´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô I : 59


ÇANKAYA - I

FAL─░H RIFKI ATAY


- ├çok do─čru buyuruyorsunuz. Ama ─░stanbul halk─▒n─▒ doyurmak i├žin al─▒nmas─▒ gereken tedbirler zat-─▒ ┼čahanenizi b├╝t├╝n memleketi kurtarmak i├žin al─▒nmas─▒ gereken l├╝zumlu ve acele tedbirlere ba┼čvurmaktan al─▒koyamaz. Bildirme─če mecburum ki yeni padi┼čah─▒n ilk hareketi kuvvetin sahibi olmak olmal─▒d─▒r.
Biraz tedbirsizce konu┼čmu┼čtum. Verdi─či cevaba ┼ču s├Âzler de kar─▒┼čt─▒:
- Ben Tal├ót ve Enver Pa┼ča hazretleri ile g├Âr├╝┼čt├╝m.
Bunu s├Âyleyen adam, daha birka├ž ay ├Ânce Tal├ót ve Enver pa┼čalardan tiksindi─čini s├Âyleyen ve bunlar─▒n memleketi y─▒k─▒lmaktan ba┼čka sonuca g├Ât├╝rmesi imk├óns─▒z hareketlerini tenkit eden Vahid├╝ddin idi. Benim Vahid├╝ddin kar┼č─▒s─▒nda vicdan g├Ârevim sona ermi┼čti. Aya─ča kalkt─▒m, izin istedim. G├Âzlerini kapad─▒ ve hi├žbir kelime s├Âylemeden elini uzatt─▒.ÔÇť
Harbin Sonu
Vakitsiz kimseyi ├╝rk├╝tmek istemeyen Mustafa Kemal, ordu komutan─▒ oldu─čundan, her cuma g├╝n├╝ sel├óml─▒k t├Âreninde bulunmakta idi. Bir defas─▒nda Naci Pa┼ča geldi. Padi┼čah─▒n kendisini ├Âzel olarak g├Ârmek istedi─čini s├Âyledi. Yan─▒nda iki Alman generali vard─▒. Mustafa Kemal'le yaln─▒z kalmak istemiyordu. Gitti. Padi┼čah:
- Sizi Suriye'ye kumandan tayin ettim. Oradaki durum ciddile┼čmi┼č. Gitmeniz l├óz─▒md─▒r. Sizden istedi─čim ┼čudur: O taraflar─▒ d├╝┼čman eline ge├žirtmeyiniz. Hemen hareket etmelisiniz.
Sonra Alman generaline bakarak:
- Bu kumandan dediklerimi yapabilir, dedi.
Sadece izin al─▒p salona d├Ând├╝m. Enver Pa┼ča'n─▒n g├╝ler y├╝z├╝ kar┼č─▒ma ├ž─▒kt─▒:
- Azizim, hi├ž olmazsa biraz esasl─▒ tedbirler ├╝zerinde konu┼čal─▒m. Benim bildi─čime ve anlad─▒─č─▒ma g├Âre art─▒k Suriye'de ordu, kuvvet, durum, hepsi s├Âzden ibarettir. Beni oraya g├Ândermekle ├Â├ž al─▒yorsunuz. Sonra usul d─▒┼č─▒nda bana bizzat padi┼čaha emir verdirdiniz.
Enver Pa┼ča g├╝l├╝yordu.
***
─░kinci defa yedinci ordu komutan─▒ olarak NablusÔÇÖtaki kararg├óh─▒ndad─▒r. ─░lk i┼či ├žok yorucu dola┼čmalarla cepheyi g├Ârmek ve durumu incelemek olmu┼čtur. ┼×u kan─▒ya varm─▒┼čt─▒r ki her ┼čey bitmi┼čtir. Yak─▒n fel├óketi ├Ânlemek i├žin esasl─▒ tedbir bulmak g├╝├žt├╝r. Y├╝zlerce kilometre uzunlu─čunda bir cephe ├╝zerinde ├╝├ž ordu vard─▒r. Adlar─▒ orduÔÇŽ Zay─▒f, da─č─▒n─▒k birtak─▒m kuvvetlerÔÇŽ Daha ─░stanbul'dan ayr─▒lmazdan ├Ânce d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝, ┼čekiller i├žinden ├ž─▒kmak, ger├žekler i├žine girmekti. Yani b├╝t├╝n kuvvetlerle ufak da olsa de─čeri olan tek bir ordu kurulmal─▒ idi. Gene daha ├Ânce bu tek kuvvetin kendi emrine verilmesi l├óz─▒m geldi─čini bildirmi┼čti. Teklifini cidd├«ye ald─▒ramad─▒.
Karlsbad'dan tam iyile┼čmi┼č olarak d├Ânm├╝┼č de─čildi. ├çekti─či ├╝z├╝nt├╝ler ve cephe dola┼čmalar─▒ yorgunlu─ču ile tekrar rahats─▒z olmu┼čtu. ─░stanbul'dan ├ž─▒kal─▒ on be┼č g├╝n olmam─▒┼čt─▒. Yata─č─▒nda idi. Bir g├╝n kurmay ba┼čkan─▒ o g├╝n├╝n raporlar─▒n─▒ okudu. Basit raporlar, her zamanki gibiÔÇŽ ┼×imdi kendisini dinleyelim: ÔÇťYaln─▒z raporlar i├žinde bir nokta dikkatimi ├žekti. Bu bir ─░ngiliz esirinin s├Âyledikleri idi. Sezdim ki bir veya iki g├╝n sonra ─░ngilizler b├╝t├╝n cephe ├╝zerinde sald─▒r─▒ya ge├žeceklerdir. 'Biraz sonra Kurmay Heyetini toplu olarak g├Ârmek isterim' dedim. Yataktan kalkt─▒m. Giyindim. ├çal─▒┼čma odas─▒na giderek bir emir yazd─▒m. Bu emire, d├╝┼čman 19 Eyl├╝l g├╝n├╝ umum├« sald─▒r─▒ sava┼č─▒na ge├žecektir, diye ba┼čl─▒yor ve buna kar┼č─▒ al─▒nacak tedbirleri s─▒ral─▒yordum. Emri bilgi edinmesi i├žin grup kumandan─▒ Liman von Sanders Pa┼ča'ya da g├Ânderdim. ├çok sayd─▒─č─▒m bu zat benim raporlardan ├ž─▒kard─▒─č─▒m sonucu uzak g├Ârm├╝┼č ve g├╝lm├╝┼č.
«   01   ...    49   50   51   52   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62   »   


´╗┐