´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 58


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


─░stanbul'a d├Ân├╝┼člerinde rahats─▒zlanmas─▒ ├╝zerine bir ay kadar yata─č─▒ndan ├ž─▒kmad─▒. Hekimler Viyana'ya gitmekli─čini istediler. Bir ay kadar da Viyana yak─▒nlar─▒nda bir sanatoryumda kald─▒. Sonra Karlsbad'a gitti.
Rahats─▒zl─▒─č─▒ hen├╝z tam ge├žmemi┼čti ki 1918 Temmuzunun 5 inde ─░zmirli tan─▒d─▒─č─▒ biri ile arkada┼č─▒ Karlsbad'da kald─▒─č─▒ yere gelip padi┼čah─▒n ├Âld├╝─č├╝n├╝ haber verdiler. Birka├ž g├╝n i├žinde tamamlay─▒c─▒ haberler de ald─▒. ─░zzet Pa┼ča yeni padi┼čah─▒n yaver-i ekremi (1) olmu┼čtur. Bu olay ilgi ├žekici idi. ├ç├╝nk├╝ yaverlik de─čil, bir ├že┼čit asker├« dan─▒┼čmanl─▒k, kurmay ba┼čkanl─▒─č─▒ gibi bir ┼čeydir, sand─▒.
Bir m├╝ddet sonra yaveri kendisine hemen ─░stanbul'a gelmesi i├žin bir telgraf ├žekti. Cidd├« bir sebep olmad─▒k├ža d├Ânmek istemedi─činden bu yolda cevap yazd─▒. ─░kinci bir telgrafta ÔÇť─░stanbul'a s├╝ratle gelmesi arzu buyruldu─čuÔÇŁ yaz─▒ld─▒─č─▒ndan Temmuz sonlar─▒nda Karlsbad'dan hareket etti. ─░stasyonda kar┼č─▒layan yaverinden ├Â─črendi ki ─░stanbul'a d├Ânmesini isteyen ─░zzet Pa┼ča idi. Geldi─čini bildirmesi ├╝zerine Pera Palas otelinde kendisi ile g├Âr├╝┼čt├╝. ─░zzet Pa┼ča hi├žbir sebep olmad─▒─č─▒n─▒, ancak Almanya yolculu─čundaki yak─▒nl─▒─č─▒ devam ettirmek faydal─▒ olabilece─čini d├╝┼č├╝nerek telgraf─▒ yazd─▒rd─▒─č─▒n─▒ s├Âyledi. Mustafa Kemal:
- Her h├ólde umum├« durumun fenal─▒─č─▒n─▒ gidermek i├žin yeni padi┼čah─▒ yeni bir y├Âne ├ževirmek l├óz─▒md─▒r. Bu yolda kendisi ile g├Âr├╝┼čmekli─čimi uygun bulur musunuz? diye sordu.
─░zzet Pa┼ča:
- Do─čru! dedi.
Padi┼čah─▒n yaverli─čine ge├žen hocas─▒ Naci Pa┼ča ile padi┼čahtan bir g├Âr├╝┼čme istedi. Saraydan olumlu cevap geldi: ÔÇťYolculuk arkada┼č─▒m Veliaht Vahid├╝ddin ile birka├ž ay ayr─▒l─▒ktan sonra yeni padi┼čah Vahid├╝ddin'in salonuna Naci Pa┼ča yan─▒mda olarak girdim. O andaki duygular─▒m─▒ ┼č├Âyle anlatabilirim: Tahta oturmadan ├Ânce ├žok ┼čeyleri ├žok a├ž─▒k g├Âr├╝┼čt├╝─č├╝m├╝z ve benim b├╝t├╝n fikirlerime kat─▒l─▒r gibi g├Âr├╝nen bu zat acaba h├╝k├╝mdar olduktan sonra benim ayn─▒ yolda konu┼čmakl─▒─č─▒ma izin verecek midir? Bunda dural─▒yordum. Bu duraksama duygusu ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya geldik. Beni ├žok nazik kabul etti. Daha fazla iyi y├╝z g├Âsterdi. Oturdu, bana kar┼č─▒da yer g├Âsterdi. Bir de sigara verdi. Kendi sigaras─▒ i├žin yakt─▒─č─▒ kibriti bana uzatt─▒. Do─črusu ├žok umutland─▒m. Kendisinden serbest├že konu┼čmak iznimi ald─▒ktan sonra, hemen ba┼čkomutanl─▒─č─▒ kendiniz ├╝st├╝n├╝ze al─▒n─▒z, bir kurmay ba┼čkan─▒ se├žiniz, her ┼čeyden ├Ânce orduya sahip olmak l├óz─▒md─▒r, ancak ondan sonra d├╝┼č├╝n├╝lebilecek kararlar uygulanabilir, dedim.
Vahid├╝ddin bu teklifim ├╝zerine, t─▒pk─▒ ilk g├Âr├╝┼č├╝mde oldu─ču gibi, g├Âzlerini kapad─▒ ve az sonra ┼ču cevab─▒ verdi:
- Sizin gibi d├╝┼č├╝nen ba┼čka kumandanlar var m─▒?
- Vard─▒r.
- D├╝┼č├╝nelim.
Konu┼čmam─▒z kendili─činden bitmi┼čti. ─░zin ald─▒m.
Birka├ž g├╝n sonra beni ─░zzet Pa┼ča ile birlikte kabul etti. Umum├« konular ├╝st├╝nde kald─▒k. Vahid├╝ddin ├žok ihtiyatl─▒ idi. G├╝nler sonra tekrar kendisi ile yaln─▒z g├Âr├╝┼čmek istedim. Beni bu sefer de kabul etti. ─░lk teklifimde direnir yollu konu┼čmaya ba┼člad─▒m. Hemen bana cevap verdi:
- Pa┼ča, ben her ┼čeyden ├Ânce ─░stanbul halk─▒n─▒ doyurmak zorunday─▒m. ─░stanbul halk─▒ a├žt─▒r. Bunu temin etmedik├že al─▒nacak her tedbir yanl─▒┼č olur.
G├Âzlerini kapad─▒. Ben tilki miza├žl─▒ entrikac─▒n─▒n y├╝zlerce ├Ârne─činden biri kar┼č─▒s─▒nda bulundu─čumu ├╝z├╝lerek anlad─▒m. Bir fikir daha s├Âylemekten kendimi alamad─▒m:
«   01   ...    48   49   50   51   52   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62   »   


´╗┐