´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 27


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


Mustafa Kemal:
- Orduyu hemen politikadan ├žekmelidir. Bu yap─▒lmazsa ordu bir kuvvet olmaktan ├ž─▒kar, diye direniyordu.
Mustafa Kemal'in tenkitleri sertti. Enver bir g├╝n Y├╝zba┼č─▒ Haf─▒z Hakk─▒'ya (sonradan Genelkurmay Ba┼čkan─▒ ve ┼×ark cephesinde Ruslarla d├Âv├╝┼č├╝rken ├Âlen ordu komutan─▒):
- Mustafa Kemal fazla ileri gidiyor. Buna bir ├žare bulal─▒m, demi┼čti.
Bir gece gene H├╝rriyet meydan─▒ndaki gazinolardan birinde tenkitlerde bulunurken, ─░ttihat├ž─▒ subaylardan biri:
- H├╝rriyet mademki bizim eserimizdir, onu korumak da bize d├╝┼čer, dedi.
Bir ba┼čkas─▒:
- Ne Sultan Hamid'e, ne vezirlerine g├╝venilmez, biz muhaf─▒z kalmay─▒z, diye ayn─▒ fikre kat─▒ld─▒.
Mustafa Kemal politika i├žine giren bir ordunun sava┼č g├╝c├╝n├╝ kaybedece─čini misaller vererek anlat─▒yordu. Fethi susuyordu:
- Mustafa Kemal Bey, belki pek do─čru s├Âyl├╝yorsunuz. Fakat h├╝rriyeti kald─▒rmak isteyenlere kar┼č─▒ ne yapars─▒n─▒z?
- Cepheye gider gibi ├╝zerlerine y├╝r├╝r├╝m.
Yonyo'ya gittiler, gazino subaylarla dolu idi. Fethi, Mustafa Kemal'e ┼čimdilik sert tenkitlerden vazge├žmesini tavsiye etti:
- Arkada┼člar iyi kar┼č─▒lam─▒yor, dedi.
Mustafa Kemal:
- Bunu senden beklemiyordum.
Ve sonra:
- Memleket me├žhul bir ak─▒bete do─čru s├╝r├╝klenmektedir, dedi.
─░stanbul'da Meclis a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. Enver, Fethi ve kalbur├╝st├╝ subaylar ata┼čemiliterlik alm─▒┼člard─▒r. Mustafa Kemal'i Sel├ónik'ten uzakla┼čt─▒rmak l├óz─▒m. Enver, bu fikrini Tal├ót'a da s├Âylemi┼čtir.
1908 sonlar─▒nda umum├« merkez kendisine, ayaklanmalar oldu─ču i├žin, Trablus-Garp'a gitmek g├Ârevini verir. Mustafa Kemal, bu ayaklanma b├Âlgesine gidecek. Geni┼č ├Âl├ž├╝de yetkisi var. Ba┼čkana sebebini sorar, sana g├╝vencimiz, cevab─▒n─▒ verir. Bir vapura atlay─▒p gider. Ayaklanan derebeyleri Mustafa Kemal'i ilk gemi ile geri g├Ândermek karar─▒n─▒ vermi┼čler. ├çabuk├ža harekete ge├žer, karga┼čal─▒─č─▒ bast─▒r─▒r, devlet otoritesini yerle┼čtirir. Bu ayaklananlar me┼črutiyetten sonra yaln─▒z kazan├žlar─▒n─▒ kaybetmek korkusuna d├╝┼čen ┼čeyhler ve n├╝fuzlu kimselerdi.
Mustafa Kemal 1909 Oca─č─▒nda Sel├ónik'e d├Âner. Do─čru cemiyete giderek toplant─▒ halindeki ├╝yelerin y├╝zlerine bak─▒p:
- ─░┼čte geldim, der.
Baz─▒lar─▒ utan├žtan ba┼člar─▒n─▒ e─čerler.

* * *

«   01   ...    17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   ...    62   »   


´╗┐