´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 46


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


D├╝┼čman 18 Mart donanma sald─▒r─▒s─▒nda ba┼čar─▒s─▒zl─▒─ča u─čramas─▒ ├╝zerine karadan zorlama yapmak ├╝zere Bo─čaz d─▒┼č─▒ndaki adalarda y─▒─č─▒nak yapmaya koyulmu┼čtu. Bu haber al─▒nd─▒ktan sonra 22 Mart 1915'te ├çanakkale b├Âlgesinde be┼činci ordu kurulmu┼čtur. B├╝t├╝n kuvvetler ordu emrinde idi. Ordu on be┼činci kolorduyu Maydos ├ževresinde b─▒rakarak 19 uncu t├╝meni 19 Nisanda yedek olarak Biga'ya geldi. 25 Nisan 1915'te tanyeri a─čar─▒rken Ar─▒burnu ve Sedd├╝lbahir b├Âlgesine ilk d├╝┼čman birlikleri ├ž─▒kt─▒. Ar─▒burnu'na ├ž─▒kan kuvvet g├Âzetleme taburunu p├╝sk├╝rterek, sonradan Kemalyeri ad─▒ verilen yere kadar ilerledi. Burada arkadan ko┼čup gelen 27 nci T├╝rk alay─▒ ile kar┼č─▒la┼čt─▒. D├╝┼čman ├ž─▒karmas─▒n─▒ haber alan Mustafa Kemal, Conkbay─▒r─▒ y├Ân├╝nde y├╝r├╝yen d├╝┼čmana kar┼č─▒ ordudan emir almay─▒ beklemeden kuvvetlerini harekete ge├žirdi. Birliklerine kendisi yol bularak Koca├žimen tepesine vard─▒. Askerlerine orada k─▒sa bir dinlenme vererek, atla gidilemedi─či i├žin yan─▒ndakilerle yaya olarak Conkbay─▒r─▒'na geldi. Orada cephaneleri bitti─či i├žin ├žekilen ve d├╝┼čmanca kovalanan bir g├Âzetme b├Âl├╝─č├╝ne rastlad─▒: ÔÇťNi├žin ka├ž─▒yorsunuz? dedim.
- Efendim d├╝┼čman.
- Nerede d├╝┼čman?
- ─░┼čteÔÇŽ diye 261 rak─▒ml─▒ tepeyi g├Âsterdiler.
Ger├žekten de d├╝┼čman─▒n bir avc─▒ hatt─▒ 261 rak─▒ml─▒ tepeye yakla┼čm─▒┼č, serbest├že ilerliyordu. ┼×imdi durumu d├╝┼č├╝n├╝n. Askerlerimi dinlenmeleri i├žin b─▒rakm─▒┼č─▒mÔÇŽ D├╝┼čman da bu tepeye gelmi┼čÔÇŽ D├╝┼čman bana benim askerlerimden daha yak─▒n. D├╝┼čman bulundu─čum yere gelse kuvvetlerim pek k├Ât├╝ duruma d├╝┼čecek. O zaman, bir mant─▒kla m─▒d─▒r, yoksa bir i├žg├╝d├╝ ile mi, bilmiyorum, ka├žan erlere:
- D├╝┼čmandan ka├ž─▒lmaz, dedim.
- Cephanemiz kalmad─▒, dediler,
- Cephanemiz yoksa s├╝ng├╝m├╝z var, dedim.
Ve ba─č─▒rarak:
- S├╝ng├╝ tak, dedim. Yere yat─▒rd─▒m. Ayn─▒ zamanda Conkbay─▒r─▒'na do─čru ilerleyen piyade alay─▒ ile cebel bataryas─▒n─▒n erlerini mar┼č mar┼čla benim bulundu─čum yere gelmeleri i├žin yan─▒mdaki emir subay─▒n─▒ geriye sald─▒rd─▒m. Erler yere yat─▒nca d├╝┼čman da yere yatt─▒. Kazand─▒─č─▒m─▒z an, bu and─▒r.ÔÇŁ
D├╝┼čman ne yapaca─č─▒na karar verinceye kadar 57 nci alay Conkbay─▒r─▒'na yeti┼čti. Mustafa Kemal alay─▒ hemen sald─▒r─▒ya ge├žirdi. Arkas─▒ndan 19 uncu t├╝menin ├Âteki alaylar─▒n─▒ da Ar─▒burnu'na y├Âneltti. Daha ├Ânceden orada tutunmu┼č olan 27 nci alay─▒ da emrine alarak sald─▒r─▒ya daha ├žetinlik verdi. Sava┼č gece de s├╝rd├╝ ve d├╝┼čman k─▒y─▒n─▒n son s─▒rtlar─▒na kadar geri at─▒ld─▒. B├Âylece Gelibolu yar─▒madas─▒n─▒n en ├Ânemli bir par├žas─▒ olan Koca├žimen platosunun elden ├ž─▒kmamas─▒ sa─članm─▒┼č ve ├çanakkale savunu┼čunun temeli at─▒lm─▒┼čt─▒r. Mustafa Kemal o g├╝n, Ar─▒burnu kuvvetleri komutan─▒ olarak verdi─či emirde ┼č├Âyle diyordu: ÔÇťSize ben sald─▒r─▒ emretmiyorum, ├Âlmeyi emrediyorum. Biz ├Âl├╝nceye kadar ge├žecek zamanda yerimizi ba┼čka kuvvetler alabilir.ÔÇŁ Ayn─▒ g├╝n├╝ anlatan bir tenkit├ži yaz─▒s─▒na ┼ču h├╝k├╝mlerini eklemi┼čtir: ÔÇťMustafa Kemal'in bu sava┼člarda durumu ├žabuk kavramak, ├žabuk karar vermek, karar─▒n─▒ enerji ile uygulamak ve sorumluluktan ├žekinmemek gibi davran─▒┼člar─▒ kendisinde b├╝y├╝k komutanl─▒k nitelikleri oldu─čunu meydana ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.ÔÇŁ
Mustafa Kemal 19 May─▒s 1915 tarihine kadar sald─▒r─▒ ve savunma sava┼člar─▒ ile d├╝┼čman─▒n her g├╝n artan kuvvetlerini yerlerinde durdurmay─▒ ba┼čarm─▒┼č, iki taraf kar┼č─▒ kar┼č─▒ya siperlere girmi┼č, d├╝┼čman─▒n Ar─▒burnu'nda kazand─▒─č─▒ yer de bir dar ┼čeritten ibaret kalm─▒┼čt─▒r.
1 Haziran 1915'te Mustafa Kemal albayl─▒k r├╝tbesine y├╝kseldi.
«   01   ...    36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56   ...    62   »   


´╗┐