´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 07


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


Bir m├╝ddet sonra limanda d├╝┼čman donanmas─▒n─▒ ve ┼čehirde H─▒ristiyan n├╝mayi┼člerini nas─▒l g├Âr├╝p katlanabilece─čimizi elimizle kalbimizi s─▒karak d├╝┼č├╝n├╝yorduk.
Ger├ži daha beteri oldu─čunu da hat─▒rlam─▒yorduk. Ya ├çar Rusyas─▒ 1917'de y─▒k─▒lmam─▒┼č olsayd─▒? M├╝ttefiklerle aralar─▒ndaki anla┼čmaya g├Âre ─░stanbul Sakarya k─▒y─▒lar─▒na kadar Ruslar─▒n m├╝lk├╝ olacakt─▒. 1918'in o haftalar─▒nda Rus ordular─▒ kumandan─▒, ├çar Nikola'y─▒ Dolmabah├že Saray─▒'n─▒n r─▒ht─▒m─▒nda kar┼č─▒layacakt─▒. Daha neye u─črad─▒─č─▒n─▒ bilmeden, do─čudan g├╝neye do─čru, Adana'ya kadar uzayan bir Ermenistan kurulacakt─▒. Lenin ├žarl─▒─č─▒ devirdi─či s─▒rada, Rus ordular─▒n─▒n nerede ise Sivas kap─▒lar─▒na dayanm─▒┼č oldu─čunu unutuyorduk.
Hen├╝z ─░stanbul'da bulunan Cemal Pa┼ča, Ali Kemal'in kendi hakk─▒ndaki bir yaz─▒s─▒ ├╝zerine k├╝├ž├╝k bir a├ž─▒klamas─▒n─▒ gazetelere koydurabilmek i├žin beni Boyac─▒k├Ây'deki yal─▒s─▒na ├ža─č─▒rd─▒.
- Gazetelerin ta┼čk─▒nl─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yorsun. ─░zzet Pa┼ča kabinesi yar─▒ yar─▒ya bizden. ┼×imdiden ┼čah─▒slar─▒m─▒za h├╝cum ederlerse, yar─▒n ne yapmazlar? dedi ve Refik Halid, Cel├ól Nuri, tarih├ži Ahmet Refik gibi baz─▒ yazar isimleri sayarak kendilerine biraz para vermesi faydal─▒ olup olmayaca─č─▒n─▒ sordu.
- Bilirsin ki ben paral─▒ bir adam de─čilim, dedi. Enver Pa┼ča'da Alman gizli ├Âdene─činden k─▒rk be┼č bin lira kalm─▒┼č. Bunun on be┼č bin liras─▒n─▒ bana, on be┼č bin liras─▒n─▒ Tal├ót Pa┼ča'ya verdi, gerisini de kendine al─▒koydu.
Bu paran─▒n memleketten ka├žarak d─▒┼čar─▒da hizmet imk├ónlar─▒ aramak i├žin b├Âl├╝┼č├╝lm├╝┼č oldu─čunu bir iki g├╝n sonra anlad─▒m.
Daha birka├ž g├╝n ├Âncesine kadar son santimine kadar k├ó─č─▒d─▒n─▒n paras─▒n─▒ ├Âdemi┼č oldu─ču Cel├ól Nuri'nin gazetesinde bile onun yaz─▒s─▒na iki sat─▒rl─▒k yer bulamad─▒m. Her zaman oldu─ču gibi ÔÇťehibb├ó ├ód├óyi ┼čive-─▒ ya─čmada mephutÔÇŁ etmek ├╝zere idi.
Bir ak┼čam├╝st├╝ bin bir tasa ile ba┼č─▒m ve g├Ânl├╝m a─č─▒r, B├╝y├╝kada iskelesine ├ž─▒karken biri geldi, elime bir zarf tutu┼čturdu. Sonra da:
- Acaba Halide Edip Han─▒m─▒ nerede bulabilirim? diye sordu.
Cemal Pa┼ča'n─▒n mektubu ┼ču idi: ÔÇťO─člum Falih R─▒fk─▒, memleketin galeyan─▒, avam kitlelerini ayakland─▒rmak i├žin baz─▒ eclaf (reziller) ve esalifin (sefiller) te┼čebb├╝sleri beni her zaman i├žin baz─▒ naho┼č tecav├╝zlere maruz b─▒rakabilirdi. Memleketin hay─▒r ve sel├ómetine hizmetk├ór olmaktan ba┼čka hi├žbir emel beslememi┼č olan benim gibi bir adam─▒n esafil-i nas'─▒n ├žar─▒klar─▒ alt─▒nda kalmay─▒ istemeyece─či bedihidir. Binaenaleyh memlekette s├╝k├╗n avdet edinceye kadar, daha do─črusu aram─▒za girecek olan ecnebi kuvvetleri sulh olup vatan─▒ gene m├╝nhas─▒ran milletin eline b─▒rak─▒ncaya kadar madd├« hakaretlerin yeti┼čemeyece─či bir yere ├žekilmeyi m├╝nasip g├Ârd├╝m. Siyas├« ve idar├« ef'al ve icraat─▒n─▒n hesaplar─▒n─▒ verme─če her an haz─▒r oldu─čumu herkesten fazla sen bilirsin. Verdi─čim talimatlar dairesinde hareket ederek hukuk ve haysiyetimi vikaye (korumak) etme─če ├žal─▒┼čaca─č─▒ma itimat ediyorum. Vesikalar─▒m─▒ evvelki gibi kullanarak aleyhimde yap─▒labilecek her t├╝rl├╝ iftiralara cevap verebilirsin. ─░n┼čallah d├Ân├╝┼č├╝mde seni mes'ut ve m├╝sterih g├Âr├╝r├╝m. G├Âzlerini ├Âperim o─člum.
Boyac─▒k├Ây 1 Te┼črinisani 1334 (1 Ekim 1918)ÔÇŁ
Mektubu S├╝leyman Nazif ve Cenap ┼×ahabettin'e de g├Âstermekli─čimi ve Yahya Kemal'e sel├óm s├Âylemekli─čimi de mektubun kenar─▒na yazm─▒┼čt─▒. S├╝leyman Nazif ve Cenap ┼×ahabettin vaktiyle Suriye'ye gelmi┼čler ve onun yard─▒m─▒ ile ipek al─▒p satm─▒┼člard─▒. Yahya Kemal de Bahriye Naz─▒rl─▒─č─▒ ambar─▒ndan besledikleri aras─▒nda idi. Cel├ól Nuri gazetesinde d├╝nk├╝ efendilerinin gitmelerini be┼č s├╝tuna iri punto ile ┼č├Âyle haber verecekti: Ferre, yef├╝rr├╝, firaraÔÇŽ Nazif ve Cenap, ad─▒n─▒ bile a─č─▒zlar─▒na almayacaklar, Yahya Kemal ise ilk s├Âvenlerden biri olacakt─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   ...    71   »   


´╗┐