´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 05


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


Eyl├╝l├╝n 27 nci g├╝nk├╝ ─░stanbul gazetelerinin birinci sayfalar─▒nda ├╝├ž s├╝tun ├╝zerine Veliefendi at yar─▒┼člar─▒n─▒n haberleri ve resimleri vard─▒. ÔÇťAk┼čamÔÇŁ─▒n ba┼čl─▒ca yaz─▒s─▒ rahmetli ├ľmer Seyfeddin'in edebiyatta tenkidin faydas─▒ ├╝zerine bir konu┼čmas─▒d─▒r.
Ertesi g├╝n, birdenbire, Bulgar Ba┼čvekili Malinof'un ─░til├óf devletlerine bar─▒┼č teklif etmi┼č oldu─ču ve Bulgar ordusunun da─č─▒lma─ča ba┼člad─▒─č─▒ havadisleri ─░stanbul gazetelerinin yosunlu su durgunlu─ču ├╝zerinden ├ž─▒─čl─▒kl─▒ bir dalga gibi ge├žti. Halk efk├ór─▒n─▒n alt─▒ ├╝st├╝ne geldi. Ger├ži Alman komutan─▒ Makenzen'in Bulgaristan karga┼čal─▒─č─▒n─▒ yat─▒┼čt─▒rmak ├╝zere Makedonya cephesine gitti─či yaz─▒lm─▒┼čsa da, art─▒k kimseyi Alman mucizesine inand─▒rmak imk├ón─▒ yoktu.
Son umut, iki taraf da harpten usanarak uzla┼čmal─▒ bir bar─▒┼ča varmak umudu ifl├ós etmi┼čti. Almanya hen├╝z teslim olmad─▒─č─▒ i├žin, acaba biz de bir tekli bar─▒┼č teklif etsek cezam─▒z─▒ hafifletebilir miyiz, ─░ngilizleri bir defa daha Osmanl─▒ Devletini kurtarmak fikrine yat─▒rabilir miyiz gibi avutucu hayallere kap─▒l─▒yorduk. Yat Kul├╝pte merkez-i umum├« masas─▒nda bulunanlardan bir arkada┼č nihayet bu fikri ortaya atmak cesaretini g├Âsterir. Daha c├╝mlesini tamamlamadan rahmetli Doktor Naz─▒m:
- T├╝rkler kanc─▒k de─čildirler, sonuna kadar Almanlarla beraberÔÇŽ diye kesip atar.
Ama Mare┼čal Alenbi'nin yakla┼čt─▒─č─▒ Halep ─░stanbul'a uzaksa da Franchet d'Esperey ordular─▒ T├╝rk Trakyas─▒na yakla┼čmak ├╝zere idi.
Vagonlar─▒ ├╝st├╝nde ÔÇťEnverlandÔÇŁ yaz─▒l─▒ Balkanzu─č trenleri art─▒k Berlin istasyonundan kalkm─▒yordu.
Yat Kul├╝b├╝ Rumlar teslim alma─ča haz─▒rlanmakta idiler. Gelecek yaz, kul├╝b├╝n kap─▒lar─▒ T├╝rklere kapanacakt─▒. ─░├žeride Yunan zaferleri ┼čerefine yap─▒lan ┼čenlikleri g├Âr├╝p kahrolmamak i├žin arka soka─č─▒ndan bile ge├žmeyecektik.
Bulgar ordular─▒ ├ž├Âz├╝ld├╝kten sonra, ─░stanbul ├╝zerine y├╝r├╝yen General Franchet d'Esperey ordular─▒n─▒ hangi kuvvetle durduracakt─▒k? Sonradan duydu─čumuza g├Âre General Franchet d'Esperey'nin fikri hi├ž durmadan ─░stanbul'a y├╝r├╝mek ve Osmanl─▒ Devletini, oldu─ču gibi saray─▒ ile Bab-─▒ AliÔÇÖsi ile var─▒ yo─ču ile teslim almakm─▒┼č. Hatta d├╝nk├╝ m├╝ttefikimiz Bulgarlar, kendileri m├╝mk├╝n oldu─ču kadar az ziyanla kurtulmak i├žin, ordular─▒n─▒ bize kar┼č─▒ kullanmak ├╝zere Franchet d'Esperey'nin emrine vermeyi teklif etmi┼čler, general reddetmi┼č.
B├Âyle korkun├ž kaza ve kader g├╝nlerinde sorumlu iktidar ile halk aras─▒na nas─▒l onulmaz bir yabanc─▒l─▒k girer, nas─▒l en yak─▒nlar─▒ bile ikbaldekilerin yan─▒ndan ka├ž─▒p kaybolmak ister, ├Âmr├╝mde ilk defa g├Âr├╝yordum. Ordu ve polis bask─▒s─▒ndan biraz nefes alabilse halk iktidar─▒ ayaklar─▒ alt─▒nda ├ži─čneyecekti. Harbe girerken ona sormu┼člar m─▒d─▒r? Halk, a├žl─▒k ve yoksulluk ├žekerken, y├╝z binlerce delikanl─▒ cephelerde can verirken, ┼čehirler ve ├╝lkeler birbiri ard─▒na d├╝┼čman ordular─▒n─▒n eline ge├žerken, onu zafer-i niha├« edebiyat─▒ ile avutmam─▒┼člar m─▒d─▒r? Hi├žbir sald─▒r─▒┼č olmam─▒┼čken, M─▒s─▒r ve Kafkasya ├╝zerine fetih ak─▒nlar─▒ ile harbe giren iktidar, ┼čimdi d├Ân├╝p de halka nas─▒l:
- Ne yapal─▒m, talihimiz yokmu┼č, mahvolduk! diyebilirdi?
Merkez Komutanl─▒─č─▒ ve polis hen├╝z emirlerinde oldu─ču i├žin eski naz─▒rlardan bir k─▒sm─▒n─▒n eski cakalar─▒ndan hi├žbir ┼čey feda etmediklerini g├Ârmek de g├Ân├╝l k─▒r─▒c─▒ bir ┼čeydi. Sanki devlet batmakla, kendilerine kar┼č─▒ bir kusur i┼členmekte idi.
─░til├óf devletleri ─░ttihat - ve - Terakki liderlerini ayr─▒ca ┼čah─▒s ┼čah─▒s cezaland─▒racaklar─▒n─▒ il├ón etmi┼člerdi. Halk i├žin bir ├Âl├╝m-kal─▒m, iktidar i├žin sadece bir ├Âl├╝m g├╝n├╝ yakla┼čmaktad─▒r.
Gazeteciler Wilson prensiplerinin d├╝nyaya h├╝kmedecek yeni esaslar oldu─čunu yazarak havan─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒ biraz gidermeye ├žal─▒┼čmaktad─▒rlar. Acaba Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čunun bu prensiplere g├Âre «   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   ...    71   »   


´╗┐