´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Cuma Kitaplar─▒ ┬╗ ├çankaya ÔÇô II : 16


ÇANKAYA - II

FAL─░H RIFKI ATAY


M├╝tareke gazetecilerinden ve politikac─▒lar─▒ndan Sait Molla, tam bir ├╝cretli yabanc─▒ u┼ča─č─▒d─▒r. Ho┼č y├╝zl├╝, g├Âsteri┼čli de bir molla idi. Fakat onun i├žin sat─▒lmayacak hi├žbir ┼čey yoktur.
M├╝tarekedeki milliyet├žilik ve Kuvay-─▒ Milliye d├╝┼čmanlar─▒n─▒ bu ├╝├ž tip aras─▒ndan ┼čah─▒sland─▒rabilirsiniz. Fakat en iyi niyetlisi de vatansever Osmanl─▒dan ve T├╝rkten bir noktada farkl─▒ idi: Vatansever Osmanl─▒ ve T├╝rk, cesaretli ve azimli ise, bu topraklar─▒ bu millete mal etmek i├žin her t├╝rl├╝ fedak├órl─▒─ča girer. ─░nanm─▒yorsa ve zay─▒fsa bile, kahramanlar bir f─▒rsat haz─▒rlad─▒─č─▒ zaman, ona kar┼č─▒ durmaz. Bil├ókis, ba┼čar─▒ kazanmas─▒na hi├ž olmazsa dua eder. Tevfik Pa┼ča ve ona benzer Osmanl─▒lar b├Âyle yapt─▒lar.
B├Âyle yapmamalar─▒ i├žin hi├žbir sebep olmayanlar─▒ da ─░ttihat├ž─▒ kini yanl─▒┼č yola s├╝r├╝klemi┼čtir. Politikada kin, ├žok defa akl─▒ yenmi┼čtir.
Vatanda┼ča hak ve hayat g├╝venli─či veren adaletin, toplulu─ču bu t├╝rl├╝ hastal─▒klardan koruma gibi g├╝zel bir sihri vard─▒r. Bu millet, h├╝rriyet diye bir hak tan─▒mad─▒─č─▒ zamanlardan beri adaleti aram─▒┼čt─▒r. H├╝rriyetler dahil, milletten bu adalet susay─▒┼č─▒n─▒ gidermemi┼čtir.
Da─č─▒lma
Tarihin b├Âyle ac─▒ ve karanl─▒k g├╝nlerinde en b├╝y├╝k tehlike i├ž ├ž├Âk├╝┼čt├╝r. Biz harbe girdikten sonra b├╝y├╝k devletler aras─▒nda birtak─▒m payla┼čma tasar─▒lar─▒ yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ biliyorduk. Arap ├╝lkelerini kaybetmekle kalmayacakt─▒k. Mara┼č'la birlikte Kilikya'ya do─čru alt─▒ vil├óyetimizde Ermenistan kurulacakt─▒. Antalya ├ževresi ─░talya'ya, Kilikya ├ževresi Fransa'ya verilecek, bu iki devlet ayr─▒ca n├╝fuz b├Âlgeleri edineceklerdi. Frans─▒z n├╝fuz b├Âlgesi Sivas'a kadar uzanmakta idi. T├╝rkleri Avrupa'dan ├ž─▒karmak, ─░stanbul ve Bo─čazlar'─▒ ├Âzel bir rejim alt─▒na almak davas─▒nda ─░ngilizlerle m├╝ttefikleri aras─▒nda anla┼čmazl─▒k yoktu. Trakya Yunanl─▒lar─▒n olacakt─▒. ─░zmir i├žin hen├╝z bir giri┼čme yoksa da Avrupa gazeteleri s├Âylentilerle dolu idi. Wilson prensiplerinden faydalanma hakk─▒ndan yoksun etmek ├╝zere Wilson'un bar─▒┼č notas─▒na verdikleri cevapta m├╝ttefikler, H─▒ristiyan ve yabanc─▒lar─▒ Bat─▒ medeniyetine d├╝┼čman T├╝rklerin elinden kurtarmak ve T├╝rkleri Avrupa d─▒┼č─▒na atmak ┼čartlar─▒n─▒ ileri s├╝rm├╝┼člerdi.
─░ngilizler padi┼čah ve Bab-─▒ ├óli'nin emirlerine boyun e─čdiklerini g├Âr├╝nce T├╝rkiye i┼činin kolayca ├ž├Âz├╝mlenece─či inanc─▒na varm─▒┼člard─▒. Padi┼čah vatansever ─░zzet Pa┼ča kabinesi ├žekildi─či g├╝n Dolmabah├že camiindeki sel├óml─▒k t├Âreninde Bahriye Naz─▒r─▒ Rauf Bey'e (Orbay):
- Millet bir koyun s├╝r├╝s├╝d├╝r. Ona bir ├žoban l├óz─▒md─▒r. O da benim, demi┼čti.
Milletin ─░ngiliz u┼ča─č─▒ g├Âz├╝ ile bakt─▒─č─▒ Damat Ferit Pa┼ča'ya sadrazaml─▒k verilmesine dokunan Meclis Reis Vekili H├╝seyin K├óz─▒m Bey'e de:
- Ben istersem Rum patri─čini de, Ermeni patri─čini de getiririm. Hahamba┼č─▒n─▒ da getiririm, cevab─▒n─▒ vermi┼čti.
─░ngilizler T├╝rk ordusunu diledikleri gibi kullanmak i├žin yirmi be┼č ordu ve kolordu komutan─▒n─▒ geri ├ža─č─▒rtm─▒┼člar, baz─▒lar─▒n─▒ da tutuklam─▒┼člard─▒.
Soysuz Osmanl─▒ ayd─▒nlar─▒n─▒ bir yana b─▒rakal─▒m. Vatanseverliklerine hi├ž ┼č├╝phe olmayanlar─▒n imzalad─▒─č─▒ bir tarih├« belge 1918'deki i├ž ├ž├Âk├╝┼č├╝n ne kadar derinlere kadar gitti─čini g├Âsterir. Belgenin T├╝rk├žesi yok edilmi┼čtir. Fakat ─░ngilizcesi Amerika D─▒┼č Bakanl─▒─č─▒ ar┼čivinden al─▒n─▒p Ankara ├ťniversitesi Tarih Ara┼čt─▒rmalar─▒ dergisinin III ├╝nc├╝ cilt 4-5 inci say─▒s─▒na ek olarak yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Birinci imza Halide Edip, sonra s─▒ras─▒ ile Yunus Nadi, Ahmet Emin, Velid Eb├╝zziya, Cel├ól Nuri, Necmeddin Sadak gibi isimleri g├Âr├╝yoruz. Bu dilek├že T├╝rk Wilsoncular Birli─či ad─▒na 5 Aral─▒k 1918 tarihi ile Amerika Birle┼čik Devletleri Ba┼čkan─▒ Woodrow Wilson'a verilmi┼čtir. Belgede T├╝rkiye'deki dinler ve ─▒rklar meselesinin ├ž├Âz├╝mlenmesi i├žin Amerikan yard─▒m─▒ istenmekte, T├╝rkiye vatanseverlerinin ve ayd─▒nlar─▒n─▒n tarih ve geleneklerinden ve ─▒rklar aras─▒ anla┼čmazl─▒klardan dolay─▒ kendileri taraf─▒ndan kabul edilecek herhangi bir sistemin bir «   01   ...    06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   ...    71   »   


´╗┐