´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 38


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


1914-1918
Birinci D├╝nya Harbi
Benim Mustafa Kemal'i tan─▒y─▒┼č─▒m Balkan Sava┼č─▒ sonlar─▒nda idi.
1913 A─čustosunday─▒z. ÔÇťTaninÔÇŁ gazetesinde devaml─▒ gazetecili─če ba┼člam─▒┼čt─▒m. Edirne'yi Bulgarlardan geri alm─▒┼čt─▒k. Veliaht Yusuf ─░zzettin Efendinin Trakya'ya giderek ordu ve halk ile temaslarda bulunmas─▒na karar verilmi┼č. Hem bu yolculuk ├╝zerine haberler g├Ândermek hem de Trakya i├žin r├Âportajlar yapmak g├Ârevi ile ben de ÔÇťTaninÔÇŁ muhabiri olarak ayn─▒ trende gitmek i├žin ─░stanbul muhaf─▒zl─▒─č─▒ndan izin alm─▒┼čt─▒m.
Enver Bey'i, ilk defa s─▒n─▒f arkada┼č─▒ Sal├óhaddin Adil Bey'in tavsiyesi ile orada tan─▒d─▒m. Enver Bey binba┼č─▒ idi, ama kumandan─▒ var m─▒yd─▒, kimdi, ┼čimdi bile bilmiyorum. Hur┼čit Pa┼ča's─▒na hi├ž rastlamad─▒m. As─▒l r├╝tbesi h├╝rriyet kahraman─▒ ve m├╝ttefiklerinin sald─▒r─▒┼č─▒na u─črad─▒─č─▒ i├žin askerlerini ├žekip g├Ât├╝ren Bulgarlar─▒n bo┼čaltt─▒─č─▒ ┼čehre ilk giren oldu─ču i├žin o s─▒rada Edirne'nin de fatihi idi.
Ordu, ─░ttihat - ve - Terakki Cemiyetinin gene de as─▒l kuvveti idi. K├╝├ž├╝─č├╝ b├╝y├╝─č├╝n ├╝st├╝ne ge├žiren askerlik d─▒┼č─▒ ÔÇť├ÂnemiÔÇŁler hiyerar┼čiyi alt├╝st etti─či zaman, bir ordu bu disiplinsizli─če nas─▒l dayanabilir? Nitekim ilk me┼črutiyet y─▒llar─▒nda generaller, y├╝zba┼č─▒lar─▒n oynatt─▒─č─▒ mankenler gibi g├Âr├╝nm├╝┼čt├╝r. Politika ile u─čra┼čan ordunun, bir despotlu─ču y─▒kmakta ve milleti h├╝rriyete kavu┼čturmakta samim├« de olsa, nihayet h├╝rriyet rejimini diktat├Ârl├╝─če s├╝r├╝kleyip g├Ât├╝rece─čine, sanki tarihin ihtiyac─▒ varm─▒┼č gibi bir misal de biz haz─▒rl─▒yorduk. Bir m├╝ddet sonra orduyu gen├žle┼čtirme davas─▒ ortaya at─▒lacakt─▒. Gen├žle┼čen ordunun ba┼č─▒na Enver ge├žecekti. Ordunun ba┼č─▒na ge├žen Enver, Harbiye Naz─▒r─▒ Enver Pa┼ča k─▒sa zamanda rejimin ba┼čl─▒ca otoritesi olacakt─▒. Daha o vakit kahramanl─▒k k─▒skan├žl─▒─č─▒ ordunun, s─▒tma gibi, s─▒k s─▒k n├Âbet yapan bir hastal─▒─č─▒ idi.
Kendisini ilk g├Ârd├╝─č├╝m g├╝n Bulgaristan s─▒n─▒r─▒nda bir k├Âyden hemen gelmi┼čti. Bulgarlar k├Âyde k─▒z arad─▒klar─▒ vakit onlara k─▒zl─▒ evleri g├Âsteren bir ihtiyar─▒ g├Âstermi┼čler. G├╝lerek:
- Dayanamad─▒m, tabancamla ├Âld├╝rd├╝m, diyordu. Ne kadar da sevimliye benzer bir d─▒┼č y├╝z├╝ vard─▒.
Bir g├╝n Vali Hac─▒ ├édil Bey bir tefti┼če ├ž─▒kaca─č─▒n─▒, beni de beraber alaca─č─▒n─▒ haber verdi. ÔÇťTaninÔÇŁ gazetesine mektuplar yollayaca─č─▒ma seviniyordum.
├ľnce Dimetoka'ya gidecektik. Buras─▒, galiba bir kolordu merkezi idi. Sonradan anlad─▒─č─▒ma g├Âre, Hac─▒ ├édil Bey'in bir g├Ârevi de Enver'le bu kolordu aras─▒ndaki bir anla┼čmazl─▒─č─▒ yat─▒┼čt─▒rmak, bir so─čuklu─ču gidermekti. Olay ┼ču imi┼č: M├╝ttefikleri ile harbe tutu┼čan Bulgarlar─▒n Edirne'de dayanma imk├ónlar─▒ yoktu. Y├╝r├╝y├╝┼če karar verdikten sonra, durum ├Âyle imi┼č ki, ┼čehre Fahri Pa┼ča kuvvetleri girmeli imi┼č. H├ólbuki Enver, s├╝varilerini ko┼čturarak Edirne'ye varm─▒┼č ve gazetelerin g├╝ndelik kahraman─▒ olmu┼č. Fahri Pa┼ča'n─▒n yan─▒nda Enver'in iki rakibi varm─▒┼č: Fethi Bey, Mustafa Kemal Bey! Biri kurmay ba┼čkan─▒, ├Âteki harek├ót ┼čubesi m├╝d├╝r├╝ imi┼č. Bunlar Enver'e k─▒zm─▒┼člar. H├ólbuki ├╝├ž├╝ de ─░ttihat - ve - Terakki'nin ileri gelen asker ├╝yelerinden imi┼čler. Hac─▒ ├édil Bey, o buhranl─▒ g├╝nlerde bu ├╝├ž ordu genci aras─▒ndaki darg─▒nl─▒─č─▒n derinle┼čmesini ├Ânlemek i├žin ├žal─▒┼čacakm─▒┼č.
ÔÇťTaninÔÇŁ gazetesine yollad─▒─č─▒m 1 A─čustos tarihli mektupta ┼ču c├╝mle var: ÔÇťYar─▒ yolu ge├žmi┼čtik ki Fahri Pa┼ča, Erk├ón-─▒ Harbi Mustafa Kemal Bey ve kaymakam kar┼č─▒lama─ča geldiler.ÔÇŁ
Ak┼čam karanl─▒─č─▒nda bir e┼čraf evinin b├╝y├╝k salonunda toplanm─▒┼člard─▒. Fahri Pa┼ča ve Fethi Bey sedirde idiler. ─░yice sar─▒┼č─▒n gen├ž bir zabit bu sedirin kar┼č─▒s─▒ndaki duvar─▒n dibinde bir iskemleye oturdu. Yak─▒┼č─▒kl─▒, temiz giyimli, keskin bak─▒┼čl─▒, gururlu, b├╝t├╝n dikkatleri ├╝st├╝ne ├žeken bu subay─▒n pek s├Âze kar─▒┼čt─▒─č─▒ yoktu. Fakat seziliyordu ki bu olup bitenlerde onun r├╝tbesinden ├╝st├╝n bir ├Ânemi vard─▒r.
«   01   ...    28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   ...    62   »   


´╗┐