´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 37


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


Tal├ót ─░stanbul'a d├Ând├╝kten sonra Ali Fethi ─░stanbul'da ├Ânemli bir vaka olaca─č─▒ndan hemen gelmesini isteyen bir telgraf ald─▒. Gitti. Yapacaklar─▒n─▒ haber verdiler. Naz─▒m Pa┼ča'y─▒ ├Âld├╝rme karar─▒na isyan etti. Yapmayacaklar─▒n─▒ vadettiler, d├Ând├╝. Mustafa Kemal:
- Fakat d├╝┼č├╝nd├╝klerini yapacaklar, dedi.
Nitekim dedi─či ├ž─▒kt─▒. Bab-─▒ ├óli bask─▒nc─▒lar─▒n─▒n ba┼č─▒nda Enver vard─▒. ─░ttihat├ž─▒lar iktidara gelince orduyu y├╝r├╝tt├╝ler. Enver bir ko┼ču Edirne'ye giderek, sava┼čs─▒z kans─▒z bir kahramanl─▒k daha elde etti.
Bir m├╝ddet sonra Enver hem pa┼ča hem Harbiye Naz─▒r─▒ olacakt─▒. 4 Ocak 1914 tarihli gazetelerde, Bingazi'deki hizmetlerinden dolay─▒ zam olunan ├╝├ž sene k─▒demli miralayl─▒─ča (yarbay) ve Balkan Harbindeki fedak├órl─▒─č─▒na m├╝k├ófaten ├╝├ž sene daha zam ile mirlival─▒─ča (t├╝mgeneral) terfi eden Enver Pa┼ča Harbiye Nezaretine tayin edilmi┼čtir, haberi ├ž─▒kt─▒.
1908'de Tal├ót onu ileri s├╝rm├╝┼čt├╝. Enver d├╝zenli yeti┼čmemi┼čtir. Alay, liva, t├╝men gibi birliklere s─▒ra ile kumanda etmemi┼čtir. Makedonya'da ├žete kovalam─▒┼č, Trablus'ta ├žete ba┼č─▒l─▒─č─▒ yapm─▒┼č ve Balkan Harbinde Bolay─▒r'da birdenbire bir kolorduyu karaya ├ž─▒karmak istemi┼č ve bozulmu┼čtu. Harpte de bir orduya kumanda etmeye kalkarak Sar─▒kam─▒┼č bozgununa u─črayacakt─▒. Mustafa Kemal bana demi┼čti ki: ÔÇťBu yeti┼čmezlik y├╝z├╝nden de emir verirken, verdi─či emirlerin yap─▒labilip yap─▒lamayaca─č─▒n─▒ bilemezdi.ÔÇŁ
─░ttihat├ž─▒lar Fethi'yi de Mustafa Kemal'i de art─▒k yad─▒rg─▒yorlard─▒. Enver'in Harbiye Naz─▒rl─▒─č─▒n─▒ orduda i├žine sindiremeyecekler aras─▒nda Fethi'nin de bulunaca─č─▒na ┼č├╝phe yoktu. Onu askerlikten alarak parti umum k├ótibi yapmay─▒ d├╝┼č├╝nd├╝ler. Fethi'nin bu g├Ârevi pek istedi─či yoktu. Fethi'nin evine yerle┼čen Mustafa Kemal belki bu yoldan bir ┼čeyler yap─▒labilece─či umuduna kap─▒larak kabul etmesinde ─▒srar etti. Fethi umum k├ótip olunca ilk i┼č olarak ─░ttihat├ž─▒ fedailerinin maa┼člar─▒n─▒ kesti. Onun komitecilikle hi├ž ilgisi yoktu. B├╝t├╝n fedai tak─▒m─▒ ve onlar─▒ tutanlar aleyhine birle┼čtiler. ÔÇťNe yapacakm─▒┼č─▒m, partinin paras─▒n─▒ onlara m─▒ yedirecekmi┼čim?ÔÇŁ diyordu. Kongre yakla┼čt─▒─č─▒ s─▒rada Fethi ve Mustafa Kemal bir nutuk haz─▒rlad─▒lar. Nutkun umum├« k├ótip taraf─▒ndan s├Âylenmesi tabi├« bir ┼čeydi. Fethi'nin neler s├Âyleyece─činden ┼č├╝phelenenler bir oyun tertip etmi┼čler. ┼×├╝kr├╝ Bey (sonra Maarif Naz─▒r─▒ ve suikast├ž─▒) taraf─▒ndan s├Âylenmek ├╝zere bir nutuk haz─▒rlanm─▒┼č. Toplant─▒ a├ž─▒l─▒nca Fethi Bey daha yerinden k─▒m─▒ldamadan ┼×├╝kr├╝ Bey k├╝rs├╝ye ├ž─▒km─▒┼č. Merkezi Umum├«'nin resm├« nutkunu ├žekmi┼č.
Bir gün o ve Mustafa Kemal otururlarken Talât geldi:
- Birka├ž s├Âz├╝m var, diye Fethi'yi odadan ├ž─▒kard─▒. Fethi d├Ând├╝─č├╝ vakit kendisine Sofya el├žili─čini teklif etti─čini haber verdi. Mustafa Kemal:
- Kabul ettin mi? dedi.
- Evet, ├ž├╝nk├╝ durum ├žok ├Ânemli imi┼č. Cemal Pa┼ča ile de g├Âr├╝┼čm├╝┼čler. O beni sever, bilirsin.
─░kisi birlikte Cemal Pa┼ča'ya gittiler. ÔÇť├çok ├Ânemli. Hatta sen de beraber git. Ata┼čemiliter olursun. Hem hizmet edersin, hem faydas─▒z didi┼čmelerle y─▒pranmazs─▒nÔÇŁ dedi.
Mustafa Kemal b├╝y├╝k i┼čler g├Ârmek isteyen insanlar i├žin sab─▒rl─▒ olmak, bo┼čuna olaylar─▒ zorlamamak, f─▒rsat kollamak gerekti─čini bildirdi. Bu gibi insanlar tel├ó┼č ve acele ile ├ž─▒kmazlara saplanmamal─▒d─▒rlar. Askerlikte ├žok zaman r├╝tbeleri ├žok ├╝st├╝n, ikinci s─▒n─▒f kimselerin arkas─▒nda kalmay─▒ bilerek ba┼čar─▒lar kazanm─▒┼čt─▒. Kendini ortaya atmay─▒, t├╝rl├╝ h─▒rslar aras─▒nda bunal─▒p kalmamay─▒ ├Â─črenmi┼č ve denemi┼čti. Bir kimse, ├Âlmedik├že daima vakti vard─▒r.
Mustafa Kemal kenara ├žekilmeyi bildi. Ata┼čemiliterlik g├Ârevi ile Sofya'ya gitti.
O her i┼činde cidd├« idi. Ata┼čemiliterlik i┼člerine de kendini verdi. O kadar ki bir m├╝ddet sonra B├╝kre┼č, Belgrat ve ├çetine ata┼čemiliterlik g├Ârevlerini de kendisine verdiler.
«   01   ...    27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   ...    62   »   


´╗┐