´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 32


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


Maksat hepsini r├╝tbelerinin yerine oturtmak ve ├╝stlerinden yahut yan yana bakmak. Mustafa Kemal yaln─▒z kendi gitmekle kalmaz, arkada┼člar─▒n─▒ da g├Ât├╝r├╝r. Son ak┼čam kurmaylar─▒n sofras─▒nda:
- Kal─▒r─▒m, ama hepinize kumanda etmek i├žin kal─▒r─▒m, e─čer istersenizÔÇŽ
Mustafa Kemal 1910'da bir ara Fransa'da Picardi manevralar─▒na gitti. Top├žu R─▒za Pa┼ča ve Ali Fethi ile beraberdi. Her ak┼čam harita ├╝zerinde ertesi g├╝nk├╝ hareketler ├╝zerine tahminlerde bulunulurmu┼č. Mustafa Kemal s─▒k─▒lgan miza├žl─▒ idi. ─░yice a├ž─▒l─▒p konu┼čabilmesi i├žin bu s─▒k─▒lganl─▒─č─▒ giderecek kadar sinirlenmeli, ya bir g├Ârev heyecan─▒ do─čmal─▒ yahut i├žki ile silkinmeli idi. Frans─▒zcas─▒ da serbest├že konu┼čabilecek kadar kuvvetli olmam─▒┼čt─▒. Mustafa Kemal kalpakl─▒ Osmanl─▒ subaylar─▒n─▒ kendilerinden bile saymayan, parlak ├╝niformal─▒, iddial─▒ ve gururlu yabanc─▒lara biraz ├╝rkerek yakla┼čm─▒┼č, yava┼č yava┼č fark─▒na varm─▒┼č ki bir├žoklar─▒ hayli basittirler. ─░tici ve uzakla┼čt─▒r─▒c─▒ dekorun alt─▒ndaki zaaf─▒ sezince kendine cesaret geldi. Bir defas─▒nda arka arkaya iki ├╝├ž konyak i├žerek haritaya yakla┼čt─▒. Biraz kendi, biraz arkada┼č yard─▒m─▒ ile ertesi g├╝nk├╝ hareketler ├╝zerine tahminlerini s├Âyledi ve hareketleri takip etmek i├žin en iyi yerin onlar taraf─▒ndan se├žilen yer olmad─▒─č─▒n─▒ ileri s├╝rd├╝. Yukar─▒dan ┼č├Âyle bak─▒┼čt─▒lar ve da─č─▒ld─▒lar. Ertesi g├╝n Mustafa Kemal hak kazand─▒. Sofrada yan─▒na bir miralay d├╝┼čt├╝. Bir aral─▒k ona dedi ki:
- D├╝n ak┼čam sizin dedi─činiz herkesinkinden do─čru idi, fakatÔÇŽ
Bir ┼čey s├Âylemekle s├Âylememek aras─▒nda duraklama ge├žirdikten sonra Mustafa Kemal'in ba┼č─▒n─▒ g├Âstererek:
- Ne diye bu tuhaf ba┼čl─▒─č─▒ giyersiniz, ba┼č─▒n─▒zda bu olduk├ža kafan─▒za kimse itibar etmez, der.
Tenkitlerini ho┼č g├Ârmeyen ├╝stlerince Sel├ónik'te 38 inci piyade alay─▒ komutanl─▒─č─▒na tayin edilmesi de mesle─činde cidd├« bir ad─▒m olmu┼čtur. Hik├óyeyi o zaman o ayn─▒ alay─▒n birinci taburunun ├╝├ž├╝nc├╝ b├Âl├╝─č├╝nde tak─▒m komutan─▒ bulunan Ziya K─▒l─▒├ž'tan dinleyelim: ÔÇťAlay komutan─▒ Miralay (Albay) Sadettin Bey g├Âzlerinden rahats─▒z oldu─ču i├žin izin alm─▒┼čt─▒. Ayn─▒ g├╝n├╝n ak┼čam─▒ kolordunun g├╝nl├╝k emrinde be┼činci kolordudan Kurmay Kola─čas─▒ Mustafa Kemal Bey'in alay komutanl─▒─č─▒ vekilli─čine tayin edilmi┼č oldu─ču bildiriliyordu. O vakit ki alaylar d├Ârt taburlu idi. Bu alay─▒n tabur komutan─▒ binba┼č─▒ r├╝tbesindedir. Tabi├« bir kurmay kola─čas─▒n─▒n b├Âyle bir alay komutanl─▒─č─▒na getirilmesi b├╝t├╝n komutanlar─▒ ┼ča┼č─▒rtm─▒┼čt─▒r.
Bir g├╝n sonra alay komutan vekilinin alay─▒ teslim almak ├╝zere gelece─či haber verildi. Alay k─▒┼čla meydan─▒nda tefti┼č durumuna girdi. Biraz sonra beyaz ata binmi┼č, uzunca boylu, g├╝r, dik b─▒y─▒kl─▒ ve keskin bak─▒┼čl─▒ kurmay kola─čas─▒ geldi. Usul gere─či en k─▒demli tabur komutan─▒ tekmil haberi verir. Mustafa Kemal Bey alaya yakla┼č─▒nca g├╝r bir sesle:
- Merhaba asker, dedi.
O tarihlerde yoklama ve tefti┼člerde komutanlar askere:
- Sel├óm├╝n aleyk├╝mÔÇŽ derler, asker de:
- Aleyk├╝m sel├ómÔÇŽ diye cevap verirdi. Al─▒┼čmad─▒─č─▒ bu tek kelimelik sel├óm kar┼č─▒s─▒nda asker biraz irkildikten sonra ayn─▒ kelime ile cevap verdi. ─░┼čte o tarihten sonrad─▒r ki orduya bu tek kelime ile sel├óm usul├╝ girmi┼čtir.ÔÇŁ
Mustafa Kemal iki saat gibi k─▒sa bir s├╝re i├žinde b├╝t├╝n b├Âl├╝k komutanlar─▒n─▒, b├Âl├╝klere basit tatbikat yapt─▒rarak, imtihandan ge├žirmi┼č. Ba┼čar─▒ g├Âsteremeyenleri hemen Sel├ónik'teki talimg├óha yollayarak yeni asker├« usulleri ├Â─črenmelerini sa─člam─▒┼č. K─▒sa zamanda 38 inci alay─▒ kolordu i├žinde ├Ârnek h├óle getirmi┼č. Herkes├že anla┼č─▒lm─▒┼č ki bu 28 veya 29 ya┼č─▒ndaki kola─čas─▒, r├╝tbelerin basit s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde kalacak ve ├Âl├ž├╝lecek bir kimse de─čildir. Bir gece tatbikat─▒ndan sonra Sel├ónik'in do─čusunda bulunan Karaburun'a do─čru y├╝r├╝y├╝┼č yap─▒yorlard─▒. Mustafa Kemal alay─▒n ba┼č─▒nda idi. Ufuk a─čarm─▒┼č, g├╝ne┼č do─čmak ├╝zereÔÇŽ Birden:
«   01   ...    22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   ...    62   »   


´╗┐