´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 39


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


Sonra, aralar─▒nda vali ile neler g├Âr├╝┼čt├╝klerini, nas─▒l bir karara vard─▒klar─▒n─▒ bilmiyorum. Bir gazete muhabiri idim. B├Âyle politika i┼člerinden kendisine bahsedilecek mevkide de─čildim.
Bu toplant─▒ benim ├╝st├╝mde derin bir tesir b─▒rakt─▒. Mustafa Kemal ba┼č─▒ k├╝lahl─▒, g├Â─čs├╝ fi┼čekli, omzu t├╝fekli fedai komiteciler k─▒l─▒─č─▒nda bir subay de─čildi. ─░tibar─▒, olsa olsa ba┼čka de─čerlerden ileri gelmeli idi.
Mustafa Kemal ad─▒n─▒, daha sonra Birinci D├╝nya Harbinin pek karanl─▒k g├╝nlerinde duydum. Kal─▒b─▒m─▒zla Suriye'de, can─▒m─▒z ve nefesimizle ─░stanbul'da idik. ├çanakkale s├Âk├╝l├╝p d├╝┼čman ─░stanbul'a girecek miydi? B├Âyle bir facian─▒n r├╝yas─▒n─▒ g├Âr├╝r├╝z diye uyumaktan korkard─▒k. Mustafa Kemal'in ismi, o vakit ─░stanbul'un kurtulu┼č hik├óyesine kar─▒┼čt─▒ idi. Enver'in rakibi oldu─ču s├Âylendi─činden ve ad─▒ saklanmak istendi─činden onu b├╝sb├╝t├╝n benimsemi┼čtik. Bir s─▒r gibi gizli gizli yay─▒l─▒p i├žlere sinen ┼č├Âhreti, Enver'i sevmeyen ve ona art─▒k g├╝venmeyen gen├ž subaylar─▒n dillerinde destand─▒. Bir aral─▒k ÔÇťHarp Mecmuas─▒ÔÇŁnda Ru┼čen E┼čref'le konu┼čmas─▒ yay─▒nland─▒─č─▒ vakit, Enver'in veya ona yaranmak isteyenlerin emri ile bask─▒ durdurulmu┼č, Mustafa Kemal'in resmi ├ž─▒kar─▒larak yerine Liman von Sanders'in resmi konmu┼č oldu─čunu duyuyorduk.
Enverci subaylar─▒n da onun ├╝zerine hik├óyeleri vard─▒. Mesel├ó Doktor Naz─▒m ve bir n├╝fuzlu ─░ttihat├ž─▒ aralar─▒nda konu┼čmakta imi┼čler. Enver Pa┼ča birdenbire i├žeri girince susmu┼člar. Ba┼čkumandan merakla:
- Her h├ólde bana dair bir ┼čeyden bahsediyordunuz. S├Âyleyin bana, demi┼č.
- Mustafa Kemal'in ni├žin terfi ettirilmedi─čini konu┼čuyorduk, cevab─▒n─▒ vermi┼čler. Enver:
- ─░┼čte, demi┼č ve cebinden ├çanakkale kahraman─▒n─▒ generallik r├╝tbesine ├ž─▒karan tezkeresini g├Âstermi┼č. Sonra ┼čunu il├óve etmi┼č:
- Ama biliniz ki onu pa┼ča yapsan─▒z padi┼čah, padi┼čah yapsan─▒z Allah olmak ister.
Bir aral─▒k ben d├Ârd├╝nc├╝ ordu kararg├óh─▒nda iken Suriye'ye geldi. Kararg├óhta gen├ž subaylardan ├Â─črendi─čimize g├Âre kendisine Medine kumandanl─▒─č─▒n─▒ teklif etmi┼čler. O bu teklifi kabul etmedikten ba┼čka, oradaki kuvvetleri de Filistin cephesine ├žekmesini tavsiye etmi┼č. Do─čru mudur, de─čil midir, sonradan anlamak bile istemedim. Fakat gen├ž kararg├óh kurmaylar─▒n─▒n: ÔÇťTam askerÔÇŽ ─░┼čte hakik├« askerÔÇŽÔÇŁ diye aralar─▒nda konu┼čtuklar─▒n─▒ hat─▒rl─▒yorum. Harbin asker├« politikas─▒n─▒n da, harpteki i├ž politikan─▒n da aleyhinde imi┼č. Bunlar─▒n hik├óyelerini kitab─▒mda s─▒ras─▒ gelince anlataca─č─▒m.
─░stanbul'a d├Ând├╝─č├╝mde kendisini ┼č─▒k bir asker makferlan─▒ ile Lebon ┼čekerlemecisinden ├ž─▒karken g├Ârm├╝┼čt├╝m. B├╝t├╝n parlakl─▒─č─▒ ├╝st├╝nde, benzerlerinden yaln─▒z tabi├« olarak ayr─▒ de─čil, isteyerek ve ├Âzenerek ayr─▒l─▒┼č edinmek istedi─či de belli idi. ─░stanbul'da biraz daha bilgi edinmi┼čtim, ne Almanc─▒, ne ─░ngiliz veya Frans─▒zc─▒ idi. ─░ttihat├ž─▒lara sorarsan─▒z l├╝zumundan fazla ÔÇťkendiciÔÇŁ idi. Gururlu ve tenkit├ži olarak tan─▒nm─▒┼čt─▒. Sevilen veya sak─▒n─▒lan, fakat bir t├╝rl├╝ kay─▒ts─▒z kal─▒namayan, gergin yaya oku takmak gibi, onun h─▒rs─▒n─▒ da iktidara yakla┼čt─▒rmak tehlikeli say─▒lan bir adamd─▒.
Harbin sonlar─▒na do─čru Ru┼čen E┼čref'in Pangalt─▒ taraflar─▒ndaki apartman─▒nda bir foto─čraf─▒n─▒ g├Ârm├╝┼čt├╝m. Resimdeki pa┼ča esvab─▒ pek s├╝sl├╝ ve resm├« idi. Enli bir ni┼čan kurdelesi ile nemi ve duman─▒ ├╝st├╝nde ├╝t├╝s├╝ ile bu esvab─▒ Mercan yoku┼čundaki (1) camek├ónlardan birine daha fazla yak─▒┼čt─▒r─▒yordum. Onu bir siper k─▒l─▒─č─▒nda g├Ârmek istiyordum.
Foto─čraf─▒n alt─▒ndaki uzun ÔÇťithafÔÇŁ yaz─▒s─▒, beyanname gibi bir ┼čeydi. Bu yaz─▒ benim ├╝zerimde Ru┼čen E┼čref'e bir hat─▒ra olmaktan fazla, onun evine gelecek b├╝t├╝n gen├žlere bir seslenme olmak etkisi b─▒rakt─▒ idi. ├ťsl├╗p, Nam─▒k Kemal zevkinde ve ├že┼čnisinde idi.
─░ttihat├ž─▒ tenkitlerini de bir t├╝rl├╝ i├žimden atamad─▒─č─▒m i├žin, bu resimde ba─člayan ├ž├Âzen, inand─▒ran ┼č├╝phelendiren, ├žeken b─▒rakan, s─▒cak m─▒ so─čuk mu, insan─▒n dokunaca─č─▒ gelen bir ┼čahsiyet esrarl─▒y─▒ bulmu┼čtum. Do─črusu askerden de yorulmu┼čtuk. Enver'in yerine bir adam aram─▒yorduk. Bizi Enver'den de onun yerine ge├žeceklerden de kurtaracak, bir t├╝rl├╝ tarif edemedi─čimiz bir memleket ┼čart─▒ ar─▒yorduk.
«   01   ...    29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   ...    62   »   


´╗┐