu─čunun vatan ve millet duygular─▒n─▒ pek erken uyand─▒r─▒r. ├çocuk, peri ve dev masallar─▒ndan fazla, sava┼č, g├Â├ž, zafer ve bozgun hikayeleri dinler. Osmanl─▒ tarihinde "​serhad"​ denen ┼čey, ileri y├╝r├╝y├╝┼člerin,​ daima ba┼čka yurtlara do─čru uzakla┼čan m├╝jdecisi iken, art─▒k geri d├Ân├╝┼člerin,​ gitgide bir kara haberci k─▒ld─▒─č─▒ serhad, sanki b├╝t├╝n Avrupa T├╝rkiyeÔÇÖsinin topraklar─▒na yay─▒lm─▒┼čt─▒r. Eski hasretler, destan ve t├╝rk├╝leri ile yeni korku, ┼č├╝phe ve rivayetleri ile serhad, b├╝t├╝n Makedonya'​n─▒n ┼čehirleri ve k├Âyleri i├žindedir. \\┬á
 +Medrese yobazlar─▒n─▒n manevi bask─▒s─▒ alt─▒ndaki halk y─▒─č─▒nlar─▒ ise kurtulu┼ču ta yedinci as─▒rdaki ┼čeriat ┼čartlar─▒na kavu┼čmakta arar ve ba┼č─▒m─▒za ne geldi ise Kur'an yolundan ayr─▒lm─▒┼č olmam─▒zdan ileri geldi─čini, inanarak, s├Âyler. Ayaklan─▒p Nizam-─▒ Cedid'​den beri Bat─▒l─▒la┼čma yolunda neler yap─▒lm─▒┼čsa hepsini y─▒kmak i├žin f─▒rsat bekler. \\┬á
 +Ordu ayd─▒nlar─▒nda bir uyan─▒┼č vard─▒r. Onlara g├Âre de ba┼č ├žare saray istibdad─▒n─▒ y─▒k─▒p memleketi me┼črutiyet rejimine kavu┼čturmakt─▒r. \\┬á
 +─░┼čte Manast─▒r lisesini bitiren Mustafa Kemal, bu ortam i├žinde yeti┼čti ve ci─čerleri bu ortam─▒n zehirli havas─▒ ile dolu, ─░stanbul'​a gitti. \\┬á
 +<​php>​sayfa_numaralama(62);</​php>​┬á
 +<​php>​esnek_yatay_reklam();</​php>​

´╗┐